VI SA/Wa 4004/14

WyrokWSA w Warszawie2015-06-25

Skład orzekający: Urszula Wilk, Izabela Głowacka-Klimas, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku złożenia wniosku o wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej organ powinien najpierw rozpoznać ten wniosek, czy też wszcząć i zakończyć postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej następuje z mocy prawa w wyniku określonych zdarzeń faktycznych i ma charakter ex lege, a decyzja organu w tym zakresie jest deklaratoryjna. W związku z tym organ powinien najpierw rozpoznać wniosek o wygaśnięcie zezwolenia, a dopiero potem, jeśli zezwolenie nie wygaśnie, prowadzić postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia. Cofnięcie zezwolenia nie może uprzedzać stwierdzenia wygaśnięcia, gdyż są to odrębne postępowania o różnym przedmiocie.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny przeprowadził kontrolę hurtowni farmaceutycznej prowadzonej przez P. Sp. jawna, w wyniku której ustalono nieprawidłowości w obrocie produktami leczniczymi. GIF wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni, pomimo że spółka złożyła wcześniej wniosek o wygaśnięcie zezwolenia. Organ wydał decyzję o cofnięciu zezwolenia, którą spółka zaskarżyła, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymującą ją w mocy, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, oraz zasądził od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P. Sp. jawna z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącej P. Sp. jawna z siedzibą w P. kwotę 3240 (trzy tysiące dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej "GIF") decyzją z dnia [...] września 2014 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w P. przy ul. [...], wydanego dla przedsiębiorcy P. Sp.j. z siedzibą w P. (dalej: "skarżąca", "spółka", "strona"). Jako podstawę prawną decyzji GIF wskazał art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 78 ust. 1 pkt 1 i pkt 5, art. 36z ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 1 oraz art. 81 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.; dalej "Pf.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej; dalej "Kpa."). Wskazane powyżej decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] kwietnia 2013 r. inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego przeprowadzili planową kontrolę w hurtowni farmaceutycznej prowadzonej przez spółkę. W wyniku kontroli ustalono listę dostawców do hurtowni farmaceutycznej (7 hurtowni farmaceutycznych) oraz listę produktów leczniczych, którymi obrót prowadzi hurtownia farmaceutyczna (jeden produkt – [...] płyn, środek odkażający). [...] stycznia 2014 r. spółka złożyła wniosek o wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. Wniosek został złożony do GIF. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny (dalej "Wojewódzki Inspektor") wniósł do GIF pismo w sprawie podjęcia i wykonania kontroli działalności hurtowni farmaceutycznej w P. przy ulicy [...], prowadzonej przez ww. spółkę. Do przedmiotowego pisma dołączono notatkę służbową z dnia [...] lutego 2014 r., zawierającą informację, iż Wojewódzki Inspektor wszedł w posiadanie faktur VAT sprzedaży deficytowych, wysokospecjalistycznych produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną na rzecz hurtowni farmaceutycznej należącej do spółki, na łączną kwotę ponad 5 mln zł brutto. Wobec uzyskania od Wojewódzkiego Inspektora uwierzytelnionych kopii ww. faktur VAT, GIF pismem z dnia [...] lutego 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia spółce zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. W toku prowadzonego postępowania Wojewódzki Inspektor przekazał GIF: - 39 uwierzytelnionych kopi faktur VAT sprzedaży produktów leczniczych przez aptekę [...] w R. przy ulicy [...] na rzecz spółki, wystawionych w 2013 roku na łączną kwotę blisko 8 mln zł brutto; - 94 uwierzytelnione kopie faktur VAT sprzedaży produktów leczniczych przez aptekę [...] Sp. z o.o. w P. przy ulicy [...] na rzecz spółki, wystawionych w 2013 roku na łączną kwotę około 3 mln 200 tysięcy zł brutto. W dniu [...] kwietnia 2014 r. spółka poinformowała Wojewódzkiego Inspektora, że od dnia [...] stycznia 2014 r. nie prowadzi działalności hurtowni farmaceutycznej. GIF w dniu [...] kwietnia 2014 r. poinformował pełnomocnika strony o rozszerzeniu zakresu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej w P. przy ulicy [...] o zbadanie wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 81 ust. 2 pkt 1 Pf., tj. utrudniania czynności urzędowych. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. GIF zwrócił się do Prezesa [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej z prośbą o wyrażenie opinii w sprawie cofnięcia spółce zezwolenia na prowadzenie ww. hurtowni farmaceutycznej. W dniu [...] marca 2014 r. GIF otrzymał uchwałę Prezydium [...] Okręgowej Rady Aptekarskiej z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], w treści której stwierdzono, że cofnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej jest uzasadnione. Pełnomocnik spółki pismem z dnia [...] maja 2014 r. wniósł o przesłanie mu postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni, wyjaśnienie przyczyn wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej oraz o wskazanie, czego dotyczy rozszerzone postępowanie. GIF w dniu [...] maja 2014 r. skierował do pełnomocnika spółki pismo, w którym odniósł się do sformułowanych wyżej wniosków strony oraz ponownie poinformował o możliwości zapoznania się aktami postępowania w siedzibie urzędu. Pełnomocnik strony w odpowiedzi na powyższe pismo GIF stwierdził w szczególności, że GIF uniemożliwił mu przejrzenie akt sprawy i tym samym czynny udział w postępowaniu administracyjnym. GIF decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. cofnął spółce zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w P. przy ul. [...]. Decyzja ta została wydana między innymi na podstawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 Pf., wobec stwierdzenia, że spółka nie spełnia określonych przepisami prawa warunków, wymaganych do prowadzenia hurtowni farmaceutycznej. Jak wskazano w uzasadnieniu wydania tej decyzji, w toku postępowania administracyjnego ustalono, że spółka dokonywała zakupu leków z aptek, tj. od podmiotów nieuprawnionych do prowadzenia sprzedaży na rzecz hurtowni farmaceutycznych, w związku z czym naruszyła również obowiązek, o którym mowa w art. 36z ust. 1 Pf. Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem ww. decyzji, zarzucając jej: - niewłaściwe zastosowanie przepisów: art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 78 ust. 1 pkt 1 i pkt 5, art. 36z ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 1 Pf., - niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 81 ust. 2 pkt 1 Pf., poprzez bezzasadne uznanie, że strona podejmowała czynności obliczone na utrudnianie czynności urzędowych prowadzonych przez GIF, - naruszenie art. 105 Kpa. w zw. z art. 104 ust. 1 pkt 2 Pf., poprzez ich niezastosowanie, - naruszenie art. 10 § 1 Kpa., poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, - naruszenie art. 9 oraz 11 Kpa., poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony będących przedmiotem postępowania administracyjnego, - naruszenie art. 73 § 2 Kpa. w zw. z art. 106 § 1 i 5 Kpa. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich w zw. z art. 39 Kpa. i art. 40 § 2 Kpa., poprzez wydanie decyzji, mimo braku skutecznego doręczenia pełnomocnikowi strony pisma GIF, informującego o złożeniu wniosku do Okręgowej Izby Aptekarskiej o wydanie opinii, - naruszenie art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 81 Kpa., poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym oraz nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym dla prawidłowego określenia stanu faktycznego sprawy. W dniu [...] lipca 2014 r. GIF skierował do spółki pismo, informując o zamiarze wydania decyzji i możliwości wypowiedzenia się, w terminie 7 dni, co do dowodów i materiałów zebranych w toku przedmiotowego postępowania. Spółka w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. wniosła o przesłuchanie A. J. oraz R. J. na okoliczność ustalenia faktów istotnych z punktu widzenia wydania decyzji w prowadzonej sprawie. W dniu [...] sierpnia 2014 r. GIF wydał postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania osób wskazanych przez stronę, z uwagi na fakt, jak podał GIF, że okoliczności, które miałyby być przedmiotem wnioskowanego przesłuchania w części zostały wyjaśnione w toku postępowania administracyjnego, a w pozostałej części nie miały znaczenia dla wyjaśnienia okoliczności w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. Jednocześnie, w trybie art. 10 § 1 Kpa., GIF wyznaczył spółce nowy termin na wypowiedzenie się, co do zebranego materiału dowodowego, ewentualnie złożenie nowych dowodów w przedmiotowej sprawie. Decyzją z dnia [...] września 2014 r. GIF utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. Jak wskazał GIF, zgodnie z art. 78 ust. 1 pkt 1 Pf. hurtownia farmaceutyczna może zaopatrywać się tylko u podmiotów posiadających zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej lub na wytwarzanie produktów leczniczych. Natomiast zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej lub punktu aptecznego uprawnia wyłącznie do obrotu detalicznego produktami leczniczymi. Podmioty te nie są więc uprawnione do prowadzenia sprzedaży na rzecz hurtowni farmaceutycznych, a wszelki zakup produktów leczniczych przez hurtownie od aptek ogólnodostępnych lub punktów aptecznych stanowi zakup od podmiotu nieuprawnionego i musi być uznany za naruszenie zasad określonych w cyt. wyżej przepisie. GIF przypomniał, że spółka dokonywała zakupu produktów leczniczych z aptek, tj. od podmiotów nieuprawnionych, czym naruszyła podstawowe zasady prowadzenia hurtowni farmaceutycznej z art. 78 ust. 1 pkt 1 Pf. GIF, odnosząc się do argumentu spółki o zaopatrywaniu się w produkty lecznicze w oparciu o dostawy z aptek, stwierdził, że sam fakt dokonywania przez hurtownię zakupu leków z aptek stanowi działanie niedozwolone na gruncie przepisów ustawy – Prawo farmaceutyczne i może być samodzielną przesłanką cofnięcia zezwolenia na prowadzenie obrotu hurtowego. GIF uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie świadczy nie tylko o tym, że spółka dokonywała nielegalnego zakupu leków, lecz również o tym, że nie wywiązywała się z obowiązków, o których mowa w art. 36z ust. 1 oraz art. 78 ust. 1 pkt 5 Pf., tj. z obowiązku stałego i nieprzerwanego dostarczania odpowiedniego asortymentu podmiotom uprawnionym do prowadzenia obrotu detalicznego produktami leczniczymi w ilości odpowiadającej potrzebom pacjentów. W ocenie GIF, zgromadzony w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy w postaci faktur VAT z okresu styczeń-grudzień 2013 stanowi nie tylko dowód na dokonywanie zakupów produktów leczniczych od podmiotu nieuprawnionego przez ww. hurtownię farmaceutyczną, ale również świadczy o tym, że spółka nie ujawniła znaczącej części swojej działalności przed inspektorami podczas kontroli planowej w kwietniu 2013 r. GIF podkreślił, że ustawodawca nie wprowadzałby sankcji, o których mowa w art. 37as Pf., tj. sankcji niemożności uzyskania zezwolenia przez okres 3 lat, gdyby jednocześnie dopuszczał możliwość wygaszania zezwoleń w przypadku podejmowania przez podmioty działające na rynku farmaceutycznym działań sprzecznych z ustawą (art. 37 ap Pf.). W związku z powyższym, zdaniem GIF, w przedmiotowej sprawie zachodziła w pierwszej kolejności konieczność zbadania przesłanek uzasadniających cofnięcie zezwolenia, a dopiero następnie procedowania w przedmiocie wniosku przedsiębiorcy dotyczącego wygaszenia zezwolenia. GIF jako niezrozumiały uznał zarzut spółki co do uniemożliwienia jej wypowiedzenia się wobec zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. GIF wyjaśnił, że pełnomocnik strony od czasu uzyskania informacji o prowadzonym postępowaniu w przedmiotowej sprawie (w dniu [...] kwietnia 2014 r.), do dnia wydania decyzji nie stawił się w siedzibie urzędu celem przeglądu akt postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. GIF nie podzielił również zarzutu spółki o naruszeniu przepisów art. 73 § 2 Kpa. w zw. z art. 39, 40 § 2 i 106 § 1 i 5 Kpa. oraz art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich, poprzez wydanie decyzji, mimo braku skutecznego doręczenia pełnomocnikowi strony pisma GIF o zwróceniu się do [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej z prośbą o wyrażenie opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia spółce. GIF wyjaśnił, że wskazane wyżej pismo zostało wysłane na adres przedsiębiorcy w dniu [...] marca 2014 r. i było awizowane w dniu [...] marca 2014 r. W ocenie GIF, fakt niepodjęcia przedmiotowego pisma przez stronę nie może być uznany za uchybienie dyskwalifikujące decyzję wydaną w przedmiotowej sprawie przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego. W dniu [...] października 2014 r. do Głównego Inspektora Farmaceutycznego wpłynęła skarga na ww. decyzję. Spółka wniosła o uchylenie decyzji wydanych w przedmiotowej sprawie, zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa materialnego, a mianowicie: - art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 78 ust. 1 pkt 1 i pkt 5, art. 36z ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo farmaceutyczne, poprzez stwierdzenie, że spółka przestała spełniać wymagania określone przepisami prawa do prowadzenia hurtowni farmaceutycznej, z uwagi na fakt dokonywania zakupu produktów leczniczych z aptek oraz naruszenie obowiązku nieprzerwanego dostarczania asortymentu podmiotom prowadzącym detaliczny obrót lekami, - art. 81 ust. 2 pkt 1 Pf., poprzez bezzasadne uznanie, że strona podejmowała działania obliczone na utrudnianie czynności urzędowych prowadzonych przez organy inspekcji farmaceutycznej. Nadto spółka postawiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.: - art. 105 Kpa., poprzez jego niezastosowanie (brak umorzenia postępowania w sytuacji, jak podała spółka, złożenia przez spółkę w dniu [...] stycznia 2014 r. wniosku o wygaszenie zezwolenia, tj. przed wejściem do porządku prawnego decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni), - art. 10 § 1 Kpa., poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, - art. 9 i art. 11 Kpa., poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony; - art. 73 § 2 Kpa. w zw. z art. 106 § 1 i 5 Kpa. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich w zw. z art. 39 Kpa. i art. 40 § 2 Kpa., poprzez wydanie decyzji, mimo braku skutecznego doręczenia pełnomocnikowi pisma GIF, informującego o złożeniu wniosku do Okręgowej Izby Aptekarskiej o wydanie opinii, - art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 81 Kpa., poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym oraz nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym dla prawidłowego określenia stanu faktycznego sprawy, - art. 50 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z 78 § 1 Kpa., poprzez nieprzeprowadzenie dowodów, o które wnosił pełnomocnik skarżącej spółki; - art. 138 § 1 pkt 2 Kpa., poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w I instancji i brak usunięcia naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2014.1647 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz.U.2012.270 j.t.). Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz decyzja utrzymana nią w mocy naruszają bowiem przepisy w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. skutkuje ich uchyleniem. W tym miejscu należy wskazać, że składowi orzekającemu w niniejszej sprawie znane są z urzędu akta sprawy VISA/Wa 13/15. Jest to również sprawa skarżącej, a przedmiotem tego postępowania jest wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. W sprawie o sygn. akt VISA/Wa 13/15 GIF wydał dwie decyzje. W decyzji z [...] lipca 2014 r. odmówił stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. Natomiast decyzję z dnia [...] października 2014 r. GIF uchylił decyzję z [...] lipca 2014 r. i umorzył w całości postępowanie przed organem I instancji z uwagi na cofnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. W niniejszej sprawie organy inspekcji farmaceutycznej prowadziły postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej pomimo złożonego przez skarżącą wniosku o wygaszenie tego zezwolenia. GIF uzależnił rozpoznanie wniosku strony skarżącej w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia od postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia. W ocenie organu było to konieczne z uwagi na tożsamość przedmiotu tych postępowań, gdyż oba dotyczyły tego samego zezwolenia. Organ stoi na stanowisku, że nie mógł najpierw stwierdzić wygaśnięcia zezwolenia i następnie umorzyć wszczętego z Urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia, gdyż na przeszkodzie takiemu działaniu stał art. 37 ap ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo farmaceutyczne, z którego wynika, że organ jest zobligowany do cofnięcia zezwolenia zawsze, gdy stwierdzi, iż przedsiębiorca przestał spełniać określone przepisami warunki wymagane do prowadzenia działalności. Skutkiem cofnięcia zezwolenia z powodu niespełniania ustawowych warunków wymaganych do prowadzenia hurtowni farmaceutycznej jest m.in. brak możliwości podjęcia działalności w takim samym zakresie w ciągu 3 lat od momentu wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia (zgodnie z art. 37 as u.p.f.). Tymczasem w przypadku stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia podmiot, który prowadził hurtownie może ubiegać się o wydanie nowych zezwoleń bez żadnych ograniczeń czasowych. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się w ocenie Sądu do ustalenia, które z postępowań winno być zakończone jako pierwsze, czy postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, jak twierdzi organ, czy też postępowanie w przedmiocie wygaśnięcia tego zezwolenia, jak twierdzi skarżąca. Przesłanki wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej określone zostały w art. 81 ust. 3 Pf. Stosownie do art. 81 ust. 3 Pf., wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej następuje w wyniku ziszczenia się określonych zdarzeń faktycznych. Zdarzenia te dotyczą sytuacji, w których podmiot prawa będący beneficjentem zezwolenia przestaje istnieć. Jeśli więc zezwolenie zostało wydane na rzecz osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, wygasa ono w przypadku jej śmierci. Natomiast w sytuacji gdy beneficjentem zezwolenia jest osoba prawna - spółka wpisana do odpowiedniego rejestru - wygaśnięcie następuje w skutek wykreślenia spółki z rejestru. Sąd orzekający w tej sprawie, mając na uwadze treść art. 81 ust. 4 Pf. stoi na stanowisku, że wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, w odróżnieniu od cofnięcia zezwolenia, nie ma charakteru decyzji konstytutywnej. Skutek w postaci wygaśnięcia zachodzi bowiem ex lege w wyniku ziszczenia się określonych zdarzeń faktycznych. Decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego, o której mowa w art. 83 ust. 3 i 4 Pf, stanowi wyłączenie potwierdzenia tego faktu, ma więc charakter deklaratoryjny. W ocenie organu ustawodawca wprowadzając sankcje z art. 37 as Pf nie dopuszcza możliwości stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia. Wyraźnie stwierdzić należy, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia i postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia to dwa różne postępowania (różny przedmiot postępowania), nie ma więc mowy o tym, że żądanie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia dotyczy sprawy, w której jest prowadzone postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia. Na marginesie Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zostało wszczęte w dniu [...] lutego 2014 r. z urzędu, gdy tymczasem wniosek o wygaśnięcie zezwolenia został złożony w dniu [...] stycznia 2014 r., co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy o sygn. VISA/Wa 13/15 znanych Sądowi z urzędu. W przedmiotowej sprawie żądanie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia związane jest z rezygnacją z prowadzenia działalności przez podmiot, któremu udzielono zezwolenia. Zatem argumentacja organu wskazująca, że ewentualne stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia prowadzić będzie do uniknięcia sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia nie jest trafna bowiem dla podmiotu, który rezygnuje z prowadzenia hurtowni cofnięcie zezwolenia na jej prowadzenie nie jest sankcją, nie jest bowiem w żaden sposób dotkliwe.   Z kolei argumentacja GIF wskazująca na uniknięcie skutków decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, wynikających z art. 37 as ustawy - Prawo farmaceutyczne, w postaci niemożności uzyskania kolejnego zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej przez okres trzech lat od cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni również nie jest trafna. Sąd nie zgadza się z zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji wykładnią art. 83 ust. 3 pkt 1, 2 w zw. z art. 37 ap ust. 1 pkt 2 oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy - Prawo farmaceutyczne. W ocenie Sądu, stanowisko organu nie znajduje uzasadnienia prawnego. W świetle brzmienia art. 81 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne, do wygaśnięcia zezwolenia dochodzi z mocy prawa w wyniku zaistnienia przesłanek z art. 83 ust. 3 Pf. Tymczasem organy Inspekcji Farmaceutycznej uznały, iż mocą art. 37ap ust. 1 pkt 2 oraz art. 78 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy pomimo złożenia uprzednio przez przedsiębiorcę wniosku o wygaszenie działalności w pierwszej kolejności (nawet w wypadku wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia po zgłoszeniu wniosku o wygaszenie zezwolenia) należy prowadzić postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia, gdyż rodzi ono dalej idące sankcje wobec podmiotu prowadzącego hurtownie. Należy zauważyć, że głównym punktem uzasadnienia tej interpretacji, jest umożliwienie zastosowania sankcji w postaci niemożności uzyskania kolejnego zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej przez okres trzech lat od cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni. Sąd wskazuje natomiast, że wszelkie sankcje, w tym w postaci decyzji administracyjnych, powinny wynikać z literalnej wykładni nie budzących wątpliwości przepisów prawa. Tym bardziej sankcje te nie powinny wynikać z przeciwstawienia literalnej wykładni jasnych i precyzyjnych przepisów, wykładni celowościowej przepisów tej samej ustawy, co w ocenie Sądu, miało miejsce w niniejszej sprawie.  W związku z powyższym Sąd stwierdza, że z brzmienia art. 37 ap w zw. z art. 37 as Pf nie dają podstaw do przyjęcia, że w wypadku złożenia wniosku o wygaszenie zezwolenia, a następnie wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia to ostatnie winno być prowadzone i zakończone jako pierwsze. Sąd stoi na stanowisku, że wygaszenie zezwolenia jako powstałe z mocy prawa i wydanie w tym zakresie przez organ decyzji deklaratoryjnej ma pierwszeństwo przed prowadzeniem innych postępowań administracyjnych zmierzających do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. Podkreślenia wymaga również fakt, że w postępowaniu o wygaszenie zezwolenia sprawa VISA/Wa 13/15 nie zapadło rozstrzygnięcie merytoryczne, organ umorzył w tej sprawie postępowanie z uwagi na cofnięcie zezwolenia w niniejszej sprawie. Reasumując w ocenie Sądu organ w pierwszej kolejności winien rozpoznać wniosek strony o wygaszenie zezwolenia, a następnie podjąć działania w celu cofnięcia zezwolenia oczywiście tylko w wypadku, gdy wcześniej nie dojdzie do jego cofnięcia. Na marginesie sprawy Sąd zauważa, iż organ dokonał w niniejszej sprawie ustaleń, które skutkowały cofnięciem zezwolenia, gdyż doszło tu do tak zwanego odwróconego łańcucha dystrybucji, jednak z uwagi na powyższe wywody cofnięcie zezwolenia w tej sprawie było przedwczesne. Rozpatrując ponownie sprawę organ poczeka na orzeczenie w sprawie o sygn. akt VISA/Wa 13/15 zawieszając niniejsze postępowanie, a następnie w zależności od tego orzeczenia podejmie stosowne kroki mając na uwadze wskazaną w niniejszej sprawie kolejność postępowań. Dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło