IV SA/Po 280/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-06-25
Skład orzekający: Donata Starosta, Anna Jarosz, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie wojewódzkiego konserwatora zabytków odmieniające uzgodnienie pozwolenia na rozbiórkę obiektów wpisanych do gminnej ewidencji zabytków ma charakter wiążący dla organu administracji architektoniczno-budowlanej?Ratio decidendi
Postanowienie wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane w trybie uzgodnienia decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę obiektów wpisanych do gminnej ewidencji zabytków ma charakter wiążący dla organu administracji architektoniczno-budowlanej. Organ ten jest zobowiązany odmówić pozwolenia na rozbiórkę, jeśli konserwator odmówił uzgodnienia, a decyzja ta staje się ostateczna, gdy nie zostanie zaskarżona w przewidzianym terminie.Stan faktyczny
Spółka P.-S. z o.o. złożyła wniosek o pozwolenie na rozbiórkę budynków i obiektów przemysłowych na działkach w gminie J. Starosta odmówił pozwolenia na rozbiórkę części obiektów wpisanych do gminnej ewidencji zabytków, uzasadniając to negatywnym postanowieniem wojewódzkiego konserwatora zabytków, który odmówił uzgodnienia rozbiórki tych obiektów. Spółka zaskarżyła decyzję Starosty do Wojewody, który utrzymał ją w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA w Poznaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P.-S. sp. z o.o. w Ś. na decyzję Wojewody W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu rozbiórki i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
Wnioskiem z (...) r. spółka P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ś. (dalej jako: "Inwestor", "Skarżący" lub "Spółka") wystąpiła o wydanie pozwolenia na rozbiórkę budynków i obiektów przemysłowych w W. na działkach nr ewid.(...), (...), (...), (...), (...), (...).
Decyzją nr (...) z (...) r. (znak: (...)) Starosta J. (dalej jako: "Starosta" lub "organ I instancji) – wskazując w podstawie prawnej na art. 28 ust. 1, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.; dalej w skrócie: "pr.bud.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej w skrócie: "k.p.a."):
1) odmówił Inwestorowi zatwierdzenia projektu rozbiórki i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę następujących obiektów: budynku nr 2 - parowozownia, obiektu nr 3 - waga kolejowa, budynku nr 8 - magazyn, budynku nr 9 - rafineria, budynku nr 10 - warsztat stolarski, budynku nr 12 - warsztat mechaniczny, budynku nr 13 - wapiarnia, budynku nr 16 - budynek fabryczny główny, budynku nr 17 - magazyn rur i blach, budynku nr 18 - magazyn materiałów technicznych, budynku nr 22 - pakownia cukru, budynku nr 24 - kotłownia, budynku nr 25 - suszarnia "Imperial", budynku nr 26 - obiekt filtracji soków, budynku nr 27 - obiekt pras wysłodkowych, budynku nr 28 - hala pomp, budynku nr 30 - budynek przemysłowy, budynku nr 31 warsztat samochodowy, obiektu nr 36 - komin ceglany, obiektu nr 37 - komin centralny, położonych na działkach nr ewid.: (...), (...), (...), (...), (...) w W., gm. J. (arkusz mapy 3, obręb W.);
2) zatwierdził projekt rozbiórki i udzielił Inwestorowi pozwolenia na rozbiórkę następujących obiektów: budynku nr 1 - parowozownia wąskotorowa, budynku nr 4 - magazyn siarki, budynku nr 5 - magazyn kwasu solnego, budynku nr 6 - pompownia ścieków technologicznych, budynku nr 7 - gospodarczy, obiektu nr 11 - urządzenia techniczne na fundamencie, budynku nr 14 - piec wapienny, obiektu nr 15 - wyciągarka, budynku nr 19 - magazyn gum, budynku nr 20 - budynek paliw płynnych, obiektu nr 21 - waga wysłodków, budynku nr 23 - elektrociepłownia, budynku nr 29 - szatnia centralna, obiektu nr 32 - wiata magazynowa, budynku nr 33 - magazyn nawozów, budynku nr 34 - garaże blaszane, obiektu nr 35 - wiata rowerowa, położonych na ww. działkach, według projektu rozbiórki opracowanego przez inż. T. K., z zachowaniem wyszczególnionych warunków zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 pr.bud.
W uzasadnieniu Starosta wskazał, że ponieważ w ramach inwestycji projektuje się rozbiórkę budynków i obiektów przemysłowych, które figurują w gminnej ewidencji zabytków Gminy J. pod poz. 593 jako ZESPÓŁ CUKROWNI I RAFINERII, zgodnie z art. 39 ust. 3 pr.bud., wystąpiono do Wielkopolskiego (...) Konserwatora Zabytków w P. (dalej w skrócie: "WWKZ") o uzgodnienie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. WWKZ decyzją nr (...) z (...) r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe w części obejmującej wyszczególnione budynki i obiekty (tożsame z wymienionymi w pkt 2 referowanej decyzji Starosty), wyjaśniając, że przedmiotowe obiekty nie figurują w spisie obiektów przeznaczonych do ujęcia w ewidencji zabytków, a teren, na którym położone są przedmiotowe działki, nie jest objęty wpisem do rejestru zabytków województwa wielkopolskiego. Jednocześnie WWKZ postanowieniem nr (...) z (...) r. odmówił uzgodnienia zamiaru prowadzenia robót budowlanych, tj. rozbiórki wyszczególnionych budynków i obiektów (tożsamych z wymienionymi w pkt 1 referowanej decyzji Starosty), uzasadniając takie rozstrzygnięcie historyczną zabudową miejscowości, stanowiącą zarówno zabytki architektury, jak i techniki.
Od opisanej decyzji Starosty Inwestor złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie pkt 1 i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zatwierdzenie projektu rozbiórki i udzielenie pozwolenia na rozbiórkę budynków wyszczególnionych w tym punkcie decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie pkt 1 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Zaskarżonej decyzji Inwestor zarzucił naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji w sposób pełny i precyzyjny dowodów, na których Starosta oparł swojej rozstrzygnięcie, oraz niewyjaśnienie w sposób dostateczny podstawy prawnej skarżonej decyzji, a także naruszenie art. 106 § 1 k.p.a. w związku z art. 39 ust. 3 pr.bud. poprzez ich nie prawidłową wykładnię i potraktowanie treści postanowienia WWKZ wydanego w uzgodnieniu zaskarżonej decyzji, jako wiążącej organ.
Decyzją z (...) r. nr (...) Wojewoda (dalej: "Wojewoda" lub "organ II instancji"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty.
W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że decyzja Starosty odpowiada prawu. Potwierdził, że nieruchomość, na której usytuowane są budynki i obiekty budowlane objęte wnioskiem Inwestora, znajdują się w Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy J. pod poz. 593 jako Zespół Cukrowni i Rafinerii. Niezbędnym więc do oceny przedmiotowego wniosku było uzyskanie stanowiska WWKZ.
W związku z podnoszonymi w odwołaniu wątpliwościami dotyczącymi statusu postanowienia wydanego przez WWKZ, Wojewoda wyjaśnił, że odrębną kwestię stanowi ochrona zabytków niewpisanych do rejestru zabytków, lecz ujętych w gminnej ewidencji zabytków ze względu na ich znaczenie dla samorządu gminnego. Pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu dla takich obiektów wydaje właściwy organ budowlany w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. To nie inwestor zatem musi przed wystąpieniem z wnioskiem o ww. pozwolenie uzyskać w tym przypadku odpowiednie postanowienie wojewódzkiego konserwatora zabytków, lecz jego wniosek wraz z całą dołączoną doń dokumentacją organ właściwy do wydania pozwolenia musi przedstawić wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków do uzgodnienia, co następuje w trybie art. 106 k.p.a., a więc postanowieniem, na które inwestorowi służy zażalenie do Generalnego Konserwatora Zabytków. Postanowienie takie jest więc wydawane już w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. Niezaskarżone lub też utrzymane w mocy postanowienie odmawiające uzgodnienia wniosku w danym zakresie wiąże organ załatwiający sprawę o ww. pozwolenie, który jest zobligowany wówczas orzec o odmowie pozwolenia na budowę lub odmowie rozbiórki obiektu. Uzgodnienie w formie postanowienia ma charakter stanowczy, a nie opiniodawczy, zarówno w kwestii orzeczenia pozytywnego czy też negatywnego, jak i w zakresie określonych w nim warunków. Organ konserwatorski ma na zajęcie stanowiska 30 dni od doręczenia jemu wniosku. Niezajęcie stanowiska w tym terminie skutkuje przyjęciem, że organ uzgadniający nie ma zastrzeżeń do przedstawionych rozwiązań projektowych. Wydanie pozwolenia na budowę nieuwzględniającego stanowiska organu konserwatorskiego skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji w tym przedmiocie, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wobec tego, zdaniem Wojewody, niezasadny jest zarzut odwołania, że postanowienie wydane w przedmiotowej sprawie przez WWKZ nie wiąże organu administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestor nie złożył zażalenia na to postanowienie WWKZ, a więc z dniem (...) r. stało się ono ostateczne.
Odnosząc się do drugiego zarzutu odwołania – dotyczącego niepełnego uzasadnienia przez Starostę swojego stanowiska w sprawie – organ II instancji wskazał, że nie sposób dyskwalifikować z tego powodu całej decyzji, w sposób wymagający jej uchylenia. Sentencja zaskarżonej decyzji pozostaje prawidłowa, zaś treść uzasadnienia, która nasuwała wątpliwości Inwestora, została konwalidowana przez organ odwoławczy, który expressis verbis ponownie rozpatruje sprawę merytorycznie w jej całokształcie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję Wojewody, P. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy poprzedzającą ją decyzję Starosty w zakresie punktu 1. i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zatwierdzenie projektu rozbiórki i udzielenie pozwolenia na rozbiórkę budynków wyszczególnionych w tym punkcie decyzji Starosty oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania podług norm przepisanych – a to z powołaniem się na zarzuty: (1) naruszenia art. 106 § 1 k.p.a. w zw. z art. 39 ust. 3 pr.bud. poprzez ich nieprawidłową wykładnię i potraktowanie treści postanowienia WWKZ wydanego w uzgodnieniu skarżonej decyzji jako wiążącej organ; (2) naruszenia istotnego interesu prawnego Skarżącego i narażenie jego na znaczną szkodę w postaci utraconych korzyści, związanych z uniemożliwieniem prowadzenia na zakupionych nieruchomościach działalności gospodarczej i przeprowadzenia rozbiórki obiektów budowlanych celem rekultywacji terenów, na których są one posadowione oraz sprzedaży materiałów uzyskanych z rozbiórki.
Uzasadniając pierwszy z zarzutów Skarżący wskazał, że nieprawidłowa wykładnia przepisów art. 106 § 1 k.p.a. oraz art. 39 ust. 3 pr. bud. doprowadziła organy obu instancji do potraktowania treści postanowienia WWKZ wydanego w uzgodnieniu decyzji Starosty, jako wiążącej organ i zastępującej merytoryczne badanie sprawy przez organ, co stanowiło naruszenie ww. przepisów. Zdaniem Skarżącego przesłanką wydania decyzji administracyjnej, w przypadku gdy przepis przewiduje obowiązek uzgodnienia tej decyzji z innym organem, jest wyłącznie uzyskanie przez organ prowadzący postępowanie administracyjne stanowiska organu uzgadniającego. Zarówno art. 106 § 1 k.p.a., jak i art. 39 ust. 3 pr.bud. nie uzależniają treści uzgadnianej decyzji od treści stanowiska zajętego przez organ uzgadniający. Zatem organ prowadzący postępowanie główne samodzielnie winien dokonać oceny merytorycznej wniosku i wydać decyzję.
Ponadto Skarżący zaznaczył, że rozpatrując przedmiotowy wniosek organ wydający decyzję w sprawie pozwolenia na rozbiórkę winien był rozważyć, w jakim zakresie mógł uwzględnić uzasadniony interes Inwestora. W związku z tym Skarżący wskazał na swe plany inwestycyjne oraz istotne korzyści, jakie ich realizacja przyniosłaby Skarżącemu i społeczności lokalnej, a także na znaczną szkodę w postaci utraconych korzyści, jaką poniósł w związku z otrzymaniem decyzji odmawiającej wydania pozwolenia na rozbiórkę w odniesieniu do części nieruchomości.
Z ostrożności procesowej Skarżący zaznaczył, że wszystkie podniesione dotychczas zarzuty mógł zgłosić dopiero w odwołaniu od decyzji Starosty. Nie miał bowiem możliwości zaskarżenia postanowienia WWKZ nr (...) z (...) r., gdyż w okresie, w którym postanowienie to mogło zostać skutecznie zaskarżone, Prezes Zarządu Spółki przebywał na urlopie wypoczynkowym. Tym samym jedyną osobą uprawnioną do reprezentacji Spółki był jej prokurent, B. M. Jednak w tym samym czasie gwałtownie pogarszający się stan zdrowia, a następnie śmierć w dniu (...) r. członka rodziny prokurenta oraz konieczność organizacji pogrzebu, uniemożliwiły prokurentowi złożenie zażalenia na postanowienie WWKZ w terminie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. pełnomocnik Skarżącego, adw. J.Ś., podtrzymał wnioski i wywody skargi, a ponadto zarzucił, że sprawa nie została rozpoznana co do istoty, na dowód czego okazał dwa postanowienia z (...) r. (nr (...) i nr (...)), którymi WWKZ uzgodnił rozbiórkę wskazanych w nich budynków, które, według oświadczenia pełnomocnika, objęte były przedmiotowym wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę. Pełnomocnik podkreślił, że motywem wydania pozytywnego uzgodnienia był zły stan techniczny ww. budynków. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa. W szczególności, w ocenie Sądu, organy administracji w niezbędnym zakresie zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą faktyczną dalszych rozważań.
Należy podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie miała okoliczność, iż postanowieniem nr (...) z (...) r. i Wojewódzki Konserwator Zabytków – wskazując w podstawie prawnej na: art. 39 ust. 4 pr.bud., art. 89 pkt 2 i art. 91 ust. 4 pkt 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, "art. 8 p. 3 ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw", a także art. 106 k.p.a. – odmówił uzgodnienia zamiaru prowadzenia robót budowlanych polegających na rozbiórce określonych budynków i obiektów spośród wskazanych we wniosku Inwestora (k. 31 akt adm. I inst.), tożsamych z obiektami i budynkami wymienionymi w pkt 1 decyzji Starosty, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją Wojewody.
Okoliczność ta jest niewątpliwa i niesporna. Spór istniejący pomiędzy stronami dotyczy jedynie oceny, czy owo postanowienie ma charakter wiążący (jak twierdzą organy obu instancji), czy niewiążący (jak uważa Skarżący).
Wobec tego należy wskazać, że zgodnie z art. 39 ust. 3 pr.bud. w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Z kolei art. 39 ust. 4 pr.bud. stanowi, że wojewódzki konserwator zabytków jest zobowiązany zająć stanowisko w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 3, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych.
Z cytowanych przepisów expressis verbis wynika, że w stosunku do obiektów budowlanych wpisanych do gminnej ewidencji budynków pozwolenie na rozbiórkę wydaje właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej "w uzgodnieniu" z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Forma "uzgodnienia" zakłada współdziałanie organów, z których jeden (tu: organ administracji architektoniczno-budowlanej) prowadzi postępowanie główne, a drugi (tu: wojewódzki konserwator zabytków) postępowanie subsydiarne (wpadkowe, incydentalne), przy czym w celu pozytywnego rozstrzygnięcia postępowania głównego wymagana jest zgodność stanowisk obu organów. Organ administracji architektoniczno-budowlanej rozstrzyga sprawę w drodze decyzji, natomiast poprzedzające ją stanowisko organu współdziałającego wyrażane jest w formie postanowienia. Z art. 106 § 1 i 5 k.p.a. wynika bowiem, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od rozstrzygnięcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ (§ 1), co następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (§ 5). Należy przy tym podkreślić, że wskazane w tym przepisie formy współdziałania (opinia, zgoda i in.) cechuje zróżnicowana "moc" wpływu na treść orzeczenia głównego.
Co do zasady organ prowadzący postępowanie główne powinien wydać decyzję administracyjną dopiero wówczas, gdy postanowienie zawierające stanowisko wojewódzkiego konserwatora zabytków stanie się ostateczne (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 09.11.1998 r., OPS 8/89, ONSA 1999, nr 1, poz. 7).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż poza sporem pozostawało, że obiekty, których dotyczył wniosek, figurują w gminnej ewidencji zabytków Gminy J. pod poz. 593, jako Zespół Cukrowni i Rafinerii – na co wskazał Starosta w swoim wystąpieniu do WWKZ (k. 22 akty adm. I inst.).
W tym miejscu należy wyjaśnić, że gminna ewidencja zabytków pozostaje poza katalogiem prawnych form ochrony zabytków wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r. poz. 1446 z późn. zm.). Prowadzi ją organ wykonawczy gminy w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych na terenie z terenu gminy. W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: (1) zabytki ruchome wpisane do rejestru, (2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz (3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Do tych dwóch ostatnich kategorii zabytków odnosi się art. 39 ust. 3 pr.bud., który wprowadza obowiązek wydania pozwolenia na budowę lub rozbiórkę w stosunku do tych obiektów oraz obszarów w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (zob. A. Ostrowska [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2014, uw. 26 do art. 39).
Zatem wydanie przez Starostę pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowych obiektów wymagało uprzedniego uzgodnienia z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków (tu: WWKZ), który ww. postanowieniem nr (...) odmówił takiego uzgodnienia co do niektórych z wnioskowanych budynków i obiektów (wyszczególnionych w pkt 1 decyzji Starosty z (...) r.).
Wbrew twierdzeniom skargi, stanowisko wojewódzkiego konserwatora zabytków, o którym mowa w art. 39 ust. 3 i 4 pr.bud., jest wiążące dla organu właściwego w sprawie pozwolenia na budowę (odpowiednio: rozbiórkę). Wynika to już z językowego znaczenia terminu "uzgodnienie" – w świetle definicji słownikowej "uzgodnić", znaczy bowiem tyle co "obopólnie wyrazić na coś zgodę" (zob. Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, Warszawa 2006). Jeżeli zatem owo stanowisko jest negatywne ("odmawia uzgodnienia"), to stanowi wystarczającą podstawę odmowy udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę, a wręcz udzielenie takiego pozwolenia wyklucza (por. A. Ostrowska [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2014, uw. 30 do art. 39; por. też wyrok NSA z 12.09.2008 r., II OSK 1034/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA").
Skoro w rozpoznawanej sprawie WWKZ odmówił uzgodnienia rozbiórki części spośród wnioskowanych obiektów, to takie stanowisko stanowiło wystarczającą podstawą do odmowy udzielenia pozwolenia na rozbiórkę dla tych obiektów, wymienionych w pkt 1 decyzji Starosty.
Podkreślić w tym miejscu należy, że dopóki postanowienie uzgodnieniowe nie zostanie w odpowiednim trybie wyeliminowane z obrotu prawnego i w jego miejsce nie zostanie podjęte inne, wiąże ono organ prowadzący postępowanie główne (por. wyrok WSA z 15.09.2011 r., IV SA/Po 318/11, CBOSA).
Na odmowne postanowienie WWKZ, Inwestor nie wniósł zażalenia. To, z jakich przyczyn tak się stało, nie miało znaczenia w niniejszym postępowaniu. Podniesione w skardze okoliczności, które według Skarżącego sprawiły, że do zaskarżenia ww. postanowienia WWKZ nie doszło, mogłyby co najwyżej uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w postępowaniu uzgodnieniowym. Natomiast w niniejszym postępowaniu pozbawione są relewancji prawnej.
Skoro – wobec niewniesienia zażalenia – przedmiotowe postanowienie WWKZ z dniem (...) r. stało się ostateczne, to organ I instancji prawidłowo uznał, że jest tym postanowieniem związany, i zasadnie wydał w dniu (...) r. decyzję, mocą której w pkt 1 odmówił zatwierdzenia projektu rozbiórki i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę dla obiektów objętych ww. postanowieniem WWKZ, a w pkt 2 dla pozostałych wnioskowanych obiektów takiego pozwolenia udzielił. Organ II instancji zasadnie zaś decyzję tę utrzymał w mocy.
Zarzut skargi dotyczący naruszenia interesu Skarżącej i narażenia jej na znaczną szkodę w postaci utraconych korzyści związanych z uniemożliwieniem prowadzenia na zakupionych nieruchomościach działalności gospodarczej, również nie mógł wpłynąć na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ warunkiem koniecznym otwierającym inwestorowi drogę do uzyskania wnioskowanego pozwolenia – jeżeli spełni wszystkie pozostałe przewidziane prawem warunki – jest pozytywne uzgodnienie wojewódzkiego konserwatora zabytków, którego w rozpoznawanej sprawie do dnia wydania zaskarżonej decyzji ((...) r.) Inwestor nie uzyskał. Sąd wyjaśnia, iż nie mógł uwzględnić faktu późniejszego (w dniu (...) r.) wydania przez WWKZ dwóch pozytywnych postanowień uzgadniających, gdyż, jak to już zaznaczono na wstępie, sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji według stanu prawnego i faktycznego istniejącego na dzień wydania tej decyzji. Fakt wydania ww. postanowień mógłby ewentualnie uzasadniać wystąpienie z nowym wnioskiem o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę, ze wskazaniem na istotną zmianę stanu faktycznego prowadzącą do powstania nowej sprawy administracyjnej.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło