VII SA/Wa 41/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-15
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, nie badając statusu strony podmiotu powołującego się na ograniczenia w zabudowie sąsiedniej nieruchomości wynikające z przebudowy linii napowietrznych i kablowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a., nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego i nie badając, czy projektowana inwestycja może negatywnie oddziaływać na nieruchomość skarżącej, co jest równoznaczne z naruszeniem jej interesu prawnego. Organ nie odniósł się do zarzutów odwołania dotyczących ograniczeń w zabudowie działki sąsiedniej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi [...] Sp. z o.o. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżąca spółka, właścicielka sąsiedniej nieruchomości, domagała się wznowienia postępowania, twierdząc, że została pominięta jako strona, a planowana inwestycja (budowa budynków, zjazdu, dróg, powiązań kablowych oraz rozbiórka istniejących budynków) ograniczy zabudowę jej działki z uwagi na przebudowę linii napowietrznych i kablowych. Organ odwoławczy odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżącej nie przysługuje status strony, ponieważ nie wykazała konkretnych przepisów prawa wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu jej nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz [...] Sp. z o.o. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia[...] listopada 2014 r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] , utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., odmawiającą uchylenia decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę przy ul. [...] w [...] (działki nr ew. [...],[...],[...] z obrębu [...]) dwóch budynków (oznaczonych jako "A" i "B"), zjazdu z ulicy [...], wewnętrznych dróg i placu na terenie stacji, wewnętrznych powiązań kablowych oraz rozbiórkę dwóch istniejących budynków.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i omówił charakter i etapy postępowania wznowieniowego.
Następnie wskazał, że zasadnie wznowiono postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, bowiem gdy wniosek o wznowienie opiera się na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.) i zawiera stwierdzenie, że składający wniosek podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym został pominięty, to weryfikacja tych twierdzeń następuje w następnej fazie postępowania, prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Ponadto wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a.
Organ wskazał na treść art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zawierającego definicję strony w postępowaniu w sprawach o pozwolenie na budowę. Podkreślił, że ustalenie kręgu stron w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego ma zastosowanie także w przypadku rozpatrywania sprawy w jednym z trybów nadzwyczajnych. Sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę lub o wznowienie postępowania w takiej sprawie są bowiem prowadzone tylko w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych, lecz nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu – pozwolenia na budowę. Zarówno więc w sprawie o takie pozwolenie, prowadzone w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a. Przy czym sprawa o wznowienie postępowania jest nową sprawą, zatem w tym nadzwyczajnym trybie organy orzekające obowiązane są samodzielnie ustalić strony prowadzonego postępowania.
Zgodnie z brzmieniem tego przepisu stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Jednocześnie ustawodawca w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego zawarł definicję legalną pojęcia "obszar oddziaływania obiektu" stanowiąc, że przez obszar ten należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Jeżeli z przepisów tych wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiedniej nieruchomości, to wówczas nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu. Bezpośrednie zatem sąsiedztwo w stosunku do nieruchomości, na której przewidziano określoną inwestycję, nie przesądza o przymiocie strony podmiotu, którego nieruchomość graniczy z terenem inwestycji.
Z akt sprawy wynika, że Prezydent [...] pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. wezwał [...] sp. z o.o. do wskazania konkretnego przepisu prawa materialnego, którego naruszenie powodowałoby ograniczenia w zagospodarowaniu jej działki na skutek wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi spółka pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. wniosła o wydłużenie do dnia 20 stycznia 2014 r. terminu na udzielenie odpowiedzi, a następnie nie udzieliła żadnej odpowiedzi. Spółka zatem nie wykazała okoliczności, które powodują ograniczenia w zagospodarowaniu jej nieruchomości, na podstawie których żąda uznania jej za stronę postępowania w sprawie udzielonego pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że właściciel sąsiedniej nieruchomości nie w każdym przypadku będzie uznany za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, zaś z reguły każda inwestycja prowadzona w zwartej zabudowie powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższego sąsiedztwa, co samo przez się nie oznacza, że wydanie w takiej sytuacji pozwolenia na budowę stanowi naruszenie prawa. Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia dają prawo właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej opisane rozstrzygnięcie wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego:
1. art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 22 lutego 2013 r., mimo że z okoliczności sprawy wynika, że skarżąca była stroną postępowania i bez swej winy nie brała w nim udziału, a zatem zaistniały przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.,
2. art. 146 § 2 k.p.a. poprzez nieudowodnienie przez organ wydający skarżoną decyzję przesłanek wskazanych w tym przepisie,
3. art. 149 § 2 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie przez organ administracji istoty sprawy, mimo że obowiązek taki spoczywał na nim,
4. art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez niezastosowanie w trakcie niniejszego postępowania zasad w nich wyrażonych
oraz przepisów prawa materialnego:
1. art. 28 ust 2 Prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę zakończonego decyzją z dnia 22 lutego 2013 r.,
b) art. 40 Prawa budowlanego poprzez naruszenie jego treści i przyjęcie bez zbadania okoliczności sprawy, iż [...] sp. z o. o (dalej: [...]) ma prawo do posługiwania się decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną dla skarżącej przy realizacji swoje inwestycji, podczas gdy skarżąca nie wyraziła zgody na przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę na rzecz [...].
Skarżąca wskazała ponadto, że stacja elektroenergetyczna po wybudowaniu będzie źródłem pola elektrycznego i magnetycznego oraz hałasu w trakcie eksploatacji.
Zdaniem skarżącej projektowane zamierzenie budowlane doprowadzi do ograniczenia zabudowy działki o numerze ew. [...], stanowiącej własność skarżącej z uwagi na fakt, iż istniejące linie napowietrzne które będą podlegały przebudowie przebiegają nad terenem działki nr ew. [...].
Poza tym w przypadku zrealizowania przedmiotowej przebudowy zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę, część linii kablowych umieszczonych pod ziemią również będzie przebiegać na terenie działki nr ew. [...].
Podnosząc powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powyższych kryteriów sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż postępowanie o wznowienie składa się z dwóch faz.
W fazie pierwszej organ bada, czy wniosek o wznowienie opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. i czy zachowany został termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 k.p.a.
W tej fazie postępowania organ bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe dla wznowienia postępowania oraz czy wniosek pochodzi od strony postępowania.
Jeśli jednak wniosek o wznowienie postępowania jest oparty o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiera stwierdzenie wywodzące, że składając to podanie podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Na tym etapie postępowania organ administracji może dopiero przeprowadzić merytoryczną ocenę materiału sprawy i dokonać weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu.
Trafnie w rozpoznanej sprawie postępowanie zostało wznowione z uwagi na wskazaną przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i zachowanie terminu o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.
Natomiast organ odwoławczy z naruszeniem art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. nie przeprowadził prawidłowo postępowania dowodowego i nie wyjaśnił dokładnie kwestii braku przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Skarżąca swój interes prawny wywodziła z art. 140 Kodeksu cywilnego podnosząc, że jako właścicielka nieruchomości sąsiedniej ma prawo do uczestniczenia jako strona w postępowaniu administracyjnym, w wyniku którego może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości ( sposób korzystania z niej ), iż będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości.
Przyjmując, że skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu Wojewoda [...] w ogóle nie odniósł się do zarzutów odwołania i nie zbadał, czy istnieje możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji na sąsiadującą z nią nieruchomość skarżącej.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ograniczył się jedynie do przytoczenia fragmentów uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2009 r., II OSK 1540/08 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2006 r., VII SA/Wa 1454/05 z których wynika, że tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia dają podmiotom wskazanym w art. 28 ust 2 Prawa budowlanego prawo do uczestniczenia w charakterze strony. Sam fakt, iż dany podmiot jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością na której ma być realizowana inwestycja nie jest wystarczającą podstawą do uznania, iż podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę.
W skardze skarżąca wyjaśniła, że projektowane zamierzenie budowlane doprowadzi do ograniczenia zabudowy jej działki nr [...] z uwagi na fakt, iż istniejące linie napowietrzne, które będą podlegały przebudowie przebiegają nad terenem wskazanej działki natomiast w przypadku zrealizowania przedmiotowej przebudowy zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę, część linii kablowych umieszczonych pod ziemią również będzie przebiegać na terenie działki nr ew. [...].
Ograniczenie zabudowy działki nr [...] na które się skarżąca powołuje wymaga wyjaśnienia poprzez analizę projektu budowlanego i dokonanie stosownych ustaleń.
Organ odwoławczy powinien ustalić miejsce położenia działki nr [...] i ocenić, czy projektowana inwestycja może oddziaływać ujemnie na nieruchomość skarżącej, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego.
Mając na uwadze, iż w sprawie nie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny w rozumieniu art. 7 k.p.a. jak również nie został wyczerpująco rozpatrzony cały materiał dowodowy zgodnie z art. 77 k.p.a., a ponadto decyzja nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach znajduje podstawę w art. 200 ww. ustawy.[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło