II SA/Go 306/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi E.B., W.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę. Starosta decyzją z [...] października 2014 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił K sp. z o. o pozwolenia na budowę zespołu elektrowni wiatrowych [...] – etap I obejmujący swym zakresem budowę 14 elektrowni wiatrowych, placów montażowych i dróg dojazdowych do elektrowni wiatrowych, elektroenergetycznych linii kablowych średniego napięcia i linii kablowych teletechnicznych oraz stacji transformatorowej SN/110 kV w obrębie [...], na działkach o nr ewid. [...],[...] na działkach o nr ewid. [...],[...] na działkach o nr ewid. [...],[...] na działkach nr ewid. [...],[...] na działkach nr ewid. [...] oraz [...] na działkach nr ewid. [...]. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli E.B. i W.B. – właściciele działki nr ewid. [...]. Żądając uchylenia pierwszoinstancyjnej decyzji odwołujący wskazali, że realizacja inwestycji, z uwagi na bliskie usytuowanie wieży elektrowni wiatrowej od ich nieruchomości, będzie przyczyną zakłóceń na skutek emisji hałasu. Zdaniem odwołujących będą oni narażeni na efekt migotania cieni, emisję ultradźwięków, zagrożeń związanych z odrywaniem się od łopat wirnika lodu, pożaru turbin, urwania śmigieł, przewrócenia się obiektu oraz zwiększone pole elektromagnetyczne. Ponadto wskazali, że w systemie prawnym nie obowiązują żadne przepisy regulujące warunki techniczne dla obiektów takich jak elektrownie wiatrowe. Wojewoda decyzją z [...] grudnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: K.p.a), umorzył postępowanie odwoławcze. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: Pr. bud.) stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie natomiast do treści art. 3 pkt 20 Pr. bud. poprzez obszar oddziaływania należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. A zatem o statusie stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę decydują dwa wyróżniki: tytuł do nieruchomości oraz wpływ planowanej inwestycji na prawnie chronione uprawnienia lub interes prawny podmiotu posiadającego ten tytuł. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że odwołujący są właścicielami działki nr ewid. [...]. Biorąc natomiast pod uwagę funkcje, formę i konstrukcję projektowanych obiektów oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, organ stwierdził, że brak jest przepisu uzasadniającego twierdzenie, że nieruchomość nr [...] znajduje się w jej obszarze oddziaływania. Inwestycja ta polega na budowie zespołu elektrowni wiatrowych, na który składa się 14 elektrowni wiatrowych, place montażowe, drogi dojazdowe, elektroenergetyczne linie kablowe średniego napięcia, linie kablowe teletechniczne oraz stacja transformatorowa SN/110kV. Analiza lokalizacji elektrowni wiatrowych, placów montażowych, dróg dojazdowych, linii kablowych oraz stacji transformatorowej prowadzi do wniosku, że ww. działka nie znajduje się w obszarze ich oddziaływania, z uwagi na jej dalekie usytuowanie od wskazanych obiektów. Zdaniem Wojewody zasadnie odwołujący wskazali, że w obowiązującym systemie prawnym brak jest szczegółowych uwarunkowań, dotyczących sytuowania elektrowni wiatrowych. Jednak odległości w jakich te obiekty mogą być usytuowane określono w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwałą nr XXVIII/195/08 z 30 sierpnia 2013 r. Rady Miejskiej. Zgodnie z ustaleniami § 8 ust. 3 pkt 3 lit. d tiret drugie ww. planu, odległość wież od zabudowy mieszkaniowej i przeznaczonej na stały pobyt ludzi ma wynosić 400-500 m. Mając na uwadze, że działka będąca własnością odwołujących znajduje się w odległości ok. 600 m od wiatraka usytuowanego najbliżej tej nieruchomości, organ stwierdził, że na podstawie tej normy nie znajduje się ona w obszarze oddziaływania inwestycji. W ocenie organu odwoławczego nieruchomość ta nie znajduję się w obszarze oddziaływania inwestycji również z uwagi na podnoszone przez odwołujących: emisję hałasu i promieniowania elektromagnetycznego. Oddziaływanie to bowiem zostało w tym zakresie szczegółowo zbadane przez organ ochrony środowiska przy uzgodnieniu z właściwym inspektorem sanitarnym. Burmistrz wydał dla przedmiotowego przedsięwzięcia decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach (decyzja znak: [...] z [...].10.2012 r.). Oznacza to, że na obszarze objętym ochroną akustyczną i ochroną przez promieniowaniem (zabudowa mieszkaniowa) nie będą przekroczone dopuszczalne wartości. Organ zaznaczył przy tym, że decyzja ta uzyskała przymiot decyzji ostatecznej, zaś Wojewoda, jako organ administracji architektoniczno-budowlanej, nie ma kompetencji do tego aby badać i oceniać kwestie rozstrzygnięte w tej decyzji. Treść tego rozstrzygnięcia determinuje zarówno samą możliwość, jak i kształt planowanej inwestycji oraz wiąże organ rozstrzygający w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Skoro organ właściwy w przedmiocie oceny zgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony środowiska zaopiniował pozytywnie objęte zaskarżoną decyzją zamierzenie inwestycyjne, brak jest podstaw, aby organ administracji architektoniczno-budowlanej kwestionował ustalenia i rozstrzygnięcia tego organu. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że odwołujący nie wykazali oraz nie udokumentowali naruszenia własnego skonkretyzowanego interesu prawnego ograniczającego lub utrudniającego możliwość korzystania z ich nieruchomości, jakie nastąpiłoby poprzez realizację przedmiotowej inwestycji. Zatem podnoszone w odwołaniu argumenty należy rozpatrywać w kontekście interesu faktycznego wiążącego się z ewentualnymi uciążliwościami, a nie kwalifikowanego interesu prawnego, wynikającego ze ściśle określonych norm prawa materialnego. Interes faktyczny zaś, pomimo iż istotny dla zainteresowanych, nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania. Odwołującym nie przysługuje zatem w myśl art. 28 ust. 2 Pr. bud. przymiot strony w sprawie inwestycji objętej decyzją Starosty nr [...] z [...] października 2014 r. Powyższa decyzja Wojewody stała się przedmiotem skargi E.B. i W.B. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 w zw. z art. 126 K.p.a, w zw. z art. 28 ust. 2 pr. bud. oraz art. 140, art. 144 i art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego przez błędne przyjęcie, że nieruchomość skarżących nie znajduje się w strefie oddziaływania planowanego obiektu budowlanego (farma wiatrowa [...]), gdyż planowana inwestycja nie będzie powodować ograniczeń w zagospodarowaniu jej nieruchomości mimo, że przepisy art. 144 i art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego stwarzają każdoczesnemu właścicielowi nieruchomości materialnoprawną podstawę do uznania za stronę każdego właściciela nieruchomości, na którą inwestycja oddziałuje i zakłóca korzystanie z niej, bez względu na sposób jej użytkowania oraz mimo, że obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą nr XXVIII/195/08 z 30 sierpnia 2008r. Rady Miejskiej obejmuje w części nieruchomość nr ewid. [...], skarżący wnieśli o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że dokonana przez organ odwoławczy wykładnia pojęcia "interesu prawnego" jest o tyle nieprawidłowa, gdyż koncentruje się wokół kwestii związanych z ograniczeniami w zagospodarowaniu terenu (argument z art. 3 pkt 20 Pr. bud. ), pomijając przy tym istotę uprawnień właścicielskich objętych roszczeniami negatoryjnymi wynikającymi z przepisów art. 140, art. 144 i art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego i art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud., a przysługujących każdoczesnemu właścicielowi nieruchomości sąsiadującej z planowaną inwestycją. Zdaniem skarżących Wojewoda dokonał także wadliwej wykładni przepisu art. 3 pkt 20 Pr. bud. poprzez samodzielne i niezgodne z prawem ograniczenie możliwego oddziaływania planowanych elektrowni wyłącznie do działki ewidencyjnej, na której ma ona zostać zlokalizowana. W ocenie skarżących tego rodzaju urządzenie jak elektrownia wiatrowa powinno spełniać wymagania podstawowe określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., a więc zapewniać bezpieczeństwo konstrukcji, pożarowe, użytkowania, spełniać warunki higieniczne i ochrony środowiska, a także zapewniać poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, przez brak pogorszenia warunków do życia okolicznych mieszkańców przez wzrost uciążliwości dla otoczenia, a także ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w art. 5 Pr. bud. Skarżący wskazali, że uniemożliwienie lub utrudnienie w korzystaniu z ich nieruchomości może polegać na różnego rodzaju przeszkodach w postaci immisji materialnych i niematerialnych. Istota ich wyraża się w tym, że określone przyczyny (praca budowli lub urządzeń technicznych) są źródłem przenikania w sferę nieruchomości sąsiedniej określonych elementów i zjawisk przyrody w szerokim tego sława znaczeniu lub oddziaływania na nieruchomość określonych sił. Przyczyną sprawczą tych zakłóceń mogą być konstrukcje budowlane i urządzenia techniczne emitujące: dymy, gazy, wyziewy, zapylenia, wstrząsy, energie, hałas itd. Z Tej grupy przypadków nie można wyłączać oddziaływania na samą stronę fizyczną istoty ludzkiej, tj. na stan psychiczny właściciela lub posiadacza nieruchomości. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Niniejsze postępowanie dotyczy umorzenia postępowania odwoławczego z uwagi na fakt, iż organ odwoławczy uznał osoby wnoszące odwołanie za nie będące stronami postępowania zakończonego wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Przepis art. 28 ust. 2 Pr. bud. stanowi, iż stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei art. 3 pkt 20 powołanej wyżej ustawy przesądza, iż ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1321/2006 (wyrok dostępny w Internecie na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA) wyraził stanowisko, iż "w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, właściwy organ wyznacza każdorazowo na potrzebę konkretnej sytuacji biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu oraz sposób zagospodarowania terenu w jego otoczeniu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z projektowanym obiektem budowlanym". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 208/06 (wyrok dostępny w CBOSA) orzekł, że przepis art. 28 ust. 2 Pr. bud. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 K.p.a. (...), nie oznacza to, że przepis art. 28 K.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Relacja między tymi przepisami jest taka, że pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w art. 28 K.p.a. (każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek), zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 Pr. bud. w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, co oznacza, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę stronami, w rozumieniu art. 28 K.p.a., są osoby wymienione w art. 28 ust. 2 Pr. bud. Treść bowiem określenia "stronami", użytego w art. 28 ust. 2 Pr. bud., wypełnia przepis art. 28 K.p.a., tyle że przepis art. 28 ust. 2 Pr. bud. zawęża treść tego określenia do osób wymienionych w tym przepisie. Także w wyroku z dnia 4 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2685/12 (wyrok dostępny w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż mocą art. 28 K.p.a w zw. z art. 28 ust. 2 Pr. bud. postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę dotyczy interesu prawnego lub obowiązku: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W związku z tym, tylko wymienione podmioty są stronami tego postępowania. W uzasadnieniu tego orzeczenia podkreślono, iż zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stosownie natomiast do treści art. 28 ust. 2 Pr. bud. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Powołany przepis stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 K.p.a. Regulacja ogólna zawarta w K.p.a. doznaje zatem ograniczenia w sprawach o wydanie pozwolenia na budowę. Powyższe nie oznacza jednak, że przepis art. 28 K.p.a. nie ma zastosowania w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę. Relacja pomiędzy tymi przepisami jest bowiem taka, że pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w art. 28 K.p.a. zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 Pr. bud. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 208/06. ONSAiWSA z 2008 r. Nr 1, poz. 12). Poglądy w wyżej przytoczonych orzeczeniach w pełni podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Rozstrzygając zatem, czy podmiot składający odwołanie ma przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę należy mieć na uwadze fakt, iż wzajemna relacja art. 28 K.p.a. i art. 28 ust 2 Pr. bud. jest taka, że drugi z wymienionych przepisów zawęża krąg stron postępowania administracyjnego w stosunku do reguł ogólnych. Stroną tego postępowania jest tylko taki podmiot – po pierwsze - którego interesu prawnego (uprawnienia lub obowiązku mającego swe źródło w przepisach prawa materialnego) dotyczy to postępowanie i po drugie - którego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji której pozwolenie na budowę dotyczy tj. wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Organ administracji prowadzący to postępowanie ma obowiązek każdoczesnego badania czy relacja taka zachodzi i nie można mówić tu o żadnym automatyzmie działania, bo z jednej strony, przymiot strony mogą mieć właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości, które nie graniczą bezpośrednio z działką na której inwestycja ma być realizowana z drugiej przymiotu takiego (strony) mogą nie mieć właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości graniczących bezpośrednio z nieruchomością objętą inwestycją. O przyznaniu danemu podmiotowi statusu strony decydują takie okoliczności jak rodzaj inwestycji której dotyczy postępowanie, jej rozmiar, wielkość działki na której ma być realizowana, odległości od działek sąsiednich a szczególnie od zabudowań na tych działkach, wysokość planowanej zabudowy oraz zabudowy na działkach sąsiednich i ukształtowanie terenu. Źródło interesu prawnego do bycia stroną postępowania na podstawie art. 28 ust. 2 Pr. bud. można oprzeć na prawie własności nieruchomości. Rozważając jednak problem interesu prawnego w świetle art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Pr. bud. samo bycie właścicielem nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji nie jest wystarczające. Konieczna jest analiza, czy inwestycja będzie oddziaływała na sąsiednią nieruchomość, tak by można było uznać, że właścicielowi działki przysługuje (bądź nie przysługuje) interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Mając na uwadze definicję obszaru oddziaływania (art. 3 pkt 20 Pr. bud.), która odgrywa kluczową rolę w ustalaniu kręgu stron postępowania zgodnie z art. 28 ust. 2 Pr. bud., należy przyjąć, że do przepisów odrębnych należą przede wszystkim przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy z zakresu ochrony środowiska oraz zagospodarowania przestrzennego, ustawa o drogach publicznych czy przepisy przeciwpożarowe, ale nie tylko bowiem w grę mogą wchodzić również przepisy prawa cywilnego w zakresie ochrony prawa własności. W przypadku elektrowni wiatrowych ustawowe przepisy prawne nie określają szczegółowych uwarunkowań dotyczących ich sytuowania a zwłaszcza odległości farm od budynków mieszkalnych. W rozpoznawanej sprawie przepisów tych należy zatem poszukiwać w innych aktach powszechnie obowiązujących. Z cała pewnością takim aktem jest plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego parku siłowni wiatrowych "[...]". Plan ten – jak zasadnie wskazał Wojewoda – w § 8 ust. 3 pkt 3 lit. d tiret drugie stanowi, że odległość wież od zabudowy mieszkaniowej i przeznaczonej na stały pobyt ludzi, wynosi od 400-500 m. Jak ustalono w sprawie działka skarżących nr ewid. [...] znajduje się w odległości ok. 600 m od wiatraka usytuowanego najbliżej tej nieruchomości. Zatem słuszne – zdaniem Sądu – jest stanowisko organu odwoławczego, że na podstawie aktu prawa miejscowego jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, należy przyjąć, że nieruchomość skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Skarżący w odwołaniu ale także i w skardze wykazując interes prawny uprawniający ich do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji, powołują się na przepisy prawa cywilnego w zakresie ochrony prawa własności. W tym zakresie wskazują na immisję oddziałujące na ich nieruchomość, a więc dymy, gazy wyziewy, zapylenia, wstrząsy promieniowanie elektromagnetyczne i hałas, ale także na immisje niematerialne. Należy jednak zwrócić uwagę, iż w sprawie tej Burmistrz wydał dla planowanej inwestycji decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. To w tamtym zatem postępowaniu właściwy organ zajmował się podnoszonymi przez skarżących kwestiami i orzekł, po uzgodnieniu z właściwym organem sanitarnym, że na terenach zabudowy mieszkaniowej jeżeli chodzi o ochronę akustyczną i ochronę przed promieniowanym nie będę przekroczone dopuszczalne wartości. Tą decyzją organ wydający decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę jest związany (art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.). Słusznie zatem – zdaniem Sadu – przyjął organ odwoławczy brak podstaw do stwierdzenia, że w oparciu o przepisy planu miejscowego oraz decyzji środowiskowej wprowadzone zostaną ograniczenia w zagospodarowaniu działki skarżących, co byłoby przyczyną do objęcia tej działki obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Takich ograniczeń nie można również wywodzić w niniejszej sprawie z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego. Pierwszy z tych przepisów reguluje kwestie korzystania z nieruchomości a drugi nakazuje właścicielowi nieruchomości przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. W orzecznictwie wskazuje się, że ocena przeciętnej miary w rozumieniu art. 144 k.c. powinna być dokonana na podstawie obiektywnych warunków, panujących w środowisku osób zamieszkujących na danym terenie, a nie na podstawie subiektywnych odczuć właścicieli poszczególnych nieruchomości; powinna uwzględniać przeznaczenie nieruchomości, które wynika z jej charakteru i sposobu z niej korzystania (wyrok sądu apel. w Białymstoku z 1.03.2013 r., I ACa 835/12, LEX nr 1294703). W realiach rozpoznawanej sprawy przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki z art. 144 k.c. koresponduje z zapisami planu miejscowego, który wskazuje, że odległość wież od zabudowy mieszkaniowej i przeznaczonej na stały pobyt ludzi, powinna wynosić od 400-500 m a działka skarżących znajduje się w odległości ok. 600 m od wiatraka usytuowanego najbliżej ich działki. W związku z powyższą argumentacją zarzuty wskazane w skardze okazały się nietrafne. Wojewoda zasadnie umorzył postępowanie odwoławcze, gdyż odwołanie pochodziło od osób, którym nie przysługiwał status strony postępowania. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.