VIII SA/Wa 902/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomira Fularski po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich postanawia : 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis sądowy w kwocie [...] zł. Decyzją Nr [...] z [...] maja 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwany dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy") orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwany dalej: "organ I instancji") Nr [...] z [...] lutego 2015 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. W dniu 2 września 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) K. N. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powołaną wyżej decyzję Dyrektora ARiMR. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem warunkiem skutecznego wniesienia skargi do Sądu jest uprzednie otrzymanie przez stronę rozstrzygnięcia w sprawie, a następnie wniesienie skargi w ww. terminie, w trybie przewidzianym w art. 54 § 1 p.p.s.a., tj. za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony, gdyż decyzja organu odwoławczego z [...] maja 2015 r. nie została skarżącemu prawidłowo doręczona. Kwestie doręczenia pism w postępowaniu administracyjnym podlegają ściśle określonym regułom. Zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 1 i 2 k.p.a.). W toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. W razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (art. 41 § 1 i 2). Przepis art. 42 § 1 k.p.a. stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy. Z kolei z art. 43 zd. 1 k.p.a. wynika, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Z materiału dowodowego sprawy wynika, iż pisma dla skarżącego organy pierwotnie, skutecznie kierowały na adres [...]. Jednak przedstawione przy skardze dokumenty wskazują, że w dniu [...] marca 2015 r. skarżący złożył do organu I instancji wniosek o zmianę danych w ewidencji producentów, w którym jako adres do korespondencji podał adres: [...] ul. [...]. Także w odwołaniu od decyzji wydanych przez organ I instancji, które wpłynęło do organu I instancji [...] marca 2015 r. skarżący w nagłówku wskazał ww. nowy adres. W odpowiedzi na ww. zmianę danych organ I instancji wydał decyzję o zmianie zaktualizowanych danych w ewidencji producentów. Na powyższą okoliczność – zmianę adresu - organ odwoławczy nie zwrócił uwagi, skutkiem czego było nieprawidłowe doręczenie decyzji organu odwoławczego na poprzedni adres skarżącego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż jedną z cech aktu administracyjnego jest jego zewnętrzny charakter, co oznacza, że musi on być doręczony lub zakomunikowany stronie. Od chwili jego wydania do chwili jego doręczenia akt ten nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Choć już istnieje w przepisanym kształcie, to jednak nie wyszedł na zewnątrz, poza organ administracyjny. Przed doręczeniem decyzja istnieje, natomiast wywiera skutki prawne dopiero z chwilą jej doręczenia. Z tą chwilą wobec strony powstają skutki w postaci nabycia praw lub wykonania obowiązków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1326/07, Lex nr 489638). W doktrynie i orzecznictwie aprobowany jest pogląd, że decyzje nie doręczone to decyzje nie istniejące (nieakty), które nie korzystają z przymiotu domniemania prawidłowości i nie wchodzą do obrotu prawnego. Nie ma w tym zakresie znaczenia prawnego okoliczność, że strona uzyskała informację o treści decyzji, jeżeli nie nastąpiło to drogą oficjalnego doręczenia. Przy czym zaznaczyć należy, że skuteczne doręczenie przynajmniej jednej ze stron postępowania powoduje, że akt administracyjny wywołuje skutki prawne, wobec jego wejścia do obrotu prawnego (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 239/07, LEX nr 345938; wyrok NSA z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 453/08, LEX nr 529931). W ocenie Sądu skoro skarżący dopełnił obowiązku z art. 41 § 1 k.p.a. to nie można uznać, iż doręczenie stanowiącej przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzji Dyrektora ARiMR z [...] maja 2015 r. na poprzedni adres było skuteczne. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, iż skarżący był jedyną stroną ww. postępowania. Bez znaczenia jest zatem podnoszona przez organ odwoławczy okoliczność, że nieprawidłowo zaadresowana przesyłka została następnie skarżącemu przekazana ([...] lipca 2015 r.), z czego organ odwoławczy wywiódł skutek doręczenia decyzji w dniu [...] lipca 2015 r. i od tej daty liczył termin do złożenia skargi. Skoro zaskarżona decyzja nie została doręczona skarżącemu w sposób skuteczny, to nie rozpoczął się jeszcze bieg terminu na zaskarżenie tej decyzji do sądu administracyjnego. Złożona skarga nie jest zatem spóźniona – jak twierdzi Dyrektor ARiMR, ale jest przedwczesna, gdyż zaskarżona nią decyzja nie weszła dotąd do obrotu prawnego. Zatem w świetle prawa przed organem odwoławczym nadal toczy się postępowanie odwoławcze w kontrolowanej sprawie, gdyż kończąca je decyzja nie została doręczona stronie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Biorąc pod uwagę, iż zaskarżona decyzja, nie weszła do obiegu prawnego, uznać należy, że ww. decyzja nie wywołuje skutków prawnych, a tym samym skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W tym stanie sprawy obowiązkiem organu odwoławczego będzie dokonanie ponownego doręczenia decyzji, w sposób określony przepisami k.p.a. Dopiero bowiem skuteczne doręczenie decyzji otworzy bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i umożliwi skarżącemu skorzystanie z tego prawa. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w pkt 2 sentencji postanowienia.