II SA/Gl 530/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-10-21
Skład orzekający: Rafał Wolnik, Elżbieta Kaznowska, Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym powinien badać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nawet jeśli roboty zostały wykonane na podstawie zgłoszenia bez sprzeciwu?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego jest zobowiązany badać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ ma ono wpływ na treść rozstrzygnięcia. W przypadku stwierdzenia, że inwestor nie dysponuje wymaganym tytułem prawnym do nieruchomości, organ nie może wydać decyzji legalizującej roboty, a powinien orzec o doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego.Stan faktyczny
J. B. zgłosiła wykonanie przez P. S. niedozwolonych prac przy ociepleniu fasady jego budynku od strony podwórza, naruszających jej własność. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, uznając, że roboty wykonano na podstawie zgłoszenia bez sprzeciwu, a kwestie naruszenia prawa własności należą do sądu powszechnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił tę decyzję, wskazując na potrzebę zbadania prawa do dysponowania nieruchomością i przepisów przeciwpożarowych. Po ponownym postępowaniu, PINB w L. ponownie umorzył postępowanie. WINB w K. uchylił decyzję PINB i nakazał przywrócenie stanu poprzedniego, uznając, że ocieplenie wykonano na sąsiedniej działce i inwestor nie dysponował prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik,, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant Marta Guzik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Pismem, które wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w dniu [...] r. J. B. zgłosiła wykonanie przez P. S. niedozwolonych prac przy ociepleniu fasady jego budynku od strony podwórza, naruszających, poprzez nałożenie styroporu i tynku, jej własność. Wniosła o podjęcie czynności kontrolnych, podnosząc, że nie udzieliła zgody na wykonanie tego typu czynności.
Pismem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany od podwórza budynku zlokalizowanego w L. przy ulicy [...] oraz wyznaczył termin oględzin na nieruchomości. Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie wymienionych powyżej robót budowlanych budynku przy ulicy [...] w L. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że po analizie zgromadzonych w sprawie dokumentów ustalono, że roboty wykonano na podstawie dokonanego zgłoszenia, w stosunku do którego Starosta [...] nie wniósł sprzeciwu.
Organ powiatowy uznał, iż wykonanie ocieplenia na wschodniej ścianie budynku nie narusza obowiązujących przepisów, a w zakresie naruszenia prawa własności właściwym jest sąd powszechny. Nie znalazł tym samym podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.
W wyniku złożonego przez J. B. odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...] r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż umorzenie postępowania następuje w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. W niniejszej sprawie umorzenie postępowania w sprawie ocieplenia ściany budynku, jest na tym etapie co najmniej przedwczesne. Podkreślił, że roboty wykonane przez inwestora legitymującego się skutecznie dokonanym zgłoszeniem, mogą zostać skontrolowane przez organ nadzoru budowlanego, w szczególności czy zostały przeprowadzone zgodnie ze zgłoszeniem oraz zgodnie z przepisami warunków technicznych. Dodał, że przedmiotowe roboty budowlane wykonane w granicy działek należy ocenić przede wszystkim pod kątem przepisów przeciwpożarowych, czego organ pierwszej instancji w ogóle nie uwzględnił w swoim stanowisku. Nadto stwierdził, że o ile ewentualne przekroczenie granicy nie może stanowić podstawy do interwencji organów nadzoru budowlanego, to w przypadku prowadzenia przez ten organ postępowania naprawczego kwestia ta powinna być rozważona w aspekcie zagadnienia dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Pismem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. zawiadomił o przeprowadzeniu dowodu z oględzin z udziałem biegłego geodety, a następnie przeprowadził oględziny. Dokonując pomiarów ścian budynków przy ulicy [...] ustalono, że granica pomiędzy działkami nr 1 i nr 2 przebiega wzdłuż ściany muru budynku (bez ocieplenia) położonego na działce nr 1. Nadto ustalono, że w ścianie tej znajdują się otwory drzwiowe i okienne, które istniały od początku istnienia tego budynku.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 1 w związku z art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany od podwórza budynku przy ulicy [...] w L. W uzasadnieniu organ przypomniał, że ustalono, iż przedmiotowe roboty wykonano na podstawie zgłoszenia złożonego Staroście [...] w dniu [...] r., które obejmowało m.in. ocieplenie elewacji wschodniej od strony podwórka oraz zabudowę rur kanalizacyjnych i wentylacyjnych, a Starosta [...] nie wniósł sprzeciwu do tego zgłoszenia. Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności ocielenia z przepisami warunków technicznych w zakresie ochrony przeciwpożarowej, organ powiatowy nie stwierdził ich naruszenia. Podkreślił, że wykonanie ocieplenia tej ściany nie zmienia klasy jej odporności ogniowej. Ocieplana ściana nie posiadała w chwili docieplenia i nie posiada do dzisiaj szczelności ogniowej i izolacyjności ogniowej EI, gdyż zastosowana w niej stolarka okienna i drzwiowa nie jest stolarką przeciwpożarową. Nie można stwierdzić, aby wykonanie ocieplenia naruszało § 216 ust. 1 warunków technicznych. W ocenie organu budynek mógł być też ocieplony styropianem, a żaden z przepisów przeciwpożarowych warunków technicznych nie zakłada ciągłości tego ocieplenia. Nie można zatem uznać zastrzeżeń, iż styropian nie tworzy jednej płaszczyzny. Organ dodał przy tym, że w momencie podziału nieruchomości, przedmiotowa ściana nie spełniała warunków określonych w § 232 warunków technicznych. W ocenie organu nie ma podstaw do nakazanie jej przebudowy (w celu wykonania przedsionków przeciwpożarowych czy wymianę stolarki okiennej i drzwiowej). Uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy organ uznał, że wykonane ocieplenie nie narusza przepisów przeciwpożarowych, a nadto stwierdził, że nie miała miejsca żadna z sytuacji, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1, pkt 2, czy pkt 3 Prawa budowlanego. Wobec zarzutu J. B., iż ocieplenie budynku usytuowanego w granicy ingeruje w prawo własności sąsiada, organ rozpatrując uznał, że naruszenie granicy w przypadku budowy byłoby istotnym naruszeniem § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie. Jednak zgodnie z § 2 tego rozporządzenia przepisy te mają zastosowanie przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania obiektu. Nie można natomiast uznać, by miały zastosowanie przy ociepleniu budynków. Odnosząc się do podnoszonej przez J. B. kwestii naruszenia własności oraz przedłożenia niewłaściwych dokumentów załączonych do zgłoszenia P. S. organ nadzoru stwierdził, że nie jest właściwy do badania czy w sprawie zaistniały przesłanki do zgłoszenia przez organ architektoniczno- budowlany sprzeciwu do złożonego zgłoszenia. Także kwestia naruszenia własności nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia tut. organu, gdyż należy do właściwości sądów powszechnych. Odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, iż w przypadku naruszenia prawa własności strona pokrzywdzona może dochodzić swoich praw wyłącznie przed sądem powszechnym. Uwzględniając powyższe, nie znalazł podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. B., reprezentując interesy B. K.. Nie zgadzając się z wydaną przez organ powiatowy decyzją, podniosła, że w postępowaniu tym nie uwzględniono wskazań [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z poprzedniej decyzji, dotyczących zbadania prawa dysponowania przez P. S. nieruchomością na cele budowlane. Organ pierwszej instancji powołał wprawdzie geodetę, który wyraźnie stwierdził, że granica między posesjami przebiega po ścianie frontowej - wschodniej, ale mimo to nie został ten fakt uwzględniony w rozstrzygnięciu. Inwestor wykonanego ocieplenia nie zgodził się z takim przebiegiem granicy, a organ powiatowy przyjmując to stanowisko, nie podjął żadnych dalszych kroków tym zakresie. Odwołująca podkreśliła, iż inwestor - P. S. nie posiadał i dalej nie posiada prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dodała przy tym, że przed Sądem Rejonowym w L. toczy się postępowanie w sprawie zakazania korzystania P. S. z podwórka, gdzie także poruszana jest sprawa tej granicy między posesjami. W jej ocenie w sposób niewystarczający została także zbadana sprawa zgodności wykonania przedmiotowego ocieplenia z przepisami przeciwpożarowymi. Pominięto m.in. fakt, że na fasadzie tej biegną rury kanalizacyjne i wentylacyjne, niezgodnie z przepisami przeciwpożarowymi oraz pominięto fakt dokonanej ostatnio wymiany okien i drzwi na plastikowe.
Zwróciła uwagę na stronniczość i nierzetelność działania organu powiatowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 7, art. 80 ust. 2, art. 81, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji oraz orzekł w to miejsce o nałożeniu na P. S. obowiązku przywrócenia do stanu poprzedniego budynku przy ulicy [...] w L. (działka nr ewidencyjny 1) poprzez usunięcie ocieplenia elewacji wschodniej tego budynku, od strony podwórka posesji przy ulicy [...] (działka nr ewidencyjny 2). W uzasadnieniu organ odwoławczy przypominając, że organ pierwszej instancji kwestionowaną w odwołaniu decyzją umorzył postępowanie w sprawie ocieplenia ściany wschodniej wymienionego powyżej budynku stwierdził, że postępowanie co do zasady staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdą podstaw do wydania nakazów i zakazów. Taka sytuacja nie występuje jednak w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy na wstępie stwierdził, że roboty wykonane przez inwestora legitymującego się skutecznie dokonanym zgłoszeniem mogą zostać skontrolowane przez organ nadzoru budowlanego, w szczególności celem zweryfikowania tego czy zostały przeprowadzone zgodnie ze zgłoszeniem a także celem sprawdzenia pod kątem ich zgodności z przepisami np. warunków technicznych.
Roboty polegające na dociepleniu elewacji budynku nie stanowią budowy obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, stanowią jednak inne roboty budowlane, stąd dla rozstrzygnięcia sprawy znajdują zastosowanie przepisy art. 50 - 51 Prawa budowlanego, przy czym przesłankę wszczęcia postępowania naprawczego w tym przypadku stanowi art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowanego czyli wykonanie robót polegających na ociepleniu elewacji od podwórza w sposób istotnie odbiegający do ustaleń i warunków określonych w zgłoszeniu/pozwoleniu na budowę lub przepisach. - tj. pomimo braku po stronie inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dokonane przez inwestora P. S. ocieplenie znajduje się na sąsiedniej działce - tj. na działce nr 2. W myśl poczynionych ustaleń - granica między działkami nr 1 i 2 przebiega bowiem wzdłuż muru (bez ocieplenia) położonego na działce nr 1. Wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy podkreślił, iż obecnie ugruntowany jest pogląd , że w tzw. postępowaniu naprawczym organ nadzoru zobowiązany jest uwzględniać kwestie własnościowe, w szczególności badać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W niniejszej sprawie z racji przekroczenia granicy działki doszło do niedającego się usunąć naruszenia prawa, a przynajmniej nie takiego naruszenia, które dałoby się sankcjonować w drodze nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określnych czynności lub robót budowlanych, gdyż art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie może być podstawą dla zobowiązania inwestora do przedłożenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane (uchwaa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt I OPS 2/10).
W związku z powyższym organ nadzoru zobowiązany jest orzec w tej sprawie na podstawie punktu 1 ustępu 1 artykułu 51 Prawa budowlanego - w tym przypadku o doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego, tj. do stanu sprzed ocieplenia elewacji wschodniej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył P. S. Uzasadniając ją podniósł, iż jest samoistnym posiadaczem podwórka, do którego bezpośrednio przylega wschodnia ocielona ściana budynku, a wobec tego przedmiotowa decyzja narusza jego prawa wynikające z przepisów prawa cywilnego. Wyjaśnił, że przez to podwórze prowadzi jedyna droga do piwnic. Wyjaśnił, że ani poprzednia właścicielka, ani obecna - B. K. nie zakwestionowały, iż samodzielnie włada on podwórzem, a zrobiła to dopiero J. B., po ubezwłasnowolnieniu siostry. Dodał, że poprzednia właścicielka M. K. niezgodnie z prawem wybudowała klatkę schodową w odległości 2,07m od wschodniej ściany jego budynku, a w dodatku bez poinformowania go o tym. Wskazał także na fakt nielegalnej budowy drzwi na to podwórze, co jest przedmiotem odrębnego postępowania przed organem nadzoru budowlanego. Skarżący wyjaśnił, że nie miał "świadomości o istnieniu protokołu granicznego z [...] r., bo takiej wiedzy nie posiadała także poprzednia właścicielka tej nieruchomości - H. S.". Wykonanie ocieplenia skarżący uznał za zgodne z prawem, tym bardziej, że w czasie jego wykonywania - latem 2013 r. J. B. nie protestowała widząc prowadzone roboty. Na zakończenie dodał, że złożył do Sądu Rejonowego w L. wniosek o zasiedzenie przedmiotowego podwórza, stąd też wobec prawdopodobnego orzeczenia na jego rzecz, decyzja stanie się bezprzedmiotowa. Zasadnie zatem byłoby jej uchylenie, co czyni skargę zasadną.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całej rozciągłości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do ewentualnego stwierdzenia zasiedzenia, organ wskazał, iż jest to okoliczność przyszła i niepewna.
W piśmie procesowym z dnia 22 lipca 2015 r. do skargi ustosunkowała się uczestniczka postępowania, reprezentowana przez pełnomocnika J. B. Wniosła o oddalenie skargi. Z uwagi na aktualne stanowisko w kwestii dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przez co należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego podkreśliła, iż inwestor w chwili zgłaszania i wykonywania prac budowlanych polegających na ociepleniu elewacji nie dysponował żadnym z tych tytułów do nieruchomości. Zaprzeczyła też, by inwestor był samoistnym posiadaczem nieruchomości, na której wykonał przedmiotowe prace, dodając, iż sprawa ta będzie oceniona w odrębnym postępowaniu. Dodała też nie ma podstaw do zwieszenia czy wstrzymania niniejszego postępowania.
Na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. skarżący podtrzymał skargę oraz zawartą w niej argumentację, podkreślając, iż przyczyną problemów w tej sprawie jest zła wola sąsiadki. Podkreślił, że pozostawał w przekonaniu, że jest właścicielem podwórka, a przynajmniej jego posiadaczem samoistnym. Dodał, że w sprawie o zasiedzenie nie został jeszcze wyznaczony termin rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy administracji nie uchybiły regułom postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jedynie stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa, skutkuje uwzględnieniem skargi.
Wbrew twierdzeniom skargi orzekające w sprawie organy przeprowadziły w sposób dokładny i wyczerpujący postępowanie, zgromadziły obszerny materiał dowodowy w świetle, którego ustaliły stan faktyczny. Tym samym należycie wywiązały się z obowiązków nałożonych przepisami rządzącymi gromadzeniem i oceną materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 czy art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Bezspornym w sprawie pozostaje fakt wykonania przez P. S. prac budowlanych polegających na ociepleniu budynku przy ulicy [...] w L. Prace polegające na ociepleniu elewacji - ściany wschodniej budynku położonego na działce nr 1 stanowią inne roboty budowlane, które na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 4 podlegają zgłoszeniu właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowlanej. Przedmiotowe prace wykonane zostały na podstawie dokonanego przez inwestora P. S. w dniu [...] r. zgłoszenia, w którym przewidziano m.in. przeprowadzenie robót polegających na wyburzeniu balkonu od strony podwórka i ocieplenie elewacji wschodniej od strony podwórka.
Zasadnie jedynak organy wskazały, że prowadzenie robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie wiąże się z pewnym ryzykiem, nakłada bowiem na inwestora w znacznym zakresie obowiązek zweryfikowania robót pod względem ich dopuszczalności prowadzenia w takim trybie i ich zgodności z prawem. Prowadzenie robót w oparciu o zgłoszenie, wobec którego nie wniesiono sprzeciwu, nie uwalnia inwestora od zarzutu przewidzianego w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten przewiduje ingerencję organów nadzoru budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, polegających na prowadzeniu robot w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach (zob. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 października 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 107/11).
Podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Ł 684/14 stwierdził, że wykonanie robót budowlanych w następstwie skutecznie dokonanego zgłoszenia uniemożliwia stosowanie przepisu art. 49b ustawy, jednakowoż nie wyklucza możliwości zastosowania trybu przewidzianego w przepisach art. 50 i art. 51 Prawa budowalnego
W niniejszym przypadku, wobec zgłoszonych nieprawidłowości, przeprowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. postępowanie wyjaśniające w sposób jednoznaczny ustaliło, że wykonane na ścianie wschodniej od podwórza ocieplenie budynku położonego na działce nr 1, wykonane zostało praktycznie na działce nr 2.
Przy takim ustaleniu organ powiatowy uznał, że brak jest podstaw do ingerencji organu nadzoru, gdyż ocieplenie wykonane na wschodniej ścianie budynku nie narusza przepisów Prawa budowlanego, a kwestie związane z naruszeniem prawa własności (poprzez naruszenie granicy między wymienionymi powyżej działkami) stanowi kwestię cywilną. Organ ten podkreślił, ż art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowanego nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek przedłożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 o oświadczenie o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Mając powyższe na uwadze, w ocenie organu powiatowego prowadzone postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co spowodowało jego umorzenie na mocy art. 105 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Jednak w ocenie organu odwoławczego przedstawiona przez organ pierwszej instancji argumentacja nie jest prawidłowa. W toku tzw. postępowania naprawczego organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest uwzględniać kwestie własnościowe, w szczególności badać prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stanowisko takie jest dominujące w orzecznictwie sądów administracyjnych, podziela je także skład orzekający w niniejszej sprawie.
Także tutejszy Sąd w wielu orzeczeniach stanął na stanowisku, iż pomimo, że art. 51 Prawa budowanego nie zawiera wprost uregulowania zobowiązującego inwestorów do przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to jednak za nieprawidłowe należy uznać działania organów ograniczające się wyłącznie do badania zgodności wykonanych robót z przepisami technicznymi, pomijając kwestie dysponowania tytułem prawnym do nieruchomości. Co do zasady kwestia dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest istotna i podlega badaniu w postępowaniu legalizacyjnym. W niniejszym postępowaniu organy ustalił, że przedmiotowe ocieplenie, wobec przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 1 i nr 2 wzdłuż ściany ocieplanego budynku, praktycznie wykonane zostało na działce do niego nie należącej (czyli na działce uczestniczki postępowania nr 3).
Wprawdzie, zgodnie z uchwałą z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. II OPS 2/10 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednak teza tej uchwały nie zawiera stwierdzenia, że w procesie legalizacji prowadzonym w trybie art. 51 prawa budowlanego, kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie ma znaczenia. Jak podniesiono w końcowej części uzasadnienia uchwały, nie można wykluczyć, że organ nadzoru, prowadząc postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ustawy, po ustaleniu, że inwestor nie ma wymaganego prawa do terenu na cele budowlane (art. 4 prawa budowlanego), wyda decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, która może także nakazywać rozbiórkę obiektu.
Reasumując trzeba stwierdzić, że w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane podlega badaniu i ma wpływa na treść podejmowanego rozstrzygnięcia. Przy ustaleniu, jak w niniejszej sprawie, że inwestor nie dysponuje nieruchomością na cle budowlane, czyli nie może wykazać żadnego tytułu prawnego do tej nieruchomości, organ nie może wydać decyzji legalizującej wykonane roboty budowlane, gdyż nie może ich doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięciem, które może w takich warunkach powinno być przez organ podjęte, to rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, czyli w tym przypadku doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego - tzn. przed wykonaniem ocieplenia.
Podnoszone przez skarżącego argumenty nie mogły zmienić ustalonego stanu faktycznego. Brak wiedzy o protokole granicznym, przekonanie o samoistnym posiadaniu podwórza nie mogły wpłynąć na dokonane przez organy nadzoru oceny. Prowadzenie przez strony sporu cywilnego dotyczącego ewentualnego zasiedzenia tego gruntu, jest, jak to stwierdził organ odwoławczy, okolicznością przyszłą i niepewną i także nie może mieć wpływu na treść podejmowanych rozstrzygnięć, bo organ bada sprawę na moment orzekania.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez orzekające w sprawie organy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło