II SA/Sz 264/15
PostanowienieWSA w Szczecinie2015-10-22
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy akt zatwierdzający zmianę stałej organizacji ruchu, polegający na ustawieniu progu zwalniającego w pobliżu przejścia dla pieszych, narusza interes prawny mieszkańca zamieszkującego w pobliżu miejsca zmiany organizacji ruchu, uzasadniający wniesienie skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że akt zatwierdzający zmianę organizacji ruchu ma charakter generalny i nie narusza bezpośrednio interesu prawnego skarżącego, który nie wykazał, aby zmiana organizacji ruchu negatywnie wpłynęła na jego indywidualną sytuację prawną. Interes skarżącego jako użytkownika drogi został zakwalifikowany jako interes faktyczny, a nie prawny, co nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Sama sprzeczność aktu z przepisami prawa nie jest wystarczająca do uwzględnienia skargi w trybie actio popularis.Stan faktyczny
Skarżący K. K. zaskarżył akt Prezydenta Miasta zatwierdzający zmianę stałej organizacji ruchu na ulicy S., polegającą na ustawieniu progu zwalniającego w pobliżu przejścia dla pieszych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów technicznych dotyczących umieszczania progów zwalniających na łukach dróg oraz brak analiz uzasadniających potrzebę ograniczenia prędkości. Organ administracji argumentował, że próg został umieszczony w celu zwiększenia bezpieczeństwa, a jego lokalizacja nie narusza przepisów, ponieważ nie znajduje się na łuku drogi, a jedynie przed nim. Organ powołał się również na wnioski mieszkańców i pozytywną opinię Policji.Rozstrzygnięcie
I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu K. K. kwotę [...] złotych uiszczonego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi K. K. na akt Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia stałej organizacji ruchu p o s t a n a w i a: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu K. K. kwotę [...] złotych uiszczonego wpisu.
Powołując się na art. 52 § 3, art. 54 § 1 i w związku z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm. - zwane dalej P.p.s.a.), K. K. zaskarżył
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego akt Prezydenta Miasta z dnia
[...]. numer [...] zatwierdzający zmianę od dnia 17 listopada 2014r. stałej organizacji ruchu na ulicy S. w S., polegającą na ustawieniu urządzenia do ograniczania prędkości pojazdów (progu zwalniającego) w pobliżu ustanowionego przejścia dla pieszych. Wniesienie skargi poprzedziło wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa, złożone w dniu 21 listopada 2014 r., na które organ odpowiedział pismem z dnia 19 grudnia 2014 r. doręczonym wzywającemu dnia 2 stycznia 2015 r., w którym odmówił uwzględnienia wezwania.
Skarżonemu aktowi K. K. zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2003r. Nr 220, poz. 2181 ze zm.), polegające na:
• umieszczeniu progu zwalniającego na łuku ul. S. w S., mimo zakazu wynikającego z punktu 8.1 tiret szóste ww. załącznika.
• nieprzeprowadzenie stosownych analiz i ekspertyz w zakresie potrzeby ograniczenia prędkości ruchu pojazdów na ul. S. w S., uzasadniających wprowadzenie kwestionowanej organizacji ruchu, co nie pozwala ocenić, czy wprowadzona zmiana organizacji ruchu była rzeczywiście konieczna,
• zaniechaniu próby zastosowania innych środków lub metod ograniczenia prędkości na łuku ulicy S. w S. poprzedzających zamontowanie progu zwalniającego,
2. naruszenie art. 7 Konstytucji R.P. w zw. ww. z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r., poprzez zaniechanie usunięcia naruszenia prawa mimo przyznania skarżącemu racji w tym zakresie,
a tym samym doprowadzenie do działania organów władzy publicznej
z przekroczeniem podstaw i granic wynikających z prawa.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu w całości i nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania,
W uzasadnieniu skargi skarżący wywodzi, iż w dniu 17 listopada 2014 r. doszło do zmiany organizacji ruchu przy ul. S. w S., polegającej między innymi na ustawieniu progu zwalniającego na łuku drogi, wraz z ustawieniem ostrzegawczych znaków pionowych. Zmiana przedmiotowej organizacji ruchu została zatwierdzona skarżonym aktem Prezydenta Miasta zawierającym zastrzeżenie, że wszystkie elementy związane ze zmianą organizacji winny być zgodne z ustawą Prawo o ruchu drogowym i wydanym na jej podstawie rozporządzeniem. Pismem z 20 listopada 2014 r. skarżący, na podstawie art. 52 § 3 P.p.s.a., wezwał Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa poprzez zdemontowanie progu zwalniającego umieszczonego na łuku drogi lub do zastosowania zamiast niego innych metod ograniczenia prędkości. W odpowiedzi na to pismo Prezydent Miasta przyznał, że niedopuszczalne jest stosowanie progów zwalniających na łukach drogi, jednakże stwierdził, że jego umieszczenie w przedmiotowej lokalizacji nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego a wręcz to bezpieczeństwo zwiększa.
W ocenie skarżącego, na skutek powyższego aktu zatwierdzenia stałej organizacji ruchu doszło do naruszenia prawa w postaci rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach. Wskazane rozporządzenie w § 1 pkt. 4 zawiera odesłanie do załącznika nr 4, którego stosowanie wymagane jest w sytuacji ustawienia na drodze urządzeń bezpieczeństwa drogowego, takich jak progi zwalniające. W punkcie 8.1 - tiret szóste załącznika wskazano, że niedopuszczalne jest stosowanie progów zwalniających na łukach dróg i w innych przypadkach, gdy ich obecność może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. W dalszej części tego aktu prawodawca stwierdza, iż progi zwalniające nie mogą być umieszczane bliżej niż 20 m od końcowego punktu łuku poziomego drogi, gdy wewnętrzny promień łuku jest mniejszy od 50 metrów (tiret drugie". Nie mogło zatem dojść do ustawienia progu zwalniającego na łuku ulicy S., albowiem treść
ww. rozporządzenia w sposób wyraźny tego zabrania.
Zatwierdzając powyższą stałą organizację ruchu ul. S. w S. Prezydent Miasta naruszył także ogólną przesłankę stosowania urządzeń do ograniczania prędkości pojazdów w postaci progów zwalniających i progów podrzutowych. Jak wynika bowiem z ww. załącznika nr 4 do rozporządzenia, przesłanką umożliwiającą umieszczenie progu zwalniającego jest niemożność stosowania lub niewystarczająca skuteczność innych metod skutecznego ograniczania prędkości ruchu pojazdów. W realiach ulicy S. występujący w jej przekroju łuk drogi stanowi samoistną metodę ograniczenia prędkości pojazdów do obowiązującej przed zmianą wartości 40 km/h. Pokonanie łuku drogi z wyższą prędkością nie było możliwe ze względu na prawa fizyki, zwłaszcza siłę odśrodkową. W konsekwencji same uwarunkowania urbanistyczne drogi ul. S. w sposób wystarczający i skuteczny ograniczały prędkość poruszania się tam pojazdów. Jednocześnie, wobec istnienia innych możliwości, takich jak choćby ustawienie znaku ograniczenia prędkości do 30 km/h, Prezydent Miasta nie raczył ich zastosować a następnie egzekwować, lecz arbitralnie stwierdził, iż jedynym sposobem ograniczenia prędkości jest ustawienie progu. Prawdopodobnie nie były przeprowadzone badania w zakresie średniej czy też granicznej prędkości przejazdu po łuku, umożliwiającej panowanie nad pojazdem
w sytuacji nagłego wyłonienia się przeszkody. Zapewne też ani razu nie były
w tym miejscu dokonywane kontrole prędkości, umożliwiające odpowiedź na pytanie, czy zachodzi konieczność zwiększenia jej ograniczenia. Nie było żadnych przeciwskazań do uzgodnienia z Komendantem Policji stałych lub doraźnych kontroli prędkości pojazdów przy pomocy przenośnego fotoradaru, jednakże zaniechano tych czynności na rzecz nieprzemyślanego ustawienia progu zwalniającego, co do którego w realiach ulicy S. nie można znaleźć dogodnego miejsca.
Odpowiadając na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie. Organ wskazuje, iż w skarżonym akcie, w opisie stanu istniejącego (pkt 3 Projektu stałej organizacji ruchu) zaznaczono, że mieszkańcy oraz Rada Osiedla wielokrotnie wnioskowały o wyznaczenie na tej ulicy przejścia dla pieszych na wysokości posesji
nr [...], jak również umieszczenie progu zwalniającego w pobliżu łuku drogi z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Liczne wnioski i żądania podjęcia działań zmierzających do poprawy bezpieczeństwa na tej ulicy uzasadniano szybką
i brawurową jazdą kierowców na tym odcinku, brakiem dostatecznej widoczności
z uwagi na rosnące drzewo w skrajni drogi, nieprawidłowym parkowaniem samochodów przez kierowców oraz częstym w tym miejscu przekraczaniem jezdni przez dzieci. Powyższe okoliczności stwarzają realne zagrożenie bezpieczeństwa pieszych oraz kierowców. Pisma te zawarte są w aktach sprawy.
Mając na uwadze powyższe, jak również przeprowadzone wizje lokalne, które potwierdziły brak bezpieczeństwa uczestników drogi w tym rejonie, celem zapewnienia właściwej widoczności pieszych przez kierujących oraz w celu wymuszenia zmniejszenia prędkości pojazdów zmierzających od strony ul. R., zdecydowano się na wyznaczenie przejścia dla pieszych i wprowadzenie urządzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, tj. progu zwalniającego. Kierując się zatem potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa pieszych oraz kierowców na odcinku obejmującym ulicę S. skarżonym aktem Prezydenta Miasta zatwierdzono stałą organizację ruchu dotyczącą tego odcinka. Zostało to wyraźnie podkreślone w uzasadnieniu tego aktu, w którego treści wskazano, iż zatwierdzenie stałej organizacji ruchu służyć ma zwiększeniu bezpieczeństwa wszystkich uczestników drogi. Okoliczności te zostały skarżącemu przedstawione w piśmie z dnia 19 grudnia 2014 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego organ wskazał, iż w myśl § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach, szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunki ich umieszczania na drogach dla urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego określa załącznik nr 4. W punkcie 8.1 tego załącznika zawarto uregulowania dotyczące stosowania progów zwalniających na drodze, wskazując m.in. przypadki, w których nie można stosować progów zwalniających. W szczególności uznano za niedopuszczalne stosowanie progów zwalniających na łukach dróg i w innych przypadkach, gdy ich obecność może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Określono także, że progi zwalniające nie mogą być umieszczane bliżej niż 20 m od końcowego punktu łuku poziomego drogi, gdy wewnętrzny promień łuku jest mniejszy od 50 m. W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie doszło do naruszenia tych przepisów, albowiem próg zwalniający nie został umieszczony na łuku drogi ulicy S., lecz przed tym łukiem. Usytuowanie progu zwalniającego byłoby niedopuszczalne w przypadku gdyby jego obecność mogła powodować zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Tymczasem przedstawione na wstępie okoliczności faktyczne jednoznacznie wskazują, że próg zwalniający został usytuowany właśnie przez wzgląd na zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Organ nie podziela twierdzeń skarżącego, jakoby uwarunkowania urbanistyczne drogi ul. S. w sposób wystarczający i skuteczny ograniczały tam prędkość poruszania się pojazdów. Zaprzeczeniem twierdzeń skarżącego są w szczególności przeprowadzone wizje lokalne oraz informacje, jakie organ pozyskał w przywołanej powyżej korespondencji od mieszkańców i Rady Osiedla. Dowodem na to jest również pozytywna opinia Policji, poprzedzająca decyzję o zatwierdzeniu stałej organizacji ruchu.
Odnosząc się natomiast do zapisu, że progi zwalniające nie mogą być umieszczane bliżej niż 20 m od końcowego punktu luku poziomego drogi, gdy wewnętrzny promień łuku jest mniejszy od 50 m, organ podkreśla, że użyte sformułowanie "końcowy punkt łuku" jest nieprecyzyjne i nieostre i może rodzić wątpliwości w jaki sposób określić i w którą stronę od jednego z dwóch skrajnych punktów łuku należy wyznaczyć 20 metrową odległość, w której nie powinny być montowane progi zwalniające. Każdy łuk ma swój punkt początkowy i punkt końcowy
w zależności od kierunku jazdy. Zdaniem organu, jadąc ul. S. od strony skrzyżowania z ul. R., próg zwalniający nie jest położony w obszarze bliższym niż 20 m od punktu końcowego łuku drogi, gdyż jadąc od tej strony łuk ma swój początek, a jego koniec leży w pobliżu przejścia dla pieszych. Określając zaś tę odległość od końcowego punktu łuku znajdującego się od strony przejścia dla pieszych została zachowana 20 metrowa odległość wskazana w przepisie.
Organ podkreśla też, że celem regulacji dotyczących stosowania progów zwalniających na drodze, zawartych w omawianym załączniku do rozporządzenia
w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach, jest potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dokonane obserwacje .ruchu drogowego na ulicy S. pozwalają uznać, iż lokalizacja istniejącego progu zwalniającego w innym miejscu niż obecna nie spełni założonego zadania, jakim jest poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego w rejonie przejścia dla pieszych. Sytuacja panująca na przedmiotowym odcinku ulicy jest specyficzna, biorąc pod uwagę geometrię jezdni, drzewostan w skrajni drogi oraz ruch pieszych
w określonym punkcie - co było powodem wprowadzenia omawianych zmian. W ocenie organu, obecne usytuowanie progu zwalniającego w żadnym wypadku nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, zwłaszcza że jest on poprzedzony stosownym oznakowaniem pionowym, wskazującym jego lokalizację oraz prędkość graniczną przejazdu. Nie bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że skuteczność wcześniejszych metod ograniczania prędkości ruchu pojazdów na ulicy S. była niewystarczająca. Na omawianym odcinku, przed wprowadzeniem zmian, obowiązywało ograniczenie dopuszczalnej prędkości do 40 km/h, które okazało się niedostateczne. Nie znajduje zatem podstaw ani zarzut nieprzeprowadzenia stosownych analiz w zakresie potrzeby ograniczenia prędkości ruchu pojazdów na ulicy S., ani zarzut zaniechania próby stosowania innych środków lub metod ograniczania prędkości na tej ulicy.
Organ zaznacza nadto, że skarżony projekt organizacji ruchu, obejmujący zmianę organizacji ruchu w ciągu ul. S. na odcinku od ul. C. do
ul. R. w S., został, zgodnie z dyspozycjami zawartymi w § 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r., przedstawiony do zatwierdzenia komendantowi Policji oraz Zarządowi Dróg i Transportu Miejskiego
w S., uzyskując pozytywne opinie tych organów pod względem bezpieczeństwa i organizacji ruchu drogowego. Nie zawierały one żadnych zastrzeżeń co do lokalizacji progu zwalniającego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest akt Prezydenta Miasta zatwierdzający zmianę stałej organizacji ruchu na ul. S. w S. polegającej na postawieniu progu zwalniającego oraz wyznaczenie przejścia dla pieszych.
Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega jego kontroli. Zakres kognicji sądów administracyjnych został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej zwanej "P.p.s.a.", zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem zgodności z prawem, to jest legalności działań organów administracji publicznej. W myśl art. 3 § 2 P.p.s.a.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (...);
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...);
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Powyższy szczegółowy i enumeratywnie przedstawiony zakres kognicji sądów administracyjnych wynika m.in. z różnic w zakresie nie tylko materialnoprawnych podstaw zaskarżenia poszczególnych aktów, ale i spełnienia wymogów formalnych (procesowych) do ich zaskarżenia, których przesłanki, tryby i warunki są zróżnicowane.
Z tego powodu istotna jest prawidłowa kwalifikacja zaskarżonego aktu do określonego wyżej zakresu badania jego zgodności z prawem.
Należy przyznać, iż problematyka charakteru prawnego skarżonego w niniejszej sprawie aktu, jakim jest zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego, a co za tym idzie podstawy i warunków zaskarżalności takiego aktu do sądu administracyjnego w aspekcie przepisu art. 3 § 2 P.p.s.a., była w orzecznictwie sądowoadministracyjnym kontrowersyjna. W szczególności niejednolite było stanowisko sądów w zakresie oceny, czy akt ten podlegał zaskarżeniu jako czynność materialno-techniczna organu administracji, wskazana w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., czy też jako akt jednostki samorządu terytorialnego podlegający kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 tej ustawy.
Powyższą kontrowersję i rozbieżność orzeczniczą rozstrzygnęła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. OPS 14/13.
W uchwale tej NSA przesądził, iż zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.
Konsekwencją powyższego stanowiska jest – jak wynika z uzasadnienia powyższej uchwały - iż prawo do zaskarżenia aktu dotyczącego zatwierdzenia organizacji ruchu drogowego opiera się na art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594) dalej "u.s.g.". Przepis ten stanowi, iż każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą bądź zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada legitymację, to jest uprawnienie wnoszącego skargę do zaskarżenia określonego aktu administracji publicznej. Badając skargę na akt, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. Sąd zobowiązany jest zbadać w szczególności, czy skarżony akt narusza interes prawny skarżącego. Nie jest zatem wystarczające samo posiadanie interesu prawnego, lecz konieczne jest wykazanie jego naruszenia. Poza tym sąd bada spełnienie przez skarżącego warunków wskazanych w art. 52 § 4 oraz 53 § 2 P.p.s.a. Powyższe warunki formalne, tj. bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz zachowanie ustawowego terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie niewątpliwie zostały spełnione.
Zasadniczą kwestią jest zatem zbadanie, czy zaskarżony akt narusza
interes prawny skarżącego. Pojęcie interesu prawnego i jego naruszenia było wielokrotnie przedmiotem orzeczeń sądowoadministracyjnych. Wynika z nich, ogólnie rzecz ujmując, iż interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego, kształtującej jego sytuację prawną wnoszącego skargę, zaś jego naruszenie - polegać na ograniczeniu lub pozbawieniu skarżącego konkretnych uprawnień wynikających z tej normy albo nałożenia obowiązków. Jest to prawo lub uprawnienie o charakterze osobistym, tzn. musi być własne, (indywidualne) i konkretne, tj. obiektywnie sprawdzalne oraz aktualne.
Kwestionując zatem w trybie art. 101 ust.1 u.s.g. akt (zarządzenie) podjęty przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej trzeba dowieść, że skarżony akt negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych prawem gwarantowanych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację lub nakłada dodatkowy obowiązek prawny. A contario brak bezpośredniego wpływu skarżonego aktu na sytuację prawną wnoszącego skargę nie zezwala na uznanie go za podmiot uprawniony do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Przedmiotem regulacji wynikającej ze skarżonego aktu jest nowa organizacja ruchu na części ulicy, polegająca na ustanowieniu przejścia dla pieszych oraz ustanowieniu progu zwalniającego. Akt ten ma charakter generalny, skierowany jest do wszystkich użytkowników drogi. Skarżący w swej skardze nie wykazuje wskazujących na naruszenie jego interesu prawnego, to jest interesu, który spełniałby wskazane wyżej warunki. Jedynie w wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa powołał się na okoliczność, że jest użytkownikiem drogi i zamieszkuje w pobliżu miejsca, którego dotyczy regulacja, powołując się przy tym na wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 723/13, gdzie wskazano, iż interes prawny skarżącego na akt dotyczący organizacji ruchu może być uzasadniony samym zamieszkiwaniem w pobliżu miejsca, w którym dokonano zmiany organizacji ruchu.
W związku z powyższym zauważyć należy, iż powyższy wyrok opierał się na przyjętej przez Sąd koncepcji, iż akt dotyczący stałej organizacji ruchu stanowi czynność wymienioną w art. 3§ 2 pkt 4 P.p.s.a. Przesłanką zaskarżalności jest w tym wypadku posiadanie interesu prawnego. W przypadku aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. przesłanką tą jest naruszenie interesu prawnego, czego – jak wynika z powyższej analizy Sądu, skarżący nie wykazał, ani też Sąd nie dopatrzył się
w okolicznościach sprawy.
W związku z powyższym spór o samo posiadanie interesu prawnego jest w tym zakresie bezprzedmiotowy, choć - w ocenie Sądu - użytkownik drogi nie ma też interesu prawnego uprawniającego go do kwestionowania wprowadzonej regulacji, jeżeli nie dotyczy ona jego interesu indywidualnego, i opartego na normie prawa materialnego kształtującej jego uprawnienia.
Charakter, treść i cel skarżonego aktu, nie odnosi się bowiem bezpośrednio
i wprost do sfery prawnej skarżącego, wynikającej z przepisu prawa materialnego regulującego jego własną sytuację prawną, związaną z prawami osobistymi lub majątkowymi. Zatem interes prawny skarżącego nie mógł być zaskarżonym aktem naruszony.
Interes skarżącego jako użytkownika drogi publicznej, w zakresie objętym regulacją wynikającą ze skarżonego aktu można zakwalifikować jako interes faktyczny, a nie prawny.
Należy też dodać, iż podstawą skargi wnoszonej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie może być wykazanie obiektywnej sprzeczności skarżonego aktu z obowiązującymi przepisami prawa, do czego sprowadza się niniejsza skarga. Skarga wnoszona w trybie art. 101 ust.1 u.s.g. nie może mieć charakteru actio popularis, to jest w interesie ogólnym, wobec czego sama sprzeczność zaskarżonego aktu z przepisami prawa nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi.
Z tego względu Sąd nie może analizować zarzutów skargi w tym zakresie jak
i zresztą zawartych w odpowiedzi na skargę argumentów organu, choć nie sposób nie przyznać racji organowi, gdy wskazuje, że zakaz sytuowania progu zwalniającego na łuku drogi, o czym stanowi pkt 8,1 załącznika nr 4 do rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych (...) dotyczy sytuacji, gdy jego obecność może powodować zagrożenie ruchu drogowego, a w tym konkretnym przypadku sytuacja taka nie zachodzi, a wręcz przeciwnie – wymuszenie ograniczenia prędkości ze względu na istniejące w określonym miejscu uwarunkowania, stanowi sposób na zwiększenie bezpieczeństwa w tym miejscu drogi. Ponadto organ wykazał,
iż skarżona zmiana została wprowadzona w związku z kierowanymi do organu wnioskami i żądaniami lokalnej społeczności i przeprowadzonej przez organ szczegółowej analizy problemu.
Akt, którego przedmiotem regulacji jest nowa organizacja ruchu drogowego związana z ustanowieniem przejścia dla pieszych oraz ograniczeniem prędkości przez ustanowienie progu zwalniającego, nie stanowi naruszenia interesu prawnego bądź uprawnienia skarżącego.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego – sąd odrzuca skargę.
W związku z tym sąd postanowił jak w sentencji.
Orzeczenie o zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu oparto na art. 232 § 1
pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło