I SAB/Wa 540/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Bożena Marciniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. sprawy ze skargi L. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie nierozpoznania wniosku w sprawie przyznania prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku złożonego w dniu 15 października 1948 r. w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz L. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 7 maja 2015 r. L. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 15 października 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], hip. nr [...]. Skarżąca wskazała, że pismem z dnia 17 lutego 2015 r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Prezydenta W. wyczerpując tym samym tryb określony w k.p.a. Ponadto podniosła, że organ nie podejmuje żadnych działań w sprawie, nie wyznaczył terminu, w którym postępowanie będzie zakończone. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, iż pismem z dnia 20 maja 2015 r. skierowanym do pełnomocnika skarżącej poinformowano go, że akta sprawy zostały przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i dotychczas nie zostały zwrócone. Następnie wskazano, iż postanowieniem z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 703/14 WSA w Warszawie umorzył postępowanie sądowe ze skargi L. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość i przekazał akta sprawy organowi I instancji (data wpływu do urzędu 20 maja 2015 r.). Przy piśmie z dnia z dnia 12 czerwca 2015 r. akta przedmiotowej nieruchomości zostały przekazane do Działu Spraw Dekretowych W. w celu rozpatrzenia wniosku złożonego dnia 15 października 1948 r. przez A. i Z. W. Ponadto w piśmie z dnia 20 października 2015 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wskazano, iż z uwagi na skomplikowany charakter sprawy wymagający przeprowadzenia dodatkowych czynności dowodowych i poszukiwawczych (brak wniosku dekretowego oraz brak księgi hipotecznej nieruchomości [...]) a także okoliczność, że do tej pory akta nieruchomości znajdują się w Sądzie – wniosek nie został rozpoznany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał wniosku skarżącej o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [....] położonej przy ul. [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym, zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie jest kwestionowanym w sprawie, że w dniu 15 października 1948 r. został złożony wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Z akt administracyjnych wynika, iż przed Prezydentem W. toczyło się uprzednio postępowanie w przedmiocie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zainicjowane wnioskiem L. K. z dnia 26 czerwca 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Prezydent zawiesił postępowanie odszkodowawcze, do czasu rozpatrzenia wniosku w przedmiocie przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego), który dawni właściciele nieruchomości złożyli w dniu 15 października 1948 r. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że Prezydent W. powinien dysponować kompletnym materiałem dowodowym w sprawie, z uwagi na fakt, iż od ponad pięciu lat prowadzi postępowanie odszkodowawcze do tej samej nieruchomości, której dotyczy wniosek dekretowy. Ponadto należy wskazać, iż od dnia zawieszenia postępowania odszkodowawczego przez Prezydenta W. upłynął już prawie rok, a organ w tym czasie, jak wynika z akt sprawy - nie uczynił nic, by rozpoznać wniosek sprzed 67 lat. Nie zawiadomił stron postępowania o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie oraz nie wskazał nowego terminu zakończenia postępowania. Świadczy to w ocenie Sądu o rażącej bezczynności Prezydenta W. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.