I SAB/Wa 330/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. L. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M. L. z dnia 22 października 2004 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz M. L. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z 22 października 2004 r. M. L., wystąpił do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] objętych działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. z dnia 26 października 1945 r. Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] odmówił przyznania stronie odszkodowania za sporną nieruchomość. Powyższa decyzja w dniu [..] czerwca 2010 r. uchylona została przez Wojewodę [...] i przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W związku z niezałatwieniem sprawy M. L. pismem z dnia 24 maja 2012 r. złożył do Wojewody [...] zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na załatwienie sprawy do dnia 30 września 2012 r. Decyzją z dnia [..] marca 2013 r. nr [...] organ ponownie odmówił przyznania stronie odszkodowania za sporną nieruchomość. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 82/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe w przedmiocie rozpoznania przez Prezydenta W. wniosku o odszkodowanie za sporną nieruchomość, z uwagi na cofnięcie przez M.L wniesionej skargi. Decyzja z dnia [..] marca 2013 r. uchylona została przez Wojewodę [...] orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...], przekazującym jednocześnie sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W dniu 10 listopada 2013 r. Prezydent W. poinformował M. L. oraz pozostałe strony postępowania, o poczynionych w sprawie działaniach. Pismem z dnia 20 maja 2014 r. M. L. złożył do Wojewody [...] ponowne zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] października 2014r. nr [...] Wojewoda [..] uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. trzymiesięczny termin na załatwienie sprawy. Wobec niedotrzymania powyższego terminu, pismem z 17 lutego 2015 r., M. L. reprezentowany przez adw. M.B, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] [...] wskazując na przekroczenie przez organ ustawowych terminów zakończenia postępowania, o których mowa w art. 35 i 36 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa). W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wnoszą o jej oddalenie wskazał, że w toku prowadzonego postępowania podjął szereg czynności niezbędnych do prowadzenia dalszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje; Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej również poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów oraz przewlekłe prowadzenie przez nie postępowania. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność Prezydenta W. w prowadzonym postępowaniu odszkodowawczym zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, ze zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 12 § 1 Kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W myśl artykuł 149 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. Z analizy akt sprawy wynika, że przedmiotowej sprawie możemy mówić o bezczynności organu trwającej od dnia 1 października 2013 r. tj. daty, w której Wojewoda [...] po uchyleniu decyzji z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] zwrócił akta do organu pierwszej instancji. Z akt sprawy bezspornie również wynika, że od dnia zwrotu akt sprawy do dnia wyrokowania organ nie wydał jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd oceniając aktywność organu na przestrzeni tego okresu, doszedł do przekonania, że Prezydent W. nie podejmował w tym czasie jakichkolwiek istotnych działań zmierzających do zakończenia postępowania w terminach wskazanych w kodeksie postępowania administracyjnego. Jedynie pismami z dnia 9 grudnia 2013 r. oraz z dnia 19 marca 2014 r. występował do Archiwum Państwowego w W. oraz Dzielnicy [...] o nadesłanie dokumentacji nieruchomości. Organ przez lata prowadząc postępowanie nie potrafił w dalszym ciągu stwierdzić, czy spełnione zostały w sprawie przesłanki określone w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (pismo organu z dnia 22 października 2014 r.) Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz, że na bieżąco prowadził sprawę. Ponadto podkreślenia wymaga, że jak słusznie zauważyła to strona skarżąca, organ nie wywiązywał się również z obowiązków wynikających z art. 36 Kpa tj. przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, powiadamiania o tym fakcie strony. Jak wynika z akt sprawy zrobiło to raz pismem z dnia 19 marca 2014 r., powiadamiając strony postępowania o planowym terminie zakończenia postępowania do dnia 30 czerwca 2014 r. Oznacza to, że Prezydent wyznaczając termin, z góry założył możliwość przekroczenia ustawowych terminów załatwienia sprawy. Praktyki takie są niedopuszczalne. W konsekwencji, biorąc pod uwagę, że Sąd podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania uznał, że na dzień wyrokowania organ był bezczynny, tym samym żądanie skargi dotyczące wydania stosownego orzeczenia w sprawie należało uznać za uzasadnione. Wobec powyższego mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U nr 34, poz. 173), a konkretnie jej art. 14 pkt 2, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 35 oraz art. 36 kpa oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 Kpa. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.