I SA/Wa 1297/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-28
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Iwona Kosińska, Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP, złożony w ustawowym terminie, ale zawierający omyłkę pisarską w numerze nieruchomości, może zostać uzupełniony lub skorygowany po upływie terminu, jeśli pierwotny wniosek obejmował tę nieruchomość świadomością wnioskodawców?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie oceniły zebrany materiał dowodowy, naruszając art. 80 k.p.a. Wniosek złożony w ustawowym terminie zawierał omyłkę pisarską w numerze nieruchomości, a nie dotyczył innej nieruchomości, która zostałaby dodana po terminie. Korekta takiej omyłki na późniejszym etapie postępowania jest dopuszczalna i nie stanowi rozszerzenia wniosku po terminie, co prowadzi do uchylenia decyzji odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty.Stan faktyczny
Skarżący domagali się potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość położoną we Wrocławiu przy ul. [...]. Organy administracji odmówiły, uznając, że pierwotny wniosek z 2008 r. dotyczył tylko dwóch nieruchomości, a wniosek dotyczący trzeciej nieruchomości został złożony po terminie. Skarżący twierdzili, że wniosek z 2008 r. obejmował tę nieruchomość, a jedynie zawierał omyłkę pisarską w jej numerze. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy błędnie oceniły materiał dowodowy i uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]. Zasądził od Ministra Skarbu Państwa na rzecz M. S. i H. C. solidarnie kwotę 440 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi M. S. i H. C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz M. S. i H. C. solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] maja 2015 r., nr [...], Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], odmawiającą potwierdzenia M. S. i H. C. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. A., B. A., C. A. i E. A. nieruchomości położonej we [...]. przy ul. [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 5 stycznia 2009 r. R. K. oraz J. S., reprezentowani przez adwokata M. M., wystąpili do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia następujących nieruchomości: 1) położonej w J., na którą składają się grunty zabudowane budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, pozostawionej w powiecie [...], województwo [...], 2) położonej we [...]., przy ulicy [...] i [...], na którą składają się grunty zabudowane budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, pozostawionej w powiecie [...], województwie [...]. Powyższy wniosek został nadany z zachowaniem terminu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1090).
Następnie w dniu 21 grudnia 2012 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek M. S. działającej w imieniu własnym i jako pełnomocnik H. C., będących następczyniami prawnymi R. K. oraz J. S., o wydanie decyzji w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia siedmiu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w tym za nieruchomość położoną we [...]. przy ul. [...]. Do wniosku zostało załączone m.in. zaświadczenie archiwalne Nr [...] Państwowego Archiwum Obwodu [...] we [...]. z dnia 7 grudnia 2011 r., z treści którego wynika, że A. A., B. A., E. A. i C. A. byli współwłaścicielami budynku we [...]. przy ul. [...] (według dokumentu) według stanu na 1939 rok.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], Wojewoda [...] - rozpatrując ww. wniosek w części dotyczącej nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...] - odmówił potwierdzenia M. S. i H. C. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. A., B. A., C. A. i E. A. ww. nieruchomości.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Wojewoda przytoczył treść art. 7 ust. 2 ww. ustawy, wskazując, że w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, 3 i 5 ust. 1 i 2, wojewoda wydaje decyzję odmowną. Zgodnie natomiast z treścią art. 5 ust. 1 ww. ustawy, potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenia tego prawa, złożony nie później niż do 31 grudnia 2008 r. Wobec powyższego, w ocenie organu, wniosek dotyczący potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. A., B. A., C. A. i E. A. nieruchomości we [...]. przy [...], strony złożyły w dniu 21 grudnia 2012 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Wojewoda podniósł ponadto, że w dniu 12 lipca 2013 r. wpłynęło pismo M. S., w którym wskazała ona, że wniosek złożony przez jej poprzedników prawnych w dniu 29 grudnia 2008 r. jest wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty, który został w późniejszym terminie rozszerzony o inne nieruchomości.
Organ wskazał, iż na podstawie zebranych w sprawie dowodów uznał, że poprzednicy prawni stron postępowania w ustawowym terminie złożyli wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia trzech nieruchomości: dwóch we [...]., to jest przy ul. [...] i przy ul. [...], a jednej w miejscowości [...].. Wobec powyższego, w ocenie organu, wymieniony wniosek strony mogły rozszerzyć tylko do dnia 31 grudnia 2008 r. Natomiast po upływie tego terminu strony dodatkowo wniosły o potwierdzenie prawa do rekompensaty za inne nieruchomości, w tym za nieruchomość położoną we [...]. przy ul. [...]. Wobec powyższego, zdaniem organu, strony uchybiły wymogowi zawartemu w art. 5 ust. 1 ww., a więc złożyły wniosek po upływie ustawowego terminu.
Organ wskazał ponadto, że w piśmie z dnia 20 czerwca 2013 r. oraz z dnia 22 września 2014 r. M. S. wskazała, że pierwotny wniosek złożony w ustawowym terminie dotyczył trzech nieruchomości położonych we [...] przy ul. [...] (numery: [...],[...] oraz [...]) oraz jednej w [...]. Wskazała przy tym, że nieruchomość położoną przy ul. [...] należy utożsamiać z nieruchomością położoną przy ul. [...]. Wojewoda wskazał również, że w aktach sprawy znajduje się pismo adwokata T. N., będącego pełnomocnikiem wnioskodawców,w którym wskazane zostało, że użycie we wniosku sformułowania [...] miało na celu oznaczenie dwóch nieruchomości (o numerach [...] i [...]), a numer [...] został wskazany błędnie (zamiast numeru [...]).
Odnosząc się do powyższych wyjaśnień strony Wojewoda [...] nie uznał ich za wiarygodne, bowiem z treści złożonego wniosku jednoznacznie wynika, jakich nieruchomości on dotyczył i nie budzi wątpliwości fakt, że wydanie decyzji w sprawie pozostawienia nieruchomości we [...] przy ul. [...] nie było treścią żądania wnioskodawców.
Reasumując, w ocenie organu, w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do wydania na rzecz M. S. i H. C. decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. A., B. A., C. A. i E. A. nieruchomości we [...] przy ul. [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Poprzednicy prawni stron postępowania w ustawowym terminie wskazali bowiem jednoznacznie jakie nieruchomości są przedmiotem wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu ich pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Nie budzi również wątpliwości Wojewody fakt, że wniosek ten dotyczył nieruchomości znajdujących się we [...] przy ul. . [...] przy ul. . [...] oraz w [...] Natomiast żądanie wydania decyzji odnośnie nieruchomości położonej we [...] przy ul. . [...] zostało zawarte dopiero w piśmie M. S. z dnia 21 grudnia 2012 r., działającej również jako pełnomocnik H. C., a więc po terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyły M. S. i H. C.
Decyzją z [...] maja 2015 r., nr [...], Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podtrzymując w niej w całości stanowisko organu I instancji.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Minister wyjaśnił, że postępowanie administracyjne w sprawach dotyczących potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczyna się na żądanie strony, która w swym podaniu podaje zazwyczaj jego przedmiot i zakres postępowania administracyjnego. Decyzja administracyjna, zgodnie z art. 104 k.p.a. rozstrzyga sprawę co do jej istoty w granicach żądania określonego przez stronę. O tym, jaki charakter ma wnoszone do organu pismo decyduje jego treść wskazująca na wolę wnioskodawcy. Jeżeli charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. W przedmiotowej sprawie, z uwagi na precyzyjnie sformułowany wniosek i brak w aktach sprawy dokumentów świadczących o wątpliwościach organu co do zakresu przedmiotowego wniosku z dnia 29 grudnia 2008 r., w ocenie Ministra, organ I instancji nie był zobowiązany do wyjaśnienia tej kwestii.
Organ odwoławczy podniósł również, iż brak wskazania konkretnego numeru nieruchomości nie może być podstawą do wydania decyzji odmownej, w tym także błąd w jej numerze, który może zostać skorygowany na etapie postępowania administracyjnego. Wskazał, że w sytuacji, w której strona nieprecyzyjnie wskazuje zakres przedmiotowy wniosku, organ I instancji jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem uściślenia wniesionego żądania. Natomiast, gdy strona określiła zakres wniosku precyzyjnie, lecz błędnie i nie skorygowała błędu w terminie tj. do dnia 31 grudnia 2008 r., ponosi negatywne konsekwencje tak sformułowanego wniosku. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy zabużańskiej do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy zabużańskiej, należy dołączyć m.in. dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Z powyższego wynika jednoznacznie, że z treści wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy zabużańskiej nie musi wynikać oznaczenie nieruchomości, za którą ma być potwierdzone prawo do rekompensaty. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy zabużańskiej treść wniosku, o którym mowa w tym przepisie, może być ograniczona wyłącznie do żądania potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Oznaczenie zaś nieruchomości, co jest niezbędne dla merytorycznego rozpatrzenia omawianego wniosku, bezwzględnie powinno wynikać z informacji zawartych w załącznikach, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy zabużańskiej. Zdaniem organu, z uwagi na to, iż strony w swoim wniosku z dnia 29 grudnia 2008 r. precyzyjnie wskazały nieruchomości, za które domagają się rekompensaty, w toku postępowania powinny przedłożyć dowody świadczące o pozostawieniu wskazanych nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości.
Ponadto, organ podniósł, że w piśmie z dnia 20 czerwca 2013 r. M. S. wyjaśniła że: "(...) Jeżeli chodzi o nieruchomość wskazaną we wniosku przy ul. [...], to po otrzymaniu informacji z archiwum [...], że właścicielem jest ktoś inny - przyjęliśmy to do wiadomości. W trakcie pozyskiwania dokumentów dotyczących naszej rodziny otrzymaliśmy dokumenty, w tym dokument wydany przez Archiwum we [...]., że A. A. był współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...] a nie [...]". Z powyższych wyjaśnień,w ocenie Ministra wynika, że strony niniejszego postępowania pozyskały wiedzę co do własności nieruchomości przy ul. [...] dopiero po otrzymaniu informacji z Archiwum Obwodu [...] i nie posiadały tej wiedzy w chwili składania wniosku.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Ministra, organ wojewódzki prawidłowo uznał, że wniosek złożony w dniu 21 grudnia 2012 r., będący zdaniem skarżących jedynie modyfikacją wniosku z dnia 29 grudnia 2008 r., stanowi odrębny wniosek wszczynający postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami RP innych nieruchomości niż wskazane we wcześniejszym wniosku z dnia 29 grudnia 2008 r. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że modyfikowanie pierwotnego wniosku, tj. jego rozszerzenie, było możliwe wyłącznie w terminie do jego złożenia określonym w art. 5 ust. 1 ww. ustawy., tj. do dnia 31 grudnia 2008 r. W ustawie zabużańskiej brak jest bowiem jakichkolwiek zapisów, które pozwalałyby przyjąć, że wnioski, które należało złożyć w nieprzekraczalnym terminie, mogły być uzupełniane w dowolnym czasie, w tym po dniu 31 grudnia 2008 r.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły M. S. i H. C. zarzucając jej naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 5 ust. 1 ustawy zabużańskiej poprzez niewłaściwie zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty dotyczący nieruchomości przy ul. [...], został złożony po terminie, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prowadzi do wniosku, że nieruchomość ta została wskazana przez R. K. i J. S. we wniosku z dnia 29 grudnia 2008 r. pod numerem [...] (ul. [...], w skutek omyłki pisarskiej) ale chodziło o jedną i tą samą nieruchomość tj. nieruchomość o nr [...], którą pierwotni wnioskodawcy obejmowali swoją świadomością, myląc się jedynie w jej numerze i wskazali ją we wniosku z dnia 29 grudnia 2008 r. jako nr [...] zamiast [...];
- art. 5 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 i ust. 6 ustawy zabużańskiej poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że we wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty należy wskazać nieruchomości (wymienić je w załącznikach do wniosku), za które strona domaga się rekompensaty, a wszelkie modyfikacje przedmiotowe wniosku strona może dokonywać do dnia 31 grudnia 2008 r. pod rygorem utraty prawa do rekompensaty za wskazane po tym dniu inne nieruchomości - podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 5 ust. 1 mając również na względzie art. 6 ust 1 i ust 6 prowadzi do wniosku, że ustawa nie wymaga od danego wnioskodawcy na etapie składania wniosku wymienienia w ogóle nieruchomości, za które dany wnioskodawca domaga się rekompensaty, które to nieruchomości w późniejszym czasie mogą być wskazane na etapie postępowania administracyjnego, w tym wskazywane po dniu 31 grudnia 2008 r.
2) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 136 k.p.a. poprzez nie zastosowanie i nie dopuszczenie i nie przeprowadzenie dowodów, o których dopuszczenie i przeprowadzenie skarżące wnosiły w odwołaniu od decyzji Wojewody, podczas gdy dowody te mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; dowody na okoliczność jak w odwołaniu i dodatkowo na okoliczność: obejmowania świadomością przez pierwotnych wnioskodawców istnienia trzeciego domu na ul. [...] i wskazania go pod numerem [...] we wniosku z dnia 31 grudnia 2008 r. podczas gdy prawidłowy nr tego domu to [...] - jeden i ten sam dom, o który chodziło pierwotnym wnioskodawcom, którzy to pomylili się tylko w jego numerze; daty (momentu) powzięcia informacji przez skarżące omyłce pisarskiej we wniosku z dnia 31 grudnia 2008 r. tj. wskazaniu we wniosku "ul. [...]" tj. w dniu 12 czerwca 2013 r. (tj. przed wydaniem decyzji odmownej na nieruchomość przy ul. [...]);
- art. 7, 8 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w związku z tym przyjęcie, iż we wniosku z dnia 31 grudnia 2008 r. złożonym przez spadkodawców R. K. i J. S., pierwotni wnioskodawcy domagali się potwierdzenia im prawa do rekompensaty za trzy nieruchomości, podczas gdy prawidłowa jego ocena prowadzi do stwierdzenia, że we wniosku z dnia 31 grudnia 2008 r. zostały wskazane cztery nieruchomości tj. pierwsza w [...]., druga w [...]. przy ul. [...] (jak się później okazało na etapie postępowania przed Wojewodą właściwy numer tej nieruchomości to [...] zamiast [...]), trzecia przy ul. [...] oraz czwarta przy ul. [...], bowiem użycie we wniosku sformułowania "[...]" miało na celu oznaczenie dwóch nieruchomości tym bardziej że we wniosku wskazano, że są to grunty zabudowane budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi a nie jest to mieszkanie, które zwyczajowo oznacza się poprze przedzielenie numerów znakiem "/" (użycie tego znaku we wniosku było przypadkowe),
- art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie i jego niewłaściwą ocenę i w związku z tym przyjęcie, że skarżące wnoszą o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. A., B. A., C. A. i E. A. nieruchomości we [...] przy ul. [...], to jest poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżące wnoszą o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. S. (A. A.), O. E., J. K. (panieńskie A.) i C. A. nieruchomości we [...] przy ul. [...], bowiem to oni byli ostatnimi właścicielami tej nieruchomości i pozostawili ją poza obecnymi granicami RP.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżące, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a., wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiły dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz rozwinęły argumentację mającą uzasadniać uwzględnienie skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga M. S. i H. C. zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] zostały bowiem wydane z naruszeniem art. 80 kpa polegającym na błędnej ocenie przez organy zebranego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. gdyż organy zastosowały tę normę prawa materialnego w stanie faktycznym nie odpowiadającym jej treści.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie potwierdzenia M. S. i H. C. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Powodem wydania decyzji odmownej było uznanie przez organy obu instancji - na podstawie zebranych w sprawie dowodów - iż R. K. i J. S. złożyli w ustawowym terminie żądanie wydania decyzji odnośnie dwóch nieruchomości położonych we [...] przy ul. [...], to jest nieruchomości przy ul. [...] oraz przy ul. [...]. Natomiast żądanie wydania decyzji odnośnie kolejnej nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...], to jest przy ul. [...], zostało zawarte dopiero w piśmie M. S. z dnia 21 grudnia 2012 r., a więc po terminie ustawowym.
Wskazać trzeba, iż podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), zwanej dalej "ustawą zabużańską". Zgodnie z tym przepisem, potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Do wniosku zgłoszonego do wymienionego dnia należało dołączyć dokumenty wymienione w art. 6 przedmiotowej ustawy. W przypadku niespełnienia wymogów zawartych w ust. 1-3 powołanego przepisu wojewoda zobowiązany jest wezwać wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia wezwania (art. 6 ust. 6).
Na gruncie powołanych przepisów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwaliły się poglądy, iż wnioski, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy, są wnioskami o ukształtowanie prawa do rekompensaty. Granice tego prawa muszą być zatem w pełni ukształtowane w zakreślonych przez ustawodawcę ramach czasowych. Przyznanie rekompensaty także za nieruchomości, co do których wnioski zostały zgłoszone po dniu 31 grudnia 2008 r., prowadziłoby do obejścia ustawowego nakazu i ponownego nabycia prawa przez stronę, której uprawnienie po upływie zakreślonego terminu wygasło. Zatem, żądania dotyczące przyznania rekompensaty za kolejne nieruchomości, nieujawnione przed wskazaną datą, traktować trzeba jako nowe wnioski zgłoszone po upływie wyznaczonego przez ustawodawcę materialnego terminu o charakterze prekluzyjnym. Oznacza to, że rekompensata przysługuje tylko za nieruchomości, w sprawie których wnioski zostały zgłoszone nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2014 r., I OSK 2600/12, z 7 lutego 2014 r., I OSK 2216/12 z oraz z 24 maja 2013 r., I OSK 594/12).
Powyższe poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd rozpoznający sprawę zna i podziela. Jednakże, w ocenie Sądu, powoływanie się na te poglądy przez organy w niniejszej sprawie jest nieuzasadnione i nastąpiło wskutek dokonanej przez organy błędnej oceny zebranych w sprawie dowodów.
W ocenie Sądu, z zebranych w sprawie dowodów wynika bowiem, iż wbrew stanowisku organów, we wniosku złożonym w dniu 29 grudnia 2008 r. zostały wskazane nie dwie ale trzy nieruchomości położone we [...] przy ul. [...], to jest nieruchomość przy ul. [...], nieruchomość przy ul. [...] oraz nieruchomość przy ulicy [...].
Do takiego wniosku prowadzi przede wszystkim analiza treści skierowanego do Wojewody [...] oświadczenia adwokata M. M. z dnia 19 września 2014 r. W oświadczeniu tym wskazał on, iż we wniosku z 29 grudnia 2008 r. "wskutek oczywistej omyłki pisarskiej wskazano między innymi nieruchomość położoną we [...] przy ul. [...], zamiast dwóch nieruchomości położonych we [...] przy ul. [...] i [...]." Z powyższego oświadczenia, w ocenie Sądu, wynika, iż na etapie składania wniosku z 29 grudnia 2008 r. doszło do oczywistej omyłki pisarskiej poprzez użycie w tym wniosku wyrażenia "[...]" zamiast wyrażeń "[...]" i "[...]".
W aktach sprawy znajduje się ponadto ostateczna decyzja Wojewody [...] z 11 lipca 2014 r., nr [...], o potwierdzeniu M. S. prawa do rekompensaty za nieruchomości położone we [...] przy ul. [...] oraz przy ul. [...]. W uzasadnieniu powołanej decyzji (str. 2) wskazano, iż rozstrzyga ona sprawę w części dotyczącej wniosku M. S. i odnosi się do nieruchomości położonych we [...] przy ul. [...] i [...]. Z powyższego wynika, iż Wojewoda [...] wydał pozytywną decyzję o rekompensacie dotyczącą nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...]. W ocenie Sądu, wydanie tej decyzji oznacza uznanie przez Wojewodę, iż we wniosku z 29 grudnia 2008 r. zostały przez wnioskodawców wskazane, między innymi, nieruchomości przy ul. [...] i nr [...] a nie nieruchomość przy ul. [...].
Skoro zatem we wniosku z 29 grudnia 2008 r. zostały wskazane trzy nieruchomości położone we [...] przy ul. [...] - to jest nieruchomość przy ul. [...], nieruchomość przy ul. [...] oraz nieruchomość przy ulicy [...] - to stanowisko organów o rozszerzeniu tego wniosku po terminie ustawowym o kolejną nieruchomość przy ul. [...]- to jest nieruchomość przy ul. [...] , której numer "[...]" został późniejszymi działaniami stron skorygowany na numer "[...]" - uznać należy za bezzasadne. Wbrew twierdzeniu organów, z zebranych w sprawie dowodów wynika bowiem, iż strony nie uzupełniły po terminie ustawowym wniosku z 29 grudnia 2008 r. o kolejną nieujawnioną w tym wniosku nieruchomość, lecz jedynie skorygowały omyłkę pisarską w numerze ujawnionej w tym wniosku nieruchomości. W ocenie Sądu, w świetle powołanych wyżej przepisów ustawy zabużańskiej czym innym jest rozszerzenie po terminie wniosku o rekompensatę o kolejną nieruchomość w tym wniosku nie ujawnioną a czym innym skorygowanie na dalszym etapie postępowania administracyjnego omyłki pisarskiej, która się w tym wniosku znalazła. Przy czym, sąd w składzie orzekającym nie podziela stanowiska organu odwoławczego, iż w sytuacji gdy strona określiła zakres wniosku precyzyjnie, lecz błędnie i nie skorygowała tego błędu w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r., to ponosi ona negatywne konsekwencje tak sformułowanego wniosku. W ocenie Sądu, powołane stanowisko organu nie znajduje uzasadnienia ani w przepisach ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. ani w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego.
Podsumowując, błędna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonana z naruszeniem art. 80 kpa, doprowadziła organy do nieprawidłowych wniosków, iż poprzednicy prawni skarżących w terminie ustawowym wnieśli o ukształtowanie ich prawa do rekompensaty za dwie a nie za trzy nieruchomości położone we [...] przy ulicy [...], to jest za nieruchomość przy ul. [...], przy ul. [...] i przy ul. [...]. Zaś naruszenie powołanego przepisu postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jego skutkiem było naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. poprzez zastosowanie tej normy prawa materialnego w stanie faktycznym nie odpowiadającym jej treści.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią stanowisko zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło