III SA/Wa 2825/14

WyrokWSA w Warszawie2015-06-26

Skład orzekający: Piotr Przybysz, Maciej Kurasz, Beata Sobocha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyegzekwowanie należności w całości w postępowaniu egzekucyjnym wyklucza możliwość rozpoznania zarzutów zobowiązanego i uznania ich za zasadnie, a także czy postanowienie wierzyciela w sprawie stanowiska co do zarzutów może zostać uchylone z powodu bezprzedmiotowości postępowania?
Ratio decidendi
Wyegzekwowanie należności w całości wraz z kosztami egzekucyjnymi nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w sprawie zarzutów wniesionych przez zobowiązanego. Organ egzekucyjny jest zobowiązany do rozpatrzenia zarzutów po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, niezależnie od zakończenia egzekucji. W przypadku uchylenia postanowienia wierzyciela i umorzenia postępowania z powodu rzekomej bezprzedmiotowości, sąd uchyla takie postanowienie i nakazuje ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem stanowiska sądu.
Stan faktyczny
R. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie wniosła zarzuty do egzekucji administracyjnej należności z podatku od nieruchomości prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr 14/2011 wystawionego przez Burmistrza Warszawy. Zarzuty dotyczyły m.in. niedopuszczalności egzekucji z powodu braku doręczenia decyzji będącej podstawą tytułu wykonawczego. Organ wierzyciela uznał zarzuty za nieuzasadnione, a SKO uchyliło postanowienie wierzyciela i umorzyło postępowanie z powodu bezprzedmiotowości, wskazując na wyegzekwowanie należności w całości.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Warszawy, stwierdził, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, oraz zasądził od SKO na rzecz R. sp. z o.o. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi R. sp. z o. o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz R. sp. z o. o. z siedzibą w W. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego przez organy podatkowe, Skarżąca ("Spółka") - R. sp. z o.o. z siedzibą w W., w związku z wszczęciem egzekucji administracyjnej należności z podatku od nieruchomości na podstawie wystawionego przez wierzyciela, tj. Burmistrza W., tytułu wykonawczego nr 14/2011, wniosła zarzuty z dnia 2 stycznia 2012 r. (data wpływu 5 stycznia 2012 r.), na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 oraz pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 3, pkt 4 i pkt 11 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - dalej "u.p.e.a.". Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., działający jako wierzyciel Burmistrz W., po rozpatrzeniu zarzutów Spółki z dnia 5 stycznia 2012 r. co do prowadzonej egzekucji administracyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu 13 grudnia 2011 r. w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr 14/2011, dotyczącego zaległości z tytułu podatku od nieruchomości od osób prawnych, roszczenia wierzyciela zostały zaspokojone w całości wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. W zażaleniu Skarżąca wniosła o uchylenie powyższego postanowienia w całości i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy, uznającego zarzuty za uzasadnione, ewentualnie o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – dalej "K.p.a.", polegające na niewyjaśnieniu przez organ (wierzyciela) należytego stanu faktycznego, dokonania cząstkowej oceny materiału dowodowego, brak w uzasadnieniu oceny materiału dowodowego oraz nieustosunkowania się do podniesionego przez zobowiązanego zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 oraz art. 33 § 1 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 3, pkt 4 i pkt 11 u.p.e.a. i oparcie zaskarżonego postanowienia jedynie na fakcie wyegzekwowania przez organ egzekucyjny w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr 14/2011 całej należności wraz odsetkami za zwłokę. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 i art. 144 K.p.a. oraz art. 18 i art. 34 § 1 u.p.e.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło powyższe postanowienie w całości i umorzyło w tym zakresie postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO zauważyło, iż postanowienie działającego jako wierzyciel Burmistrza W. zostało podjęte w trybie określonym w art. 34 § 1 u.p.e.a. Regułą wynikającą z powyższego przepisu jest obowiązek udzielenia przez wierzyciela merytorycznej wypowiedzi odnośnie podnoszonych przez zobowiązanego okoliczności i opartych na nich zarzutów, jednakże w trakcie prowadzonego przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego. SKO podkreśliło, iż wszczęta na podstawie tytułu wykonawczego nr 14/2011 wystawionego przez wierzyciela, tj. Burmistrza W., egzekucja administracyjna należności z podatku od nieruchomości, prowadzona przez organ egzekucyjny, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego W., została zakończona. W grudniu 2011 r. organ egzekucyjny wyegzekwował w ramach prowadzonego postępowania należności wskazane w powyższym tytule wykonawczym, dokonując zajęcia rachunku bankowego Skarżącej. W ocenie SKO w takiej sytuacji, skoro doszło do wyegzekwowania należności, która w całości zaspokoiła wierzyciela, niemożliwe jest wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, do czego zmierzały zarzuty Skarżącej, a więc wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Postępowanie egzekucyjne osiągnęło swój cel - dochodzona należność została wyegzekwowana wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Zdaniem SKO należało zatem uchylić w całości postanowienie Burmistrza W. i umorzyć w tym zakresie postępowanie wszczęte zarzutami Spółki, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Takie działanie ma również umocowanie w treści art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 18, art. 17 i art. 35 § 1 u.p.e.a. SKO stwierdziło przy tym, że w postępowaniu egzekucyjnym, z uwagi na jego specyfikę zamiast decyzji, stosownie do art. 17 § 1 u.p.e.a., władcze rozstrzygnięcia spraw z wniosku strony rozstrzygane są postanowieniami, a nie decyzjami, do których odwołuje się art. 105 § 1 K.p.a. W skardze Skarżąca wniosła o uchylenie w całości powyższego postanowienia, zarzucając naruszenie: 1) art. 34 § 1 i § 4 w związku z art. 35 § 1 u.p.e.a w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 listopada 2013 r., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wyegzekwowanie w całości dochodzonej należności objętej tytułem wykonawczym nr 14/2011 przed zajęciem przez wierzyciela stanowiska co do wniesionych zarzutów, w tym opartych na podstawie niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, uniemożliwia wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, do czego zmierzały zarzuty Spółki; Skarżąca kwestionuje twierdzenie organów, jakoby niemożliwe było wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy zaś postępowanie wszczęte zarzutami było bezprzedmiotowe, bowiem jej zarzuty nie zmierzały do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, lecz do doprowadzenia do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na fakt m. in. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, wynikający z braku doręczenia orzeczenia/decyzji z dnia 15 stycznia 2006 r., stanowiącej podstawę prawną dochodzonej należności (art. 33 pkt 6 u.p.e.a.); 2) art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób należyty stanu faktycznego, dokonanie cząstkowej oceny materiału dowodowego oraz nieustosunkowanie się do podniesionego zarzutu naruszenia art. 33 pkt 6 u.p.e.a. oraz art. 33 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 3, pkt 4 i pkt 11 u.p.e.a. i oparcie zaskarżonego postanowienia jedynie na fakcie wyegzekwowania przez organ egzekucyjny w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr 14/2011 całej należności wraz z odsetkami za zwłokę; 3) art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 i art. 144 K.p.a., poprzez ich błędne zastosowanie i uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji w całości i umorzenie w tym zakresie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, zamiast uchylenia postanowienia w całości i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy. Według Skarżącej wyegzekwowanie w ramach postępowania egzekucyjnego w całości zaległości z tytułu podatku od nieruchomości od osób prawnych nie przesądza, że wniesione zarzuty nie są uzasadnione, ani że postępowanie w sprawie zarzutów stało się bezprzedmiotowe. Przeciwnie, jeśli zarzuty okażą się uzasadnione, organ egzekucyjny zobowiązany jest umorzyć postępowanie na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. Dlatego też wierzyciel zobowiązany jest odnieść się merytorycznie do zarzutów wskazując, dlaczego uznał zarzuty za zasadne lub niezasadne. Ewentualne wyegzekwowanie należności przed zajęciem przez wierzyciela merytorycznego stanowiska nie zwalnia wierzyciela od ustosunkowania się do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. W ocenie Skarżącej egzekucja, choć okazała się skuteczna, w istocie była niedopuszczalna. Skarżąca podniosła, iż Burmistrz W. w postanowieniach z dnia [...] stycznia 2014 r. zmienił swoje postanowienia z dnia 16 grudnia 2013 r. w ten sposób, że uznał zarzuty zobowiązanego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych nr 17/2011 i 18/2011 za uzasadnione, skutkiem czego organ egzekucyjny postanowieniami z dnia 21 marca 2014 r. uznał zarzuty za uzasadnione i umorzył postępowanie egzekucyjne. Zarzuty dotyczące tytułów wykonawczych nr 17/2011 i 18/2011 były oparte na identycznych podstawach, jak zarzuty dotyczące tytułu wykonawczego nr 14/2011 i dotyczyły identycznego stanu faktycznego z tą różnicą, że tytuły wykonawcze nr 17/2011 i 18/2011 dotyczyły okresu maj-grudzień 2010 r., a należności objęte tymi tytułami nie zostały wyegzekwowane przed wydaniem postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela. W ocenie Skarżącej z powyższego wynika, że zarzuty dotyczące tytułu wykonawczego nr 14/2011 były od chwili ich wniesienia uzasadnione, co powinno skutkować wydaniem przez wierzyciela postanowienia co do istoty sprawy w zakresie zgłoszonych zarzutów. Skarżąca zarzuciła ponadto, iż podobnie jak Burmistrz W., SKO w zaskarżonym postanowieniu nie odniosło się do jej zarzutów. Podkreśliła, że w piśmie zawierającym zarzuty zobowiązanego zarzuciła m. in. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej z uwagi na fakt, że egzekucja ta została wszczęta na podstawie tytułu wykonawczego nr 14/2011, opartego o decyzję z dnia 15 stycznia 2009 r., którą wierzyciel wskazał w tytule wykonawczym jako podstawę prawną dochodzonej należności (rubryka 30 tytułu wykonawczego nr 14/2011), podczas gdy decyzja ta nigdy nie została Spółce doręczona. Skarżąca nigdy też nie została zawiadomiona o wszczęciu takiego postępowania. W ocenie Skarżącej, jeśli decyzja z dnia [...] stycznia 2009 r. jest decyzją ustalającą podatek od nieruchomości za 2009 r., to jest ona nieważna, ponieważ została wydana bez podstawy prawnej. Jeśli natomiast decyzja z dnia [...] stycznia 2009 r. jest decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r., wydaną na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) – dalej "O.p.", to decyzja ta jest również nieważna, jako wydana bez przeprowadzenia postępowania podatkowego, tj. z rażącym naruszeniem prawa lub co najmniej nie wywiera ona jakichkolwiek skutków prawnych, bowiem nigdy nie weszła do obrotu prawnego. Według Skarżącej decyzja z dnia [...] stycznia 2009 r. nie może być podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego nr 14/2011, a w konsekwencji niedopuszczalna jest egzekucja administracyjna prowadzona w oparciu o powyższy - wadliwy tytuł wykonawczy nr 14/2011. Skarżąca podniosła ponadto, że organ pierwszej instancji w ogóle nie odniósł się do podnoszonego przez nią zarzutu niewymienienia w tytule wykonawczym przez wierzyciela informacji, czy należności pieniężne zostały zabezpieczone (art. 27 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) a także kwestii dotyczących wadliwego wypełnienia tytułów wykonawczych tj: a) w poz. 9 tytułu wykonawczego nie wskazano rodzaju zobowiązanego, b) w poz. 18 tytułu wykonawczego wskazano R. sp. z o.o., pomimo faktu, że w poz. 17 tytułu wykonawczego nie zaznaczono kwadratu 2 lub 3, c) wierzyciel nie wskazał w tytule wykonawczym w poz. 76 czy należności zostały zabezpieczone, d) we wniosku wierzyciela o wszczęcie egzekucji brak jest wskazania przez wierzyciela daty tego wniosku (poz. 83 tytułu wykonawczego), e) wierzyciel nie wskazał środka egzekucyjnego, który miał zastosować organ egzekucyjny. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Zarzuty skargi uznało za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1649) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji (postanowień) sąd bada czy zaskarżona decyzja (postanowienie) nie narusza prawa oraz czy zostały wydane w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie narusza w sposób istotny przepisy u.p.e.a. i mające odpowiednie zastosowanie w tym postępowaniu - przepisy K.p.a. Organem właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie wierzyciela wyrażające stanowisko w zakresie zarzutów jest właściwy dla tego wierzyciela organ wyższego stopnia, o którym mowa w art. 17 K.p.a. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że organem wyższego stopnia dla Burmistrz W. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O.. Przepis art. 34 u.p.e.a. przewiduje dwa rozstrzygnięcia mające formę postanowienia, a zmierzające do załatwienia sprawy zgłoszonych zarzutów. Jest to postanowienie w sprawie zgłoszonych na podstawie art. 33 cytowanej ustawy zarzutów (§ 4), które wydaje organ egzekucyjny oraz postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów (§1). Na obydwa postanowienia służy zażalenie. W niniejszej sprawie przedmiotem zażalenia Spółki było postanowienie wierzyciela, o którym mowa w art. 34 § 1 u.p.e.a. Postępowanie prowadzące do wyrażenia, w formie postanowienia, stanowiska wierzyciela, inicjowane jest przez organ egzekucyjny. Ponadto postępowanie to dotyczy kwestii wynikłych w toku egzekucji, ale nie rozstrzygnięcia co do dalszego jej prowadzenia bądź umorzenia. Stąd niewątpliwie ma charakter uboczny, ale jednocześnie bezpośrednio wpływający na dalszy bieg egzekucji. W wyroku WSA w Gliwicach z dnia 27 grudnia 2007 r. o sygn. akt I SA/Gl 60/07 wskazano, że organ odwoławczy ustosunkowuje się do zarzutów skierowanych przeciwko postanowieniu wierzyciela w uzasadnieniu postanowienia wydanego w wyniku rozpoznania zażalenia na rozstrzygnięcie w sprawie zarzutów. W takiej sytuacji organ odwoławczy niebędący organem egzekucyjnym, nie jest związany stanowiskiem wierzyciela. Podstawą zarzutu, zgodnie z art. 33 u.p.e.a. może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4; błąd co do osoby zobowiązanego; niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; niespełnienie wymogów określonych w art. 27. W myśl art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego wg ustalonego wzoru. Organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, z pouczeniem o możliwości wniesienia w terminie 7 dni zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji (art. 32 w zw. z art. 27 § 1 pkt. 9 powołanej ustawy ). Zgodnie zaś z art. 34 § 1 powołanej ustawy, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt. 1 -7, 9 i 10, z zastrzeżeniem nie mającym zastosowania w rozpoznawanej sprawie, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt. 1- 5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Jeżeli wierzyciel nie wyraził stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu wydania (ostatecznego) postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów (art. 34 § 1 i § 3 u.p.e.a.). Sąd zauważa, że z akt sprawy nie wynika kiedy wierzyciel - Burmistrz W. został powiadomiony o wniesionych zarzutach, nie wiadomo także, czy wyraził stanowisko w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach. Powyższa kwestia jest o tyle istotna, że gdyby wierzyciel nie wyraził stanowiska w zakreślonym powyżej przepisem terminie, organ egzekucyjny zobligowany był zawiesić postępowanie egzekucyjne. Powołany przepis art. 34 § 3 u.p.e.a. ma bowiem brzmienie kategoryczne "wydaje postanowienie", nie pozostawiając rozstrzygnięcia w przedmiocie zawieszenia postępowania do uznania organu egzekucyjnego. Należy zauważyć, iż przepis art. 34 § 3 u.p.e.a. nie uzależnia zawieszenia postępowania w przedmiocie rozpoznania zarzutów od zakończenia egzekucji administracyjnej. Sąd stwierdza ponadto, iż w aktach administracyjnych przesłanych mu wraz ze skargą na zaskarżone postanowienie SKO zostały wykazane jedynie dwa dokumenty źródłowe, dotyczące postępowania egzekucyjnego (tytuł wykonawczy i upomnienie). Z nadesłanych przez organ odwoławczy akt sprawy nie wynika kiedy tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej został doręczony Spółce. Nie wynika również, aby SKO zapoznało się z zarzutami Skarżącej zawartymi w piśmie z dnia 2 stycznia 2012 r. (data wpływu do organu egzekucyjnego - 5 stycznia 2012 r.), gdyż pismo, zawierające zarzuty, nie zostało dołączone do akt sprawy. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Natomiast w myśl postanowień § 2 tego artykułu organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć pełną dokumentację, stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracji i strony czynności prawnych oraz dowody pozwalające skonfrontować twierdzenia i zarzuty skarżących. Akta administracyjne, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, winny zawierać wszystkie dokumenty, obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. Akta postępowań toczących się przed organem pierwszej i drugiej instancji, przedkładane sądowi, winny zawierać komplety oryginalnych dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych i ponumerowanych, wyposażonych w kartę przeglądową. Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, w tym także formalnych. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, iż sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji nie załączył do akt pisma Skarżącej zawierającego zarzuty, a SKO zobowiązane było wyjaśnić tę kwestię przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Każde bowiem akta administracyjne powinny być kompletne. Niedopuszczalna jest sytuacja, iż do Sądu są wysyłane niekompletne akta, tak jak i niedopuszczalne jest, aby organ procedował na podstawie akt niekompletnych. Z całą stanowczością podkreślić trzeba, że obowiązkiem organu jest przekazanie Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę kompletnych akt administracyjnych, rolą Sądu nie jest bowiem poszukiwanie akt w celu ich skompletowania. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie ma dowodów świadczących o tym, że organ odwoławczy rozpatrując zażalenie Skarżącej, dysponował pismem z dnia 2 stycznia 2012 r. (data wpływu do organu - 5 stycznia 2012 r.). Kwestia ta jest istotna z uwagi na fakt, iż Skarżąca w zażaleniu i w skardze wskazywała, iż organ pierwszej instancji w postanowieniu nie odniósł się w ogóle do jej zarzutów zwartych w tymże piśmie. Fakt ten świadczy o tym, iż organ odwoławczy nie skontrolował postępowania organu pierwszej instancji, a tym samym wydanego w dniu [...] kwietnia 2014 r. postanowienia: skoro bowiem nie dysponował pismem Spółki, zawierającym zarzuty, nie mógł zapoznać się z jego treścią. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że pogląd wyrażony przez SKO w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że obowiązek udzielenia przez wierzyciela merytorycznej wypowiedzi odnośnie podnoszonych przez zobowiązanego okoliczności i opartych na nich zarzutów jest aktualny wyłącznie w trakcie prowadzonego przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego, w związku z czym wyegzekwowanie należności powoduje bezprzedmiotowość postępowania wszczętego zarzutami zobowiązanego - nie znajduje oparcia w przepisach u.p.e.a. W ocenie Sądu należy zgodzić się z twierdzeniami Skarżącej podniesionymi w zażaleniu na postanowienie Burmistrza W. oraz ponowionymi w rozwiniętej formie w skardze do sądu administracyjnego, że wyegzekwowanie należności w całości wraz z należnymi kosztami egzekucyjnymi nie może stanowić podstawy do uznania postępowania w sprawie zarzutów za bezprzedmiotowe. Podkreślić trzeba bowiem, że jeżeli zobowiązany wniósł zarzuty w terminie, to organ egzekucyjny jest zobligowany do ich rozpatrzenia po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. Zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Powyższe przepisy nie uzależniają zatem dopuszczalności zajmowania przez wierzyciela stanowiska w sprawie zarzutów oraz wydawania przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie zarzutów od określonego stanu egzekucji administracyjnej, w związku z którą zostały wniesione zarzuty. Na marginesie należy w tym miejscu wskazać na różnicę między egzekucją administracyjną, a postępowaniem egzekucyjnym. Wyegzekwowanie należności prowadzi do zakończenia egzekucji, ale nie jest to tożsame z zakończeniem postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny pomimo zakończenia egzekucji jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia w sprawie zarzutów, ponieważ w przypadku uwzględnienia zarzutów i umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10 u.p.e.a., dojdzie do uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (art. 60 § 1 u.p.e.a.). Ponadto rozstrzygnięcie w sprawie zarzutów ma zasadnicze znaczenia dla ustalenia prawidłowości wszczęcia i prowadzenia egzekucji, a tym samym dla ustalenia między innymi odpowiedzialności za koszty postępowania egzekucyjnego (art. 64c u.p.e.a.) oraz odpowiedzialności za szkody wyrządzone wskutek niezgodnego z przepisami prawa wszczęcia lub prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 168b u.p.e.a.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że nie istniały podstawy do uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowienia Burmistrza W. w całości oraz umorzenia w tym zakresie postępowania pierwszej instancji ze względu na jego bezprzedmiotowość spowodowaną wyegzekwowaniem należności. W konsekwencji wykazane powyżej nieprawidłowości postępowania, zakończonego zaskarżonym postanowieniem, musiały spowodować jego wyeliminowanie z porządku prawnego. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ odwoławczy zobowiązany jest uwzględnić stanowisko Sądu. Jednocześnie – jak Sąd wskazał w pierwszej części uzasadnienia wyroku - ponownie rozpatrując sprawę organ podatkowy powinien uzupełnić akta sprawy o pismo Skarżącej zawierające zarzuty oraz ewentualnie o inne istotne w sprawie dokumenty, w szczególności o te, na które powołuje się Spółka w zażaleniu i w skardze, mające znaczenie w przedmiotowej sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Zakres, w jakim uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu, określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło