II SA/Lu 15/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w dniu 15 października 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego postanawia umorzyć postępowanie. Decyzją z dnia [...]. Powiatowy Inspektor N. B. w C. nakazał P. O. rozbiórkę rozbudowanej od strony zachodniej części budynku Z. W. P. o wymiarach 4,00 x 5,07 m i wysokości od 2,32 do 2,44 m (bez fundamentów), zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] w miejscowości N. C. II Gmina S., wybudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia [...]. Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 18 lipca 2012r. ( II SA/Lu 460/12 ) oddalił skargę inwestorki, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014r. ( II OSK 2755/12 ) oddalił jej skargę kasacyjną. W dniu 20 kwietnia 2012r. Powiatowy Inspektor N. B. w C. wystosował do inwestorski upomnienie w sprawie wykonania rozbiórki, a następnie w dniu 19 sierpnia 2014r. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...]. W piśmie z dnia 26 sierpnia 2014 r. P. O. wniosła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego wskazując na brak uprzedniego doręczenia koniecznego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku oraz naruszenie art. 27 w zw. z art. 26 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej poprzez zastosowanie nieobowiązującego wzoru formularza tytułu wykonawczego. Oświadczyła ponadto, że ustanawia pełnomocnika w osobie adwokata M. P. do reprezentowania jej w tej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor N. B. w C. odmówił uwzględnienia zarzutów. Wyjaśnił, że upomnienie zostało odebrane przez zobowiązaną w dniu 23 kwietnia 2012 r., co potwierdziła na znajdującym się w aktach administracyjnych zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Bez wpływu na skuteczność doręczenia upomnienia pozostaje natomiast złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i następnie e skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z wnioskami o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora N. B. w C. z dnia [...] r. Wystawienie i doręczenie upomnienia jest bowiem czynnością przed egzekucyjną, mającą na celu wyłącznie późniejsze prawidłowe wszczęcie postępowania egzekucyjnego, pod warunkiem, że zobowiązany dobrowolnie nie wykona nakazanego obowiązku. W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało w momencie doręczenia wystawionego przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego z dnia 19 sierpnia 2014 r. Nie podjęto też żadnych czynności egzekucyjnych do czasu uprawomocnienia się orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i oddaleniu skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie organu egzekucyjnego niezasadny jest też zarzut zastosowania nieodpowiedniego wzoru tytułu wykonawczego. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2014 r., poz. 650) ogłoszonego dnia 20 maja 2014 r. wzory tytułów wykonawczych stanowiących załączniki nr [...] oraz 24 i 25 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogą być stosowane nie dłużej, niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Rozporządzenie zaczęło obowiązywać z dniem następującym po dniu ogłoszenia, w związku z powyższym wzory tytułów wykonawczych stanowiących załączniki nr [...] - 7 oraz 24 i 25 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. można stosować do dnia 20 listopada 2014 r. Tytuł wykonawczy Nr [...] został wystawiony w dniu 19 sierpnia 2014 r. na obowiązującym jeszcze wzorze. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. po rozpoznaniu zażalenia inwestorki utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Odnosząc się do zarzutu nie doręczenia przed wszczęciem egzekucji upomnienia organ II instancji stwierdził, że Powiatowy Inspektor w sposób prawidłowy i skuteczny doręczył zobowiązanej upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Potwierdza to znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru upomnienia opatrzone podpisem P. O.. Natomiast wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania decyzji, nakładającej na zobowiązaną obowiązek rozbiórki kotłowni, pozostaje bez wpływu na skuteczność doręczenia upomnienia. Za niezasadny uznano też zarzut użycia nieobowiązującego wzoru tytułu wykonawczego. Ten bowiem spełnia wymogi wskazane w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do treści art. 127 ustawy z dnia 11 października 2013 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 1289) o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych, przepisy wykonawcze wydane na podstawie 6 § 2, art. 15 § 5, art. 26 § 2, art. 65, art. 67 § 1, art. 67c § 7 i 15, art. 109 § 1, art. 110r § 2 oraz art. 156 § 2 ustawy zmienianej w art. 111 (ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), pozostają w mocy do czasu wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych przepisów, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie cytowanej ustawy. Zatem rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001 r., Nr 137, poz. 1541 ze zm.) obowiązywało do czasu wejścia w życie rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej z dnia 16 maja 2014 r. (Dz. U. z 2014 r, poz. 650). Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r., w treści § 2 wskazuje, że wzory tytułów wykonawczych stanowiących załączniki nr [...] oraz nr [...] i 5 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogą być stosowane nie dłużej niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia". Nowe przepisy wykonawcze tj. cytowane rozporządzenie, które weszło w życie 17 maja 2014 r., dopuszcza zatem możliwość stosowania dotychczasowych wzorów tytułów wykonawczych przez 6 miesięcy od wejścia w życie powyższego rozporządzenia. Tytuł wykonawczy w niniejszej sprawie wystawiony został w dniu 19 sierpnia 2014 r. Wobec przedstawienia przez P. O. pełnomocnictwa, które nie dotyczyło postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec niej jako osoby fizycznej, prawidłowo organ I instancji skierował swoje rozstrzygnięcie bezpośrednio do zobowiązanej. Organ II instancji nie stwierdził też, aby w toku postępowania pierwszoinstancyjnego wadliwie przeprowadzono postępowanie wyjaśniające. Odnosząc się zaś do wniosku o wstrzymanie postępowania zmierzającego do wykonania decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego nr [...] do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, organ II instancji stwierdził, że zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanemu nie służy prawo złożenia wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. O. zarzuciła Inspektor Nadzoru Budowlanego , że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 32 i 40 § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, a w konsekwencji pominięcie działającego w imieniu skarżącej pełnomocnika, co skutkowało wadliwymi doręczeniami w toku postępowania administracyjnego. Ponadto ponownie zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 27 w zw. z art. 26 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej. (Dz. U. z 2014 r, poz. 650) polegające na zastosowaniu w sprawie nieobowiązującego wzoru formularza tytułu wykonawczego. Podniosła również po raz kolejny, że nie została skutecznie upomniana przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, czym organ I instancji naruszył art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z powyższych powodów skarżąca zażądała uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia utrzymanego nim w mocy, zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania, dopuszczenia dowodu z dokumentów to jest wyciągu z ewidencji środków trwałych, na okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem spornego obiektu, dopuszczenia dowodu z decyzji Starosty C. z dnia [...] r., Nr [...] oraz wstrzymania wykonania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny, poprzez wstrzymanie wykonania tytułu wykonawczego nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zajęte w sprawie i zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia 14 maja 2015 r. poinformował, że już po wniesieniu skargi wpłynęło do organu pismo Powiatowego Inspektora N. B. wraz z kopią protokołu kontroli z dnia 17 kwietnia 2015 r., z którego wynika, że skarżąca wykonała obowiązek nałożony na nią decyzją Powiatowego Inspektora N. B. w C. z dnia [...] r., Nr [...], której dotyczył tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 19 sierpnia 2014 r. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor N. B. w C. postanowieniem z dnia [...] r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Do pisma dołączono kserokopię protokołu kontroli z dnia 17 kwietnia 2015 r. oraz postanowienie Powiatowego Inspektora N. B. w C. z dnia [...] r., Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd umarza postępowanie, gdy z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 powołanego przepisu stało się bezprzedmiotowe. Zwrot normatywny: "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi o przyczyny, które zaistniały dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie ustawy chodzi zatem o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego z innych przyczyn zachodzi między innymi wówczas, kiedy w toku danego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, C.H. BECK Warszawa 2011 r., s. 567 i powołane tam orzeczenia). Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone w sprawie ze skargi na postanowieniem z dnia [...] r., stało się bezprzedmiotowe z chwilą umorzenia postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 33 ust.1 i art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz. U z 2014r. poz. 1619 ze zmianami ) z powodu wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Jeśli zważyć, że rola zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym sprowadza się przede wszystkim do jednego ze sposobów weryfikacji czynności organów egzekucyjnych mających służyć ochronie adresata czynności, uzasadnionym jest przekonanie, że z datą umorzenia postępowania egzekucyjnego brak jest dalszej potrzeby ich weryfikacji. Podobne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 maja 2014r. ( II FSK 1607/12 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) w którym zwrócił uwagę na konieczność rozróżnienia postępowania egzekucyjnego od samej egzekucji. Postępowanie egzekucyjne zostaje wszczęte z chwilą złożenia do organu egzekucyjnego przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji, natomiast wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Skoro egzekucja administracyjna może być prowadzona wyłącznie w ramach postępowania egzekucyjnego, istnieje proceduralny i merytoryczny związek tych dwóch kwestii. Stąd też trwanie postępowania egzekucyjnego nie pozostaje bez wpływu na egzekucję administracyjną, prowadzoną w ramach tego postępowania, względem której zobowiązany kieruje zarzuty, o których mowa w art. 33 wspomnianej ustawy. Zarzuty te stanowią podstawowy środek ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji w ramach danego postępowania egzekucyjnego. Postępowanie polegające na rozpatrzeniu zarzutów i zajęciu stanowiska co do ich zasadności ma prowadzić do merytorycznego załatwienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zdaniem sądu, skoro postępowanie egzekucyjne, w ramach którego prowadzona jest dana egzekucja, wszczęta na podstawie danego tytułu wykonawczego, zostało umorzone, to postępowanie w przedmiocie zarzutów na ową egzekucję, staje się bezprzedmiotowe. Znika bowiem przyczyna, dla której organ egzekucyjny zobowiązany byłby do zbadania, czy prowadzona egzekucja jest niezasadna ze względu na trafność zarzutów podniesionych przez zobowiązanego w oparciu o art. 33 pkt 1-10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wraz z umorzeniem postępowania egzekucyjnego, automatycznie i jednocześnie zostaje umorzona egzekucja prowadzona w ramach tego postępowania, zatem rozpoznanie ww. zarzutów wniesionych przez zobowiązanego, a zmierzających do umorzenie postępowania egzekucyjnego lub zastosowania mniej uciążliwego środka (art. 34 § 4 ), staje się bezprzedmiotowe i organ administracyjny może umorzyć postępowanie w sprawie tych zarzutów sięgając po normę zwartą w art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 18 wspomnianej ustawy. Pogląd ten podziela także sąd rozpatrujący niniejszą sprawę. Umorzenie postępowania egzekucyjnego zakończyło zatem w ten sposób postępowanie wszczęte na wniosek wierzyciela domagającego się prowadzenia egzekucji, a tym samym przestał istnieć przedmiot, tj. egzekucja prowadzona w ramach umorzonego postępowania, do którego odnosiły się wniesione zarzuty. W sytuacji braku egzekucji, do której odnosiły się zgłoszone przez skarżącą zarzuty, nie można było załatwić sprawy zgodnie z żądaniami strony, ani też wydać postanowienia o ich oddaleniu, na co jednoznacznie wskazuje treść art. 34 § 4 ustawy. Brak było bowiem przedmiotu, w odniesieniu do którego należałoby badać merytorycznie kwestie objęte zarzutami. Z tego też powodu bezprzedmiotowa staje się w takim stanie sprawy kontrola sądowoadministracyjna zarzutów zgłoszonych wcześniej w toku postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zmianami ) postępowanie w sprawie należało umorzyć.