IV SAB/Wa 112/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi K. G. na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. zobowiązuje Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do rozpatrzenia odwołania K. G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego K. G. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. K. G. - obywatel R. reprezentowany prze radcę prawnego B. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Zarzucił organowi naruszenie art. 64 § 2 oraz art. 7 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jed. Dz, U. z 2013 r., poz. 276 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. poprzez przyjęcie, że pełnomocnik K. G. nie uzupełnił w terminie braku formalnego w postaci pełnomocnictwa stwierdzającego, iż jest on umocowany do reprezentowania K. G. w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium RP. Wskazał, że w konsekwencji naruszenie to doprowadziło do bezzasadnego pozostawienia bez rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody P. z dnia [...]kwietnia 2014 r., nr [...]orzekającej o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium RP. W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o zobowiązanie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do kontynuacji postępowania w przedmiotowej sprawie co do istoty oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podał, że przedmiotem skargi jest akt z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., dotyczący pozostawienia odwołania od decyzji Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2014 r., orzekającej o odmowie udzielenia zezwolenia skarżącemu na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium RP, bez rozpoznania na mocy art. 64 § 2 k.p.a. Następnie przedstawił przebieg wydarzeń mających miejsce w toku postępowania. Podał, że w dniu [...] maja 2014 r. w imieniu mocodawcy – K. G. wniósł do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, za pośrednictwem Wojewody P., odwołanie od decyzji Wojewody P. z dnia [...]kwietnia 2014 r. o odmowie wydania zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, do którego załączył poświadczony odpis pełnomocnictwa wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty skarbowej. Pismem z dnia [...]czerwca 2014 r Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wezwał pełnomocnika cudzoziemca do uzupełnienia braku w postaci pełnomocnictwa lub poświadczonej urzędowo kserokopii pełnomocnictwa stwierdzającego, że pełnomocnik strony jest umocowany do reprezentowania cudzoziemca w przedmiotowym postępowaniu. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że do wezwania tego ustosunkował się do pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. Dnia [...]lipca 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców poinformował skarżącą stronę, że na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. przedmiotowe odwołanie zostało pozostawione bez rozpoznania z uwagi na fakt, że w wyznaczonym terminie pełnomocnik nie dołączył do akt sprawy pełnomocnictwa, ponieważ do pisma z dnia [...]czerwca 2014 r. załączył poświadczoną urzędowo kserokopię pełnomocnictwa udzielonego przez innego cudzoziemca, który nie jest umocowany do występowania w przedmiotowym postępowaniu. Kolejnym pismem z dnia [...]lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącego podał, że brak pełnomocnictwa wynikł z pomyłki pracownika jego kancelarii, twierdząc jednocześnie, że ów fakt wyklucza zaistnienie własnej winy, dlatego też uważa pozostawienie sprawy bez rozpoznania za nieuzasadnione. W załączeniu przesłał również poświadczoną urzędowo kserokopię właściwego pełnomocnictwa. W odpowiedzi na powyższe pismo pełnomocnika cudzoziemca Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców pismem z dnia [...]lipca 2014 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. W dniu [...]grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego wezwał Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do usunięcia naruszenia prawa w postaci bezczynności organu, jednak organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...]grudnia 2014 r. Zdaniem pełnomocnika skarżącego w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Wskazał, że organ powinien był zbadać, przed podjęciem niekorzystnego rozstrzygnięcia, przedstawiony prze niego stan faktyczny. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi przedstawił argumentację mającą wskazywać na zasadność pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), kognicja sądu administracyjnego obejmuje kontrolę działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy stwierdzić, że Sąd akceptuje zastosowany w sprawie tryb postępowania. Bezpodstawne pozostawienie podania bez rozpoznania oznacza bowiem, że organ administracji publicznej, właściwy w sprawie, której dotyczy podanie, pozostaje bezczynnym i na tę jego bezczynność służy skarga do sądu administracyjnego. Na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego nie służy natomiast środek odwoławczy od orzeczenia organu administracji o pozostawieniu podania bez rozpoznania. Przyjęty przez strony w sprawie tryb postępowania wynika z uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13 taki tryb postępowania zaakceptowany został także na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi W uchwale tej przyjęto, że: "Na pozostawienie podania bez rozpatrzenia (art. 64 § 2 K.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 , poz. 270 ze zm.)". Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Na wstępie wyjaśnić należy, iż warunkiem wniesienia skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). W sprawie skargi na bezczynność środkiem takim jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (art. 37 § 1 k.p.a.). Wskazać należy, że skarga w rozpoznawanej sprawie spełnia warunek formalny, określony w art. 52 § 1 p.p.s.a. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność pismem z dnia 2 grudnia 2014 r. na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wezwał Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do usunięcia naruszenia prawa poprzez podjęcie rozpatrzenie odwołania od decyzji Wojewody P. z dnia [...]lipca 2014 r. Organ do dnia wniesienia pismem z dnia [...]stycznia 2015 r. skargi na bezczynność nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. Podkreślić przy tym należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest jedynie warunkiem formalnym rozpoznania skargi przez sąd. Stanowisko organu zajęte w tym trybie nie ma znaczenia w świetle art. 52 § 1 p.p.s.a. Nieistotne jest nawet, czy organ wypowie się w sprawie. Niezależnie od sposobu zareagowania przez organ na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stronie zostaje otwarta droga do podniesienia przed sądem administracyjnym bezczynności organu. Skuteczność wniesienia skargi stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. zależy od zachowania terminu sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Sąd stwierdził, że skarżący skargę wniósł z zachowaniem wskazanego terminu. Analiza akt administracyjnych przedmiotowej sprawy prowadzi do oceny, że przedstawione stanowisko organu odwoławczego nie odpowiada przepisom postępowania, powodując naruszenie art. 9, art. 10 § 1, art. 63 § 3 i art. 64 § 2 kpa. Przede wszystkim podkreślić należy, że w sytuacji kiedy, tak jak w sprawie niniejszej, niewątpliwe jest, że wnoszący odwołanie nie czyni tego we własnym imieniu, lecz w imieniu innej osoby (strony postępowania) pamiętać należy, że odwołanie składa strona, jedynie działająca przez pełnomocnika, wobec czego niezłożenie przez pełnomocnika stosownego upoważnienia winno skutkować wezwaniem samej strony do podpisania odwołania (art. 63 § 3 kpa) w terminie i pod rygorem zastrzeżonymi w art. 64 § 2 kpa. Natomiast w aktach sprawy brak jest dokumentu, który wskazywałby, że organ odwoławczy wzywał K. G. do podpisania odwołania. Zaznaczyć wypada, że skoro organ uznał pełnomocnika Cudzoziemca - radcę prawnego B. K. za osobę niemającą umocowania do działania w sprawie, to w pierwszej kolejności prawidłowo wezwał ją do uzupełnienia braku formalnego odwołania przez dołączenie pełnomocnictwa. W dalszej kolejności, jeśli pełnomocnik strony, który podpisał odwołanie w imieniu strony, nie złożył dokumentu pełnomocnictwa w wyznaczonym terminie, organ odwołanie powinien w takiej sytuacji uznać za niepodpisane przez stronę i wezwać ją do podpisania odwołania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Wymóg podpisania odwołania wynika z art. 63 § 3 k.p.a. Podanie niepodpisane nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a. Brak podpisu jest brakiem formalnym, podlegającym uzupełnieniu na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Natomiast pozostawienie odwołania bez rozpoznania bez uprzedniego wezwania strony do uzupełnienia braku formalnego podania, poprzez podpisanie w wyznaczonym terminie odwołania, stanowi naruszenie art. 64 § 2 k.p.a., jak również narusza zasady słusznego interesu strony, pogłębiania zaufania do organów Państwa oraz informowania stron, określonych w art. 7-9 k.p.a. Wadliwe pozostawienie odwołania bez rozpoznania w okolicznościach niniejszej sprawy prowadzi do stwierdzenia, że organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu odwołania od decyzji Wojewody P. z dnia [...]kwietnia 2014 r. Zauważyć bowiem należy, że pełnomocnik skarżącego przy piśmie z dnia [...]lipca 2014 r. przesłał poświadczoną urzędowo kopię pełnomocnictwa z dnia [..] maja 2014 r. podpisane przez K. G. Zatem nie było formalnych przeszkód do rozpoznania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w/w odwołania. Wobec przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych i prawnych Sąd uwzględnił skargę na bezczynność i na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 przywołanego aktu.