IV SA/Wa 893/15

WyrokWSA w Warszawie2015-06-25

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Aneta Dąbrowska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa uzgodnienia projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z powodu negatywnego wpływu na korytarz ekologiczny w obszarze chronionego krajobrazu jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy ochrony środowiska prawidłowo odmówiły uzgodnienia projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ realizacja ustaleń planu, w szczególności przeznaczenie terenu pod stację paliw, spowoduje negatywny wpływ na funkcjonowanie korytarza ekologicznego w obszarze chronionego krajobrazu, co stoi w sprzeczności z art. 23 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody oraz z uchwałą Sejmiku Województwa dotyczącą czynnej ochrony ekosystemów.
Stan faktyczny
Wójt Gminy N. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnienie projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części wsi, obejmującego teren o powierzchni około 0,75 ha położony w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu. Projekt przewidywał przeznaczenie części terenu pod usługi, w tym stację paliw, co spotkało się z odmową uzgodnienia ze względu na negatywny wpływ na korytarz ekologiczny umożliwiający migrację zwierząt. Organ odwoławczy utrzymał w mocy odmowę, a Wójt zaskarżył postanowienie do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Gminy N. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r. o odmowie uzgodnienia projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Gminy N. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę - Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. i n art. 17 pkt 6 lit. b i art. 24 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647, z późn. zm.) oraz art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627, z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Wójta Gminy N., utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], o odmowie uzgodnienia projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla części wsi [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż pismem z dnia [...] lipca 2014 r. Wójt Gminy [...] zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. o uzgodnienie projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla części wsi [...], dalej: MPZP. Do wniosku załączono MPZP (projekt uchwały Rady Gminy [...] i rysunek MPZP w skali 1:1000) oraz prognozę oddziaływania na środowisko MPZP, dalej: prognoza OOS. Organ I instancji zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. odmówił uzgodnienia MPZP, wskazując, że obszar objęty zmianą obejmuje teren o łącznej powierzchni ok. 0,75 ha o następujących ustaleniach: 1U - teren usług (na którym dopuszcza się m.in. lokalizację stacji paliw) oraz 1KDG - teren drogi głównej, obejmujący pas istniejącej drogi wojewódzkiej nr [...]. Cały obszar objęty MPZP położony jest w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz w odległości: ok. 100 metrów od obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty [...] ([...]), ok. 1 km od obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty [...] ([...]), ok. 2,8 km od obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty [...] ([...]), ok. 15 km od obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty [...] ([...]), będącego jednocześnie obszarem specjalnej ochrony ptaków oraz ok. 18 km od obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty [...] ([...]), będącego jednocześnie obszarem specjalnej ochrony ptaków. Obszar, który w MPZP przeznaczono na teren usług, w tym stację paliw (oznaczony symbolem 1 U), zlokalizowany jest w przebiegu ważnego korytarza ekologicznego, umożliwiającego migrację zwierząt między ww. obszarami Natura 2000. W spornym rozstrzygnięciu powołano się również na przepisy uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] lutego 2012 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...] z 2012 r., poz. [...], z późn. zm.), które wprowadziły na terenie ww. obszaru chronionego ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów, m.in. utrzymanie i tworzenie leśnych korytarzy ekologicznych, ze szczególnym uwzględnieniem możliwości migracji dużych ssaków. Organ podkreślił, że realizacja ustaleń planu w połączeniu z istniejącym i planowanym zagospodarowaniem terenu w znaczącym stopniu zaburzy funkcjonowanie kluczowego korytarza migracyjnego, tym samym uniemożliwi realizację celu, dla którego obszar chroniony został ustanowiony, co stanowi znaczący negatywny wpływ na ochronę, przyrody [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. W konsekwencji Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], uznając, iż ustalenia MPZP stoją w sprzeczności z art. 33 ust. 1 oraz art. 23 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody, odmówił uzgodnienia przedłożonego MPZP. W zażaleniu Wójt Gminy [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wskazał, że na obszarze objętym MPZP obowiązuje obecnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty przez Radę Gminy [...] uchwałą Nr [...] z dnia [...] października 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], w którym dla omawianego terenu (oznaczonego symbolem 05.ZNn6) jako funkcję podstawową ustalono zieleń położoną wzdłuż cieków wodnych, tereny łąk i pastwisk, zespoły zadrzewień, a także tereny częściowo ubytkowane rolniczo jako pola uprawne, pełniące ważną role połączeń w systemie lokalnych korytarzy ekologicznych. Obowiązujący plan uchwalony był znacznie wcześniej, niż aktualne studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, zaś celem sporządzania zmiany planu jest doprowadzenie do zgodności z obowiązującymi ustaleniami studium (...) i stworzenie warunków dla działalności podmiotów gospodarczych przez stworzenie warunków przestrzennych dla rozwoju działalności usługowej. Wójt wskazał, iż w procedurze uzgodnienia dokumentu studium Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] nie zakwestionował przeznaczenia przedmiotowego terenu dla usług komercyjnych. Teren objęty zmianą planu położony jest w sąsiedztwie z istniejącą drogą wojewódzką nr [...] oraz planowaną obwodnicą (,..), która również wskazana została w ustaleniach Studium. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska rozpoznając zażalenie wyjaśnił, iż zgodnie z art. 17 pkt 6 lit. b u.p.z.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uzgadnia projekt planu z właściwymi organami na podstawie przepisów odrębnych. Przepisem odrębnym w przedmiotowej sprawie - ze względu na położenie terenu objętego MPZP w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu - jest wyłącznie art. 23 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym projekty dokumentów planistycznych (w tym projekty miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego), w części dotyczącej obszaru chronionego krajobrazu, wymagają uzgodnienia z właściwym miejscowo regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w zakresie ustaleń mogących mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu. Natomiast w niniejszej sprawie nie ma zastosowania powołany przez organ I instancji art. 30 ust 3 ustawy o ochronie przyrody. Uzgodnieniu w zakresie ochrony przyrody podlegają jedynie te tereny objęte ustaleniami danego projektu miejscowego planu, które położone są w granicach określonych form ochrony przyrody - w niniejszej sprawie w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Zatem w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, czy realizacja ustaleń MPZP nie stoi w sprzeczności z regulacjami ustawy o ochronie przyrody, wynikającymi z utworzenia rzeczonego obszaru chronionego, w szczególności w kontekście obowiązujących na tym obszarze zakazów związanych z ochroną przyrody, wymienionych enumeratywnie w § 3 ust. 1 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] lutego 2012 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2012 r., poz. [...], z późn. zm.), dalej: uchwała w sprawie [...] OCHK. Organy ochrony przyrody w stosunku do miejscowych planów mogą powoływać się na naruszenie m.in. ustaleń ochrony czynnej ekosystemów oraz na cele utworzenia (cele ochrony) danej formy ochrony przyrody. Przedłożony MPZP obejmuje działki o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [....], [...] oraz części działek [...], [...], [...],[...], [...] , położone w miejscowości [...], gmina [...] o łącznej powierzchni ok, 0,75 ha. Teren ten w całości zlokalizowany jest w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, w odległości ok. 200 metrów od otuliny [...] Parku Narodowego. Dla części obszaru objętego MPZP (części działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...]) ustalono przeznaczenie 1 U, tj. teren usług, zaś dla pozostałego obszaru objętego MPZP - przeznaczenie 1KDG, tj. teren drogi publicznej. Teren oznaczony symbolem 1U, zajmujący powierzchnię ok. 0,32 ha, przeznacza się na działalność usługową oraz stację paliw, w związku z czym dopuszcza się realizację na tym terenie urządzeń budowlanych, w tym komunikacji wewnętrznej, sieci infrastruktury technicznej, jak również budynku stacji paliw. Natomiast dla terenu oznaczonego symbolem 1KDG, zajmującego powierzchnię ok. 0,43 ha, ustalono przeznaczenie droga klasy głównej, w ramach którego dopuszcza się realizację w pasie drogowym sieci oraz urządzeń i obiektów infrastruktury technicznej zgodnie z przepisami odrębnymi. Z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że teren objęty MPZP zlokalizowany jest w zachodniej części miejscowości [....], w odległości ok. 50 metrów od kompleksu leśnego [...]. Jest on położony przy drodze wojewódzkiej nr [...] (przebiegającej w bliskiej odległości od rzeki [...]) i stanowi obszar niezabudowany i niezainwestowany o charakterze rolniczym zieleni nieurządzonej. Jak wskazano w prognozie OOS, pokrycie terenu "stanowią łąki oraz roślinność ruderalna Najbliżej położone tereny zalesione (stanowiące rozległe kompleksy leśne) położone są na południe i wschód od analizowanego terenu (odpowiednio w odległości 50 i 100 metrów),- natomiast w odległości ok. 50 metrów na północ od obszaru objętego MPZP rozciąga się zadrzewiona i zakrzewiona dolina [...]. Najbliższa zwarta zabudowa znajduje się na zachód od omawianego terenu, w odległości ok. 400 metrów (miejscowość [...]). Zwarta zabudowa od strony wschodniej znajduje się w odległości ok. 1,6 km (miejscowość [..]). Po stronie wschodniej, w znacznie bliższej odległości (ok. 200 metrów), m.in. na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...] oraz [...], znajduje się zespół zabudowy (przysiółek [...]). Kolejny zespół zabudowy, obejmujący m.in. stację paliw i zajazd, znajduje się w odległości ok. 700 metrów w kierunku wschodnim (działki o numerach ewidencyjnych [....] i [...]). Obszar objęty MPZP jest wolnym od zabudowy terenem. Organ podkreślił, że z uwagi na istniejące zagospodarowanie przestrzenne tego rejonu (m.in. skupienie zabudowy poszczególnych miejscowości wzdłuż drogi wojewódzkiej nr [...]), istniejący kilkusetmetrowy wolny od zabudowy (po obu stronach drogi) pas terenu jest unikatowy. Jest to istotne, bowiem ze zgromadzonej dokumentacji, w tym prognozy OOS, opinii Dyrektorów Parków Narodowych – [...] i [...], danych zgromadzonych w ramach projektu realizowanego w latach 2012-2013 przez Regionalną Dyrekcje Ochrony Środowiska w [..] (mającego na celu wyznaczenie funkcjonujących korytarzy ekologicznych w woj. [...]), jak również ogólnodostępnej literatury przedmiotu oraz map dostępnych na portalu internetowym Geoportal, wynika bezspornie, że obszar objęty MPZP położony jest w przebiegu korytarza ekologicznego o randze krajowej, który jest jednym z niewielu funkcjonujących szlaków migracyjnych zapewniających łączność ekologiczną pomiędzy pasmami [...] i [...] z [...]. Korytarz ten stanowi bardzo istotny element łącznikowy dwóch głównych korytarzy o znaczeniu europejskim dla migracji dużych ssaków drapieżnych tj. [...] Korytarza Ekologicznego i [...] Korytarza Ekologicznego. Organ odwoławczy stwierdził, że podziela stanowisko organu I instancji, iż realizacja ustaleń MPZP nie będzie stanowić naruszenia zakazów obowiązujących w granicach rzeczonego obszaru chronionego, wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 1-8 uchwały w sprawie [...] OCHK. Jednakże realizacja ustaleń MPZP (a przede wszystkim ustalenia 1 U) polegająca na wprowadzeniu obiektów budowlanych oraz infrastrukturalnych na terenie dotychczas otwartym, wolnym od zabudowy, położonym w przebiegu krajowego korytarza ekologicznego stoi w sprzeczności z ustaleniem dotyczącym czynnej ochrony ekosystemów, jakim jest zachowanie i odtwarzanie korytarzy ekologicznych (§ 2 ust. 3 pkt 7 uchwały w sprawie [...] OCHK), jak również zagraża realizacji innych ustaleń wymienionych w ww. uchwale (m.in. utrzymaniu i zwiększaniu powierzchni trwałych użytków zielonych oraz tworzeniu i odtwarzaniu stref ekotonowych celem zwiększania bioróżnorodności). Realizacja ustalenia, o którym mowa w § 2 ust. 3 pkt 7 ww. uchwały, winna być realizowana poprzez podejmowanie działań - również w ramach planowania przestrzennego na danym terenie - polegających na utrzymaniu ciągłości i drożności zidentyfikowanych korytarzy migracyjnych na całej ich długości. Należy bowiem podkreślić, iż utrata drożności nawet na ich krótkim fragmencie powoduje utratę funkcjonalności całego korytarza. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się kraj obraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Organ stwierdził, że z uwagi na lokalizację [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu między trzema pasmami górskimi ([...], [...] i [...]) objętymi ochroną prawną jako parki narodowe, główną funkcją tego obszaru chronionego krajobrazu jest właśnie zachowanie w jak najlepszym stanie korytarzy ekologicznych. Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, korytarz ekologiczny jest to obszar umożliwiający migrację roślin, zwierząt lub grzybów. Korytarze umożliwiają przemieszczanie się organizmów, co ma szczególne znaczenie dla przetrwania niesprzyjających warunków/ okresów środowiskowych (np. zima, susza), wydanie potomstwa (np. płazy), jak również wymianę genów między populacjami gatunku, poszerzanie areału jego występowania oraz rekolonizację obszarów, na których gatunek wymarł. Zjawiska te decydują o żywotności populacji gatunków, a zarazem mają wpływ na funkcjonowanie zespołów gatunków (decydują o różnorodności biologicznej) ekosystemów (podtrzymanie sieci troficznych). Korytarz ekologiczny można też określić jako drogę, wzdłuż której odbywa się migracja i dyspersja organizmów. W takim ujęciu korytarz ten musi obejmować elementy środowiska przyrodniczego niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania, które należy wtedy traktować jako jego integralny element (to idea tzw. łańcucha siedlisk pomostowych - niezależnych od siebie odrębnych ekosystemów, które spełniają podstawowe warunki niszy wędrującej populacji i umożliwiają przeżycie jej osobników w trakcie przemieszczania się w korytarzu). Pojęcie korytarza ekologicznego odnosi się tutaj do konkretnego gatunku lub zgrupowania gatunków o podobnej biologii. Migracja i dyspersja spajają zespoły lokalnych populacji danego gatunku w funkcjonalne jednostki demograficzne (metapopulacje), ograniczając ryzyko lokalnego wymarcia gatunku i zwiększając możliwość rekolonizacji (por. Efektywność ochrony korytarzy ekologicznych. Koncepcja zmian legislacyjnych, red. M. Pchałek, Agencja Wydawnicza EkoPress, 2011, ss. 14-19). W związku z postępującą zabudową i zainwestowaniem przestrzeni otwartych o znaczeniu przyrodniczym wzrasta liczba silnie izolowanych naturalnych siedlisk, co znacząco obniża skuteczność ochrony najcenniejszych zasobów przyrodniczych. Dlatego tak ważne jest utrzymywanie przestrzennych i funkcjonalnych powiązań między najważniejszymi (węzłowymi) obszarami. Organ wskazał, iż dla obszaru całego kraju opracowano sieć korytarzy ekologicznych, która obejmuje korytarze główne (o znaczeniu międzynarodowym) oraz uzupełniające i jednocześnie je łączące korytarze regionalne oraz lokalne. W południowej części kraju wyznaczono dwa główne korytarze obejmujące pasma górskie i pogórze. Główny Korytarz [...], przebiega przez [...], [...], [...], [...] aż do [....] i na całej swojej długości łączy się z częściami [...] leżącymi po stronie [...] i [...]. Natomiast [...] Korytarz [...] biegnie od [...] (granica z [....] i [...]) poprzez [...], [...]., [...]. następnie przechodzi przez [...], [...], [...], [...], [...], [...]., aż do Lasów [...] (granica z [...].). W tym miejscu należy zaznaczyć, że [...] biegną przez ok. 1,5 tys. km przez obszar siedmiu krajów europejskich i tworzą w Europie najrozleglejszy obszar o charakterze górskim, który obejmuje największe pozostałe na kontynencie fragmenty naturalnych lasów górskich, siedliska roślin naczyniowych, jak też jest jedynym regionem, gdzie współwystępują niemal wszystkie gatunki dużych ssaków europejskich. Ze względu na duże terytoria i areały osobnicze oraz ogromne zapotrzebowanie pokarmowe dużych drapieżników, nawet rozległe kompleksy leśne są zbyt małe, aby stanowić ostoję niezależnej, żywotnej, zróżnicowanej genetycznie populacji wilka, niedźwiedzia czy rysia. Dlatego populacje dużych drapieżników są w Polsce zbiorem niewielkich lokalnych populacji (tzw. subpopulacji), zasiedlających poszczególne kompleksy leśne, połączonym w całość poprzez korytarze ekologiczne. Przetrwanie tych gatunków zależy od sprawnej wymiany osobników (genów) pomiędzy poszczególnymi subpopulacjami. Przerwanie korytarza migracyjnego może doprowadzić do zaniku lokalnej populacji, ponieważ tak małe zgrupowania (kilka - kilkadziesiąt osobników) są szczególnie wrażliwe na wszelkie naturalne czynniki śmiertelności (choroby, brak pokarmu), a także działania człowieka (np. kłusownictwo, śmierć na drogach, nieustanne niepokojenie). Dlatego duże ssaki są wśród innych gatunków grupą wyjątkowo wrażliwą na izolację. Z uwagi na zachowany na terenie [...], wyjątkowy w skali europejskiej, zespół dużych ssaków oraz znaczenie tego łańcucha górskiego, mogącego potencjalnie zapewnić łączność pomiędzy populacjami zwierząt z południowego wschodu i centrum kontynentu, istnienie tutaj drożnych korytarzy ekologicznych posiada szczególną wagę. Organ wyjaśnił, iż największym zagrożeniem dla dużych drapieżników jest niewątpliwie utrata, fragmentacja i izolacja siedlisk bytowania. Dlatego tak istotne dla ochrony wilka i rysia, obok zachowania siedlisk chronionych w parkach narodowych, jest zapewnienie możliwości migracji i dyspersji korytarzami ekologicznymi. Organ wskazał, iż teren objęty MPZP stanowi otwarty, wolny od zabudowy obszar zlokalizowany w korytarzu ekologicznym łączącym pasma [...], [...] i [...]. We wszystkich tych pasmach górskich występują wilk i ryś, które należą do gatunków o dużym areale osobniczym odpowiednio średnio ok. 250 i 100 km2. Potwierdzeniem wykorzystania analizowanego korytarza przez ssaki drapieżne oraz kopytne są m.in. dane [...] Parku Narodowego (przedstawione w piśmie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...]). Dla zachowania stabilnych populacji wilka i rysia w tym rejonie niezwykle istotne jest nie tylko występowanie odpowiednich siedlisk bytowania tj. trudnodostępnych, rozległych, górskich obszarów leśnych [...] i [...], ale również sieć korytarzy łączących takie siedliska, umożliwiające migrację i dyspersję osobników, dzięki czemu możliwe jest zwiększenie przepływu genów pomiędzy subpopulacjami zapobiegające utracie różnorodności genetycznej oraz przeciwdziałające depresji wsobnej oraz obniżeniu śmiertelności, szczególnie wśród osobników młodych, wypartych z płatów dogodnych siedlisk wskutek zachowań terytorialnych. Szerokość korytarzy wynika przede wszystkim z wymagań konkretnego gatunku. Wymienione gatunki mają największe wymagania w tym zakresie, bowiem zakłada się, że szerokość korytarza winna wynosić około 1 km. Według prawidłowych ustaleń organu I instancji szerokość analizowanego korytarza ekologicznego na odcinku wzdłuż drogi wojewódzkiej nr [...] (obejmującym teren MPZP) wynosi ok. 900 metrów. Odcinek ten obejmuje tereny otwarte (użytki rolne), lasy, zadrzewienia, jak również tereny zabudowań znajdujące się w części środkowej. W odległości ok. 700 metrów od obszaru oznaczonego w MPZP symbolem 1U zlokalizowana jest już stacja paliw. Ze względu na istniejącą oraz planowaną (w ramach innych obecnie obowiązujących dokumentów pianistycznych) zabudowę pas terenu umożliwiający migrację zwierząt na omawianym odcinku będzie miał szerokość około 650 metrów. Teren ten, obejmujący obszar MPZP, stanowi jedyną w tym rejonie, stosunkowo szeroką, przestrzeń do przemieszczania się dzikich zwierząt i wykorzystywany jest obecnie przez migrujące ssaki kopytne i drapieżne. Dodatkową okolicznością, zwiększającą natężenie migracji zwierząt w tym rejonie jest działanie "efektu narożnego" kompleksu [...], bowiem zwierzyna bytująca czasowo w tym kompleksie, w narożnej jego części ma możliwość swobodnego oczekiwania na dogodny moment do przekroczenia bariery jaką jest droga (por. opinia Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] kwietnia 2014 r.). Organ wskazał, iż istotny jest fakt, iż droga wojewódzka nr [...] (do której bezpośrednio przylega teren MPZP), cechuje się dużym natężeniem ruchu, spowodowanym jej tranzytowym charakterem oraz walorami turystycznymi okolic. Duże natężenie ruchu już w chwili obecnej stanowi istotną przeszkodę w przemieszczaniu się zwierząt (zwłaszcza w porze dziennej). Stworzenie dodatkowej przeszkody w postaci stacji benzynowej wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, która wyłączy z wykorzystania znaczny teren po obu jej stronach, znacząco zaburzy drożność omawianego korytarza migracyjnego. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, iż zrealizowana zgodnie z ustaleniami MPZP stacja paliw będzie generowała hałas (ciągły, w zasadzie całodobowy ruch samochodowy) oraz będzie wymagała używania oświetlenia zarówno wewnątrz obiektu budowlanego, jak i w jego otoczeniu, co w powiązaniu ze stałą obecnością człowieka, spowoduje płoszenie i niepokojenie zwierząt. To wszytko w konsekwencji spowoduje zawężenie i tak już "okrojonego" korytarza migracyjnego na omawianym odcinku. Organ stwierdził, iż wprowadzone w MPZP działania ograniczające wyżej opisany wpływ przedmiotowej inwestycji (§ 15 pkt 6, 7 i 8) nie minimalizują w istotny sposób tego oddziaływania. Realizacja ustaleń MPZP, ze względu na znaczące zaburzenie drożności przedmiotowego korytarza ekologicznego na analizowanym odcinku (co wpłynie na utratę funkcjonalności całego korytarza), bezspornie spowoduje negatywny wpływ na przyrodę [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, a więc stoi w sprzeczności z art. 23 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody. Organ podkreślił, iż zgodnie z uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2007 r. omawiany teren wchodził w skład wydzielenia oznaczonego na rysunku planu symbolem 05.ZNn6, dla którego jako podstawową funkcję ustalono "zieleń położoną wzdłuż cieków wodnych, tereny łąk i pastwisk, zespoły zadrzewień, a także tereny częściowo użytkowane rolniczo jako pola uprawne, pełniące ważną rolę połączeń w systemie lokalnych korytarzy ekologicznych". Ustalenia dla wyżej oznaczonego fragmentu planu zawierają również zakaz wprowadzania zabudowy kubaturowej. Organ stwierdził, iż podziela stanowisko organu l instancji, iż uzgodnienie zmiany MPZP dla tego terenu mogłoby nastąpić jedynie przypadku ustaleń, które pozostawiałyby ten teren bez zabudowy, przy czym dopuszczalne w świetle przepisów o ochronie przyrody jest podejmowanie działań polegających na użytkowaniu tych gruntów w ramach racjonalnej gospodarki rolnej lub leśnej (przeznaczenia pod zadrzewienia, zalesienia, użytkowanie rolnicze użytków zielonych). Odniesieniu do argumentów Wójta, że celem zmiany planu jest (...) stworzenie warunków dla działalności podmiotów gospodarczych, organ wyjaśnił, iż fakt lokalizacji analizowanego terenu w granicach obszaru chronionego krajobrazu nie wyklucza co do zasady możliwości zmiany przeznaczenia terenów dotychczas niezabudowanych na cele inwestycyjne, związane m.in. z działalnością usługową, jednakże kształtowanie gospodarki przestrzennej w tym zakresie winno odbywać się w warunkach zrównoważonego rozwoju. Podstawowym celem zrównoważonego rozwoju jest opracowanie i urzeczywistnienie takiego modelu gospodarki, w którym zaspokajanie aktualnych potrzeb społeczeństwa nie umniejszy możliwości użytkowania zasobów środowiska przyrodniczego przyszłym pokoleniom. Z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika wprost, iż w planowaniu przestrzennym, obok uwarunkowań ekonomicznych na równi uwzględnia się także m.in. wymagania ładu przestrzennego (rozumianego jako ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno- gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne), walory architektoniczne i krajobrazowe oraz wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych (art. 1 i 2 ww. ustawy). Również przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232, z późn. zm.) stanowią, iż miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego i inne dokumenty planistyczne sporządza się zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska (art. 71 i 72 tej ustawy). Z powyższego wynika, iż w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego należy zapewnić warunki utrzymania równowagi przyrodniczej, co w opinii organu II instancji oznacza, że pod zabudowę nie powinno się przeznaczać terenów cennych przyrodniczo, jeżeli nie jest to rzeczywiście konieczne i nie wynika jedynie z uwarunkowań ekonomicznych. Za niemający znaczenia organ uznał argument Wójta, że działki objęte MPZP znajdują się w miejscu, gdzie ma znajdować się rozwidlenie istniejącej drogi i planowanej obwodnicy miejscowości [...], [...] i [...], tym samy realizacja planowanego przebiegu drogi wojewódzkiej spowoduje ograniczenie dostępu do omawianego terenu. W odniesieniu do argumentów Wójta, że ustalenia MPZP są zgodne z aktualnym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], które uprzednio uzgodnił Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] oraz że zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, organ wskazał, iż organy ochrony środowiska nie są właściwe do badania zgodności przedłożonego mpzp ze studium. Co więcej dokonując powyższej czynności organ I instancji wykroczyłby poza zakres wymaganego przepisem art. 23 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody uzgodnienia, czym przekroczyłby granice swojej właściwości rzeczowej, co stanowiłoby naruszenie przepisu art 19 kpa. W konstatacji Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, iż stanowisko organu I instancji w kwestii negatywnego wpływu ustaleń MPZP na przyrodę [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu jest prawidłowe. Natomiast błędne powołanie w zaskarżonym postanowieniu art. 30 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i zostało wyeliminowane na etapie postępowania odwoławczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wójt Gminy [...] zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 9, art. 24, art. 28 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne przyjęcie, że zapisy planu zagospodarowania przestrzennego mogą być sprzeczne z zapisami studium, a co za tym idzie pozytywne uzgodnienie studium pozwala na nieuzasadnioną odmowę uzgodnienia planu w odniesieniu do tego samego obszaru i zakresu podlegającego uzgodnieniu; - art. 124 k.p.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutów podniesionych w zażaleniu w zakresie odmiennego uzgodnienia studium i planu co prowadzi do braku spójności tych dwóch dokumentów. Skarżący organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w warunkach określonych art. 17 pkt 7 lit. b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej u.p.z.p. ), w myśl którego wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego uzgadnia projekt planu m.in. z organami właściwymi do uzgadniania projektu planu na podstawie przepisów odrębnych. Uzgodnienia dokonuje się w trybie art. 106 kpa ( art. 24 ust.1 upzp). Jak wynika z przedłożonych akt sprawy, iż Wójt Gminy [...] pismem z dnia [...] lipca 2014 r., powołując się na art. 17 u.p.z.p. oraz art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o uzgodnienie projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla części wsi [...]. Przedłożony do uzgodnienia projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmuje teren zlokalizowany w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu utworzonego uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] lutego 2012 r. ( Dz. Urz. Woj. [...]. 2012, poz. [...]). Obszar chronionego krajobrazu zgodnie z art. 23 ustawy o ochronie przyrody obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Powołana wyżej uchwała nr [...] jako akt zawierający przepisy prawa powszechnie obowiązującego o charakterze miejscowym ustanawia zasady postępowania na obszarze objętym ochroną. W § 2 ust. 2 pkt 1-10 tej uchwały wymienione są obowiązujące na tym obszarze ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów w celu zachowania ich trwałości oraz zwiększenia różnorodności biologicznej. Z kolei ust. 3 § 2 uchwały pkt 1-9 zawierają ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów nieleśnych, zaś ust. 4 pkt 1- 6 § 2 określa ustalenia w zakresie czynnej ochrony ekosystemów wodnych. Organy uzgadniające obu instancji odmówiły uzgodnienia przedłożonego projektu zmiany miejscowego planu z tego względu, że teren objęty tym planem położony jest w przebiegu korytarza ekologicznego, tym samym ustalenia planu stanowiące o przeznaczeniu terenu pod usługi polegające na budowie stacji benzynowej wraz z towarzyszącą infrastrukturą oraz pod drogę 1KDG są sprzeczne z § 2 ust. 2 pkt 7 ww. uchwały. Zgodnie z treścią tego przepisu uchwały realizacja określonego w nim ustalenia dotycząca czynnej ochrony ekosystemów ma polegać na zachowaniu i odtwarzaniu korytarzy ekologicznych w celu zachowania trwałości ekosystemów oraz zwiększenia różnorodności biologicznej. Wedle ustawowej definicji zawartej w art. 5 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody korytarz ekologiczny to obszar umożlwiający migracje roślin, zwierząt i grzybów. Korytarz ekologiczny mimo, że nie jest formą ochrony przyrody w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody, wiąże się z wprowadzeniem w jego obrębie określonych rozwiązań prawnych, ustalających zasady korzystania z takiego terenu i jego ochrony. Ochronę prawną przyrody poprzez utworzenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu należy rozpatrywać jako cel publiczny ochrony przyrody. Cel publiczny " ma na oku sprawy ideowe i ekonomiczne, obchodzące pewną grupę społeczną, tj. stosunkowo wielką liczbę jednostek (dobro ogółu) (tak: M. Cieślak, Normy celowościowe i ich rola w procesie prawnym, [w:] M. Cieślak (red.), Zagadnienia prawa karnego i teorii prawa. Księga pamiątkowa ku czci profesora Władysława Woltera, Warszawa 1959, s. 80). Tak rozumiany cel ochrony jest realizowany w przedmiocie i podmiocie obowiązku ochrony przyrody ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 415/15) Cele ochrony przyrody określa art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, które obejmują: 1) utrzymanie procesów ekologicznych i stabilności ekosystemów; 2) zachowanie różnorodności biologicznej; 3) zachowanie dziedzictwa geologicznego i paleontologicznego; 4) zapewnienie ciągłości istnienia gatunków roślin, zwierząt i grzybów, wraz z ich siedliskami, przez ich utrzymywanie lub przywracanie do właściwego stanu ochrony; 5) ochrona walorów krajobrazowych, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień; 6) utrzymywanie lub przywracanie do właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych, a także pozostałych zasobów, tworów i składników przyrody; 7) kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody przez edukację, informowanie i promocję w dziedzinie ochrony przyrody. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody cele ochrony przyrody realizowane są przez uwzględnianie wymagań ochrony przyrody m.in. w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, stąd też przedłożony do uzgodnienia projekt planu powinien uwzględniać ustalenia zawarte ww. uchwale Sejmiku Województwa [...] określające cele ochrony przyrody, a zwłaszcza wynikający z treści § 2 ust. 2 pkt 7 uchwały obowiązek dotyczący zachowania i odtwarzania korytarzy ekologicznych. Zdaniem organów uzgadniających obu instancji przyjęte w projekcie planu miejscowego rozwiązania planistyczne nie uwzględniają tego, że cały teren nim objęty położony jest w korytarzu ekologicznym, który jest korytarzem o randze krajowej, zapewniającym łączność ekologiczną pomiędzy pasmami górskimi [...] i [...] z [...]. Korytarz ten stanowi bardzo istotny element dla migracji dużych ssaków drapieżnych, bowiem łączy dwa główne korytarze ekologiczne o znaczeniu europejskim, takie jak: [...] Korytarz Ekologiczny i [...] Korytarz Ekologiczny. Główną funkcją tego obszaru chronionego krajobrazu jest zachowanie w jak najlepszym stanie korytarzy ekologicznych, jako że jest on położony między trzema pasami górskimi – [...], [...] i [...], objętymi ochroną prawną jako parki narodowe. Zachowanie tego korytarza ekologicznego jest niezbędne w celu zapewnienia możliwości migracji i dyspersji osobników gatunków zwierząt występujących na wyżej wymienionych obszarach górskich, np. wilka, rysia. Obowiązek uzgodnienia planu pod względem przyrodniczym, wynikający z art. 24 ust.1 u.p.z.p. obejmuje ustalenia potencjalnie negatywnych skutków na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu (art. 23 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody). Zatem w zakresie kompetencji organów ochrony środowiska należy zbadanie czy ustalenia projektu planu przedłożonego do uzgodnienia nie będą miały negatywnego skutku względem chronionej przyrody. Obowiązek ten ma na celu ustalenie, czy w tych aspektach istnieją jakiekolwiek zagrożenia z punktu widzenia ochrony środowiska. W ocenie Sądu nie można nie zgodzić się z organami uzgadniającymi, które jako organy wyspecjalizowane uznały, że realizacja ustaleń projektu zmiany planu miejscowego spowoduje negatywny wpływ na przyrodę [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, bowiem znacząco zostanie zaburzona dotychczasowa drożność istniejącego korytarza ekologicznego, a którego istnienie jest niezbędne z uwagi na zachowanie warunków umożliwiających migrację zwierzętom, w tym dużym drapieżnym ssakom, pomiędzy [...] Korytarzem Ekologicznym a [...] Korytarzem Ekologicznym. Nie jest zasadny zarzut skargi naruszenia art. 9, art. 24 i art. 28 u.p.z.p., albowiem do organów ochrony środowiska nie należy badanie zgodności ustaleń projektu planu miejscowego z ustaleniami studium. Jak stanowi kwestia zgodności planu ze studium zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. należy do właściwości rady gminy. W rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy [...] wystąpił o uzgodnienie projektu planu z punktu widzenia art. 23 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody. Stosownie do tego wniosku RDOŚ w [...] dokonał uzgodnienia postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., które po wnikliwym rozpatrzeniu zażalenia Wójta, zostało utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem GIOŚ z dnia [...] grudnia 2014 r. Wbrew skardze w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy odniósł się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, stąd też zarzut naruszenia art. 124 k.p.a. jest niezasadny. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło