IV SA/Wr 419/15

|Sygn. akt IV SA/Wr 419/15 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 21 października 2015 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , Sędziowie, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, , , Protokolant, st. sekretarz sądowy Dorota Hurman, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 października 2015 r., sprawy ze skargi J. K., na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego we W., z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, , , oddala skargę w całości., , , , , Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego we W. z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2013, poz. 267 z późn. zm.), art. 1 ust: 1, art. 2, art. 5 ust. 2 w zw. z art. 10 oraz 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. 2014, poz. 782 z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą, po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego we W. nr [...] z dnia [...] w sprawie odmowy udostępnienia J. K. informacji publicznej dotyczącej treści wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie Sądu Okręgowego we W., sygn. akt I [...], utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Okręgowego we W.. W motywach uzasadnienia tego orzeczenia podano, że w dniu 2 lutego 2015 roku do Sądu Okręgowego we W. wpłynął wniosek J. K. o udostępnienie informacji publicznej poprzez wydanie i nadesłanie kserokopii wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia 27 października 1998 roku, sygnatura akt [...] wraz z uzasadnieniem. W odpowiedzi na wniosek Prezes Sądu Okręgowego wskazał, że żądana informacja nie nosi cech informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Organ I instancji zaznaczył, że sprawa sądowa wskazana we wniosku jest sprawą o rozwód przez co nie jest informacją o sprawach publicznych i wykracza poza zakres określony w ustawie. W odpowiedzi na takie załatwienie sprawy, pismem z dnia 2 marca 2015 roku, wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy. Odpowiadając na wezwanie Prezes Sądu, decyzją z dnia [...] odmówił wnioskodawcy udzielenia informacji publicznej w postaci treści wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie o sygnaturze akt [...]. Następnie J. K., nie godząc się z rozstrzygnięciem prezentowanym w decyzji organu I instancji, dnia 16 kwietnia 2015 roku skierował do Sądu Apelacyjnego we W., za pośrednictwem Prezesa Sądu Okręgowego we W., odwołanie od wydanej w sprawie decyzji. Rozpatrując odwołanie wnioskodawcy, Prezes Sądu Apelacyjnego stwierdził, że jest ono niezasadne. Podniósł, że przepisy art. 1 i art. 2 ustawy statuują prawo każdego do uzyskania informacji publicznej, bez potrzeby wskazywania celu przyświecającego uzyskaniu tej informacji, czy wykazywania interesu prawnego lub faktycznego. Nie ulega przy tym wątpliwości, że na Prezesie Sądu Okręgowego we W., jako na organie władzy publicznej, spoczywa w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 powoływanej ustawy, obowiązek udzielania informacji publicznej. Stwierdził następnie, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu stanowi informację publiczną. Dalej zaznaczył, że w myśl art. 5 ust. 2 ustawy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych z uwagi na prywatności osoby fizycznej lub przedsiębiorcy. Mając na uwadze brzmienie art. 5 ustawy organ stwierdził, że uznanie danej informacji za informację publiczną nie oznacza, że automatycznie staje się ona jawna. Można dokonać podziału informacji publicznych na: ogólnodostępne, o ograniczonym dostępie oraz te, do których dostęp jest wyłączony. W każdym z tych przypadków będzie miał zastosowanie reżim ustawy o dostępie do informacji publicznej (zob. Piotr Sitniewski, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, 2011, str. 15). Informacja, o którą zwrócił się wnioskodawca należy do kategorii spraw, do których, na podstawie treści art. 5 ust. 2 ustawy, dostęp został ograniczony. Konstytucja RP zapewnia ochronę życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz zakazuje ujawniania informacji dotyczących osoby inaczej niż na postawie ustawy (art. 47, art. 51 ust. 1). Zasady te zostały skonkretyzowane w ustawie o ochronie danych osobowych. Uważa się że danymi osobowymi są wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Przetwarzanie danych oznacza ich udostępnianie i zostało ono uznane za dopuszczalne tylko w sytuacjach szczegółowo określonych w ustawie o ochronie danych osobowych. Natomiast prawo do ochrony danych osobowych wywodzi się bezpośrednio z takich dóbr osobistych, jak godność człowieka i prawo do prywatności. Do prywatnej sfery życia zalicza się przede wszystkim zdarzenia i okoliczności tworzące sferę życia osobistego i rodzinnego. Szczególny charakter tej dziedziny życia człowieka uzasadnia udzielenie jej silnej ochrony prawnej, bowiem przetwarzanie danych osobowych może spowodować naruszenie dobra osobistego w postaci prawa do prywatności. (Wyrok SN z dnia 8 listopada 2012 roku, sygnatura I CSK 190/12). Dlatego też Ustawa o ochronie danych osobowych w sytuacji, gdy w treści informacji publicznej zawarte są dane osobowe, dające prawdopodobieństwo identyfikacji osoby, której tożsamość można określić pośrednio lub bezpośrednio, jest lex specialis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pierwszeństwo w ochronie mają dane osobowe i informacje mogące wskazywać na osobę poprzez wskazywanie na dane ujawniające pochodzenie rasowe, etniczne, poglądy polityczne czy też stan zdrowia, a tym samym wykonanie obowiązku informacyjnego nie stanowi przesłanki legalizującej ich udostępnienie. Odmienna wykładnia prowadziłaby do tego, że na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej można byłoby uzyskać legalnie dostęp do danych chronionych ustawą o ochronie danych osobowych. Dlatego też nie jest zasadny zarzut, że doszło do naruszenia przepisów art. 61 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 6 ust. 2 ustawy poprzez nie wydanie wnioskodawcy żądanych informacji zgodnie z wnioskiem. W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. K. zarzucił, że uchybia ona prawu materialnemu i przepisom postępowania poprzez : 1) rażące naruszenie art. 61 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, art. 2 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt. 4 lit. a ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez ich niezastosowanie w realiach niniejszej sprawy, 2) rażące naruszenie art. 138 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i nieuwzględnienie żądania skarżącego zgodnie z wnioskiem. Mając na uwadze powyższe naruszenia wniósł o : 1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji Prezesa Sądu Okręgowego we W., 2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, 3) wydanie postanowienia jakie określa przepis art. 155 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, 4) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji Prezesa Sądu Okręgowego we W., 5) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, 6) wydanie postanowienia "jakie określa przepis art. 155" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpatrywanej sprawie postępowanie sądowe zostało wszczęte w dniu 16 czerwca 2015r., tj. przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 9 kwietnia 2015r., co oznacza, że do oceny stanu faktycznego odnosić należy przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz, 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta jest sprawowana - w myśl § 2 ustawy - pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014r., poz. 782 ze zm., dalej także "u.d.i.p."), podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jest między innymi każdy organ władzy publicznej, którym jest także Prezes Sądu - jako organ sądu - w rozumieniu art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2015r. poz.133 ze zm.). Podkreślić należy, że prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji, przysługuje obywatelom i obejmuje uprawnienie do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Szczegółowe warunki realizacji tego prawa Konstytucja pozostawiła ustawodawcy (art. 61 ust. 4). Z drugiej strony, w myśl m.in. art. 47 Konstytucji, każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Oznacza to dokonanie wyboru takiego kierunku wykładni, który w sposób możliwie najpełniejszy będzie uwzględniał normy, zasady i wartości konstytucyjne związane z rozstrzyganym zagadnieniem prawnym. Jeżeli bowiem dojdzie się do przekonania, że każdy z wykluczających się wariantów interpretacyjnych służy ochronie określonych wartości konstytucyjnych, to zadaniem sądu jest - uwzględniając zasadę proporcjonalności - odpowiednie wyważenie tych wartości i udzielenie pierwszeństwa jednej z nich (por. uchwała NSA z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OPS 2/12, ONSAiWSA 2013, nr 2, poz. 23). W wyroku WSA w Lublinie z dnia 21 sierpnia 2014r., II SAB/Lu 183/14 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – CBOSA) trafnie zauważono, że w przepisach u.d.i.p. w istocie znacznie rozszerzono zakres przedmiotowy omawianego prawa konstytucyjnego, poprzez uznanie, że informacją publiczną jest nie tylko informacja o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, ale także każda inna informacja w zakresie, w jakim dotyczy ona spraw publicznych (art. 1 ust. 1). Podniesiono, że okoliczność tę niewątpliwie należy uwzględnić przy dokonywaniu wykładni przepisów u.d.i.p., która to ustawa jako akt niższego rzędu winna być zgodna z unormowaniami Konstytucji, stanowiącej najwyższe prawo w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 8 ust. 1 Konstytucji). Z takim też zastrzeżeniem należy przyjmować wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że dostęp do informacji publicznej jest zasadą, a wyjątki od tej zasady należy interpretować ścieśniająco. Ma ono o tyle uzasadnione podstawy, o ile opiera się na prawidłowo określonym zakresie przedmiotowym pojęcia informacji publicznej. Nie można bowiem a priori zakładać, że każda informacja pochodząca od podmiotu publicznego, w tym informacja przez taki podmiot wytworzona, nosi przymiot informacji publicznej. Konieczne jest więc rozróżnienie informacji posiadanych przez podmioty wykonujące zadania publiczne, które stanowią informację publiczną od takich, które takiego charakteru nie mają (zob. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2499/13). Skarżący domagał się udostępnienia mu informacji w postaci kopii wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia 27 października 1998r., sygn. [...], wraz z uzasadnieniem. Wyrok ten dotyczył sprawy rozwodowej. Przedmiotowa sprawa jest sprawą cywilną w ujęciu materialnym tzn. sprawą, w której ochrona prawna sprowadza się do wywołania skutku w zakresie stosunku cywilnoprawnego sensu largo, a więc stosunku osobistego, rodzinnego lub majątkowego, którego podmioty - na wypadek sporu - występują jako równoprawni partnerzy. Jeżeli choćby jeden z nich uzyskuje pozycję organu działającego z mocy swej władzy zwierzchniej, to stosunek taki nie jest stosunkiem cywilnoprawnym. W przypadku, gdy przedmiot informacji żądanej w trybie przepisów u.d.i.p. dotyczy akt sprawy cywilnej, w tym orzeczenia sądowego zapadłego w postępowaniu sądowym dotyczącym tej sprawy, nie można stwierdzić, że każde takie orzeczenie stanowi informację publiczną (co do akt sprawy, problem ten jest nieco odmienny z uwagi na to, że akta takie stanowią zbiór raźnego rodzaju "nośników informacji" i już z tego powodu żądania ich udostępnienia nie można traktować jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej - por. uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013r., sygn. akt I OPS 7/13, ONSAiWSA 2014, nr 3, poz. 37). Z uwagi więc na istotę postępowania sądowego w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego (sprawy cywilne), która sprowadza się do rozstrzygnięcia sporu pomiędzy równymi wobec siebie podmiotami stosunku cywilnoprawnego, uznać należy, że wynik takiego postępowania- co do zasady- nie oddziaływuje na sferę publiczną i z tego powodu nie jest nośnikiem informacji publicznej. Ma to istotne konsekwencje dla oceny charakteru dokumentu, jakim jest uzasadnienie wyroku w sprawie takiego rozstrzygnięcia bowiem uzasadnienie powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w tej sprawie (ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa). Uzasadnienie powinno przekonywać strony sporu co do trafności rozstrzygnięcia i umożliwiać sądowi odwoławczemu jego kontrolę, co oznacza, że nie zawiera informacji o sprawach publicznych (por. uzasadnienie wyroku WSA w Lublinie z dnia 21 sierpnia 2014r., II SAB/ Lu 183/14). Biorąc pod uwagę szczególny charakter sprawy cywilnej, jaką jest sprawa rozwodowa, w której ocenie sądu podlega badanie sfery zatrzymanych i osobistych spraw decydujących o zupełności i trwałości rozkładu pożycia między małżonkami, nie sposób zaaprobować poglądu, że orzeczenia w takich sprawach powinny być udostępnione na podstawie u.d.i.p. każdemu, kto tego zażąda. Tym bardziej, że nawet anonimizacja danych osobowych rozwodzących się osób nie stanowi dostatecznej gwarancji, że dane te nie zostaną odkodowane na podstawie innych informacji zawartych w takim wyroku. Należy zatem przyjąć, że treść wyroku sądu w sprawie cywilnej stanowi informację publiczną jedynie w takim zakresie, w jakim wyrok ten zawiera dane publiczne, czyli informacje odnoszące się do sfery publicznej. Informacja publiczna – w odniesieniu do akt sprawy sądowej dotyczącej sprawy cywilnej - ogranicza się do danych publicznych wynikających z tychże akt. Akta sądowe jako całość nie stanowią informacji publicznej i nie powinny być w tym trybie udostępniane. Stanowią bowiem zbiór różnego rodzaju informacji, to jest takich, które stanowią informację publiczną oraz takich, które informacją publiczną nie są na przykład dokumenty prywatne dotyczące w szczególności spraw osobistych: życia rodzinnego, stanu zdrowia (wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 329/13; podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSP 7/13). Oznacza to, że w odniesieniu do wyroków sądu powszechnego - w sprawach, których udostępnienia dotyczył wniosek skarżącego z dnia 2 lutego 2015r. - na podstawie przepisów u.d.i.p. można domagać się udostępnienia tylko takich informacji, które zawierając dane publiczne, kwalifikować należy jako informację publiczną. Niewątpliwie takie dane publiczne obejmują informację o sądzie, który wyrokował w sprawie, jego składzie, dacie wydania orzeczenia, czy czasie rozpoznania sprawy (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 sierpnia 2014r., II SAB/ Lu 183/14). Wyrok w sprawie rozwodu z pewnością nie dotyczy spraw publicznych (por. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 listopada 2011r., II SAB/Wa 357/11, CBOSA). Uwzględniając powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. J.T. 17.11.15r.