VIII SA/Wa 461/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z [...]lutego 2015 r. nr [...]; 2) zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 roku, nr [...] M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego( dalej jako WINB) po rozpatrzeniu odwołania R. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] lutego 2015 roku, nr [...], nakazującej skarżącemu rozbiórkę w terminie do [...] maja 2015 roku kominka zainstalowanego w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy [...] w R., biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2013 r, poz. 267, dalej jako k.p.a.) – uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał R. S. odłączenie kominka od przewodu kominowego i jego zaślepienie, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Winno być to wykonane w terminie do [...]maja 2015 roku. Powyższa decyzja została wydana na tle następującego stanu faktycznego i prawnego. Organ I Instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie podłączenia kominka w lokalu mieszkalnym nr [...]w budynku wielorodzinnym przy [...] w R.. Lokal mieszkalny nr [...]należy do R. S., ma wymiary [...]m x [...]m i wysokości [...]m. W sierpniu 2011 roku skarżący wykonał w tym lokalu kominek z płaszczem wodnym, o mocy [...] KW, który został zamontowany w miejsce pieca dwustronnego. Jest on podłączony do przewodu kominowego wykorzystywanego dotychczas dla potrzeb zdemontowanego pieca. Kominek jest wykorzystywany do ogrzewania dwóch pokoi i ogrzewania wody. Inwestor nie zwracał się o zgodę na budowę kominka do Wspólnoty Mieszkaniowej, ani nie zgłaszał zamiaru wykonania prac do organu architektoniczno – budowlanego. Lokatorzy mieszkający na wyższej kondygnacji wnosili skargi do Wspólnoty, iż dochodzi do zadymienia ich pomieszczeń gdy rozpalany jest kominek. Budynek przy ul. [...] jest podłączony do miejskiej sieci centralnego ogrzewania. Decyzją nr [...]z [...]lutego 2015 roku organ I Instancji nakazał skarżącemu rozbiórkę kominka w terminie do [...] maja 2015 roku. Odwołanie od decyzji organu I Instancji wniósł R. S.. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala ustalić, że R. S. zainstalował w pokoju o kubaturze [...] m³ kominek, który został podłączony do przewodu dymowego wykorzystywanego do istniejącego pieca węglowego. Kominek o mocy [...] KW z płaszczem wodnym wykorzystywany jest przez skarżącego jako dodatkowe źródło ciepła. Budynek mieszkalny wielorodzinny gdzie zamieszkuje skarżący posiada cztery kondygnacje mieszkalne i poddasze użytkowe, jego wysokość wynosi [...] m, a poddasza użytkowego od [...] m do [...] m, w najwyższym miejscu – średnio [...] m. Z protokołu kominiarskiego nr [...] z dnia [...] marca 2014 roku wynika, iż brak jest prawidłowej szczelności między przewodami co powoduje zakłócenia ciągów i może powodować przedostawanie się dymu i spalin do sąsiednich przewodów kominowych. W ocenie organu odwoławczego biorąc pod uwagę treść § 8 i § 132 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie( DZ.U nr 75 poz. 690 ze zm. dalej jako rozporządzenie) kominek w lokalu mieszkalnym skarżącego nie mógł zostać zainstalowany, ponieważ przedmiotowy budynek wielorodzinny mieszkalny w który znajduje się lokal należy do grupy budynków średniowysokich. Przepis § 132 pkt 3 rozporządzenia stanowi, że kominek opalany drewnem z otwartym paleniskiem lub zamkniętym wkładem kominowym może być sytuowany w niskich budynkach wielorodzinnych. Budynek niski zgodnie z § 8 rozporządzenia to budynek do [...] m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalny o wysokości do [...] kondygnacji nadziemnych włącznie. Budynek mieszkalny przy ul. [...] posiada [...] kondygnacje nadziemne i poddasze użytkowe. Wysokość budynku od terenu wnosi od [...] m( poziom gzymsu) do [...] m w kalenicy – a zatem zdaniem organu przekracza dopuszczalne gabaryty budynków niskich. W ocenie organu odwoławczego powyższe ustalenia uzasadniają przeprowadzenie postępowania naprawczego z art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane( DZ.U z 2013, poz. 1409 dalej jako prawo budowlane). Przepis art. 51 ust.1 pkt 4 prawa budowlanego dopuszcza interwencję organów nadzoru budowlanego m.in. w przypadku wykonania robót niezgodnie z przepisami, co miało miejsce w tej sprawie. Zgodnie z przepisem art. 51 ust.1 pkt 1 ustawy prawo budowlane organ może wydać decyzję o rozbiórce dopiero po wyeliminowaniu dopuszczalności doprowadzenia inwestycji, nawet wykonanej w warunkach samowoli budowlanej, do stanu zgodnego z prawem. Organ stwierdził, że zasadnym jest zakończenie niniejszego postępowania wydaniem decyzji nakazującego wykonanie określonego obowiązku gdyż obecny stan (zainstalowanie i użytkowanie kominka) narusza obowiązujące przepisy budowlane. Usunięcie niezgodności z przepisami techniczno - budowlanymi nastąpi poprzez odłączenie kominka od przewodu kominowego, co skutecznie uniemożliwi jego użytkowanie. Zdaniem organu brak jest podstaw prawnych do nakazania rozbiórki kominka, gdyż w momencie odłączenia kominka od przewodu kominowego nie będzie powodował naruszenia prawa, a będzie stanowił tylko element dekoracyjny. Organ odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że nie mogą zostać uwzględnione ponieważ naruszenie warunków technicznych uniemożliwia korzystanie z kominka w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym położonym w R. przy ul. [...]. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł R. S.. W uzasadnieniu skargi wskazywał, że wydana decyzja nie uwzględnia wszystkich aspektów sprawy. Organ rozpoznając sprawę wziął pod uwagę tylko argumenty podnoszone przez zarządcę budynku, a nie odniósł się do argumentów przez niego podnoszonych. W jego ocenie organ przywołał protokół kominiarski nr [...] przedstawiony przez zarządcę, a poza oceną pozostały protokoły złożone przez skarżącego, które kwestie stanu technicznego przewodów kominowych w przedmiotowym budynku przedstawiają w zupełnie innym świetle. Jego zdaniem nakaz demontażu kominka był formą szykanowania go za upominanie się o swoje prawa lokatorskie. Podnosił, że skoro przewody dymowe są w złym stanie technicznym, to winien zostać wydany nakaz odłączenia pieców we wszystkich lokalach, a to się nie stało. Eksploatacja kominka w okresie zimowym w jego mieszkaniu jest niezbędna z przyczyn ekonomicznych - mieszkanie jest trudne do ogrzania, budynek jest nieocieplony. Nadto z instalacji kominkowej skarżący czerpie ciepłą wodę, co stanowi źródło oszczędności. Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podnosząc, że zarzuty skargi nie podważają dotychczas zaprezentowanego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 50 .1 prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust.1 lub 49b ust.1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska , lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust.1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. W niniejszym postępowaniu skarżący w sierpniu 2011 roku przeprowadził roboty budowlane, które wymagały zgłoszenia i musiały spełniać wymogi przepisów - § 8 i § 132 pkt 1 - 4ab w zakresie zainstalowania kominka w zajmowanym lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym w R. przy ul. [...]. Taki stan i wykonanie robót budowlanych bez zgłoszenia dawał podstawy do przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania w oparciu o przepis art. 50 ust.1 pkt 1 i 4 oraz art. 51 ustawy prawo budowlane celem ustalenia czy wyżej wskazane przepisy rozporządzenia dawały podstawy i zostały spełnione warunki do instalacji urządzenia grzewczego w postaci kominka. W okolicznościach tej sprawy nie można się zgodzić się z organem, że wyniku wykonania prac związanych z demontażem pieca i w jego miejsce zainstalowania kominka doszło do przebudowy w rozumieniu art. 3 pkt 7a prawa budowlanego. Zgodnie z powołanym przepisem przebudowa jest to wykonanie robót budowlanych w wyniku których nastąpiła zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego. Przedmiotowy lokal jest wyposażony w urządzenia grzewcze w postaci pieca oraz grzejników, które odbierają ciepło dostarczane z sieci miejskiej c.o. Wykonane prace nie spowodowały, iż doszło do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu budowlanego. Skarżący nie dokonywał żadnych prac związanych z przebudową ciągów kominowych, a jedynie podłączył nowe urządzenie grzewcze – kominek, który zastąpił istniejący i podłączony do systemu kominowo- wentylacyjnego piec, czyli doszło do odbudowy urządzenia grzewczego. Zdaniem sądu zakres prac wykonanych przez skarżącego należało uznać za remont urządzenia budowlanego polegającego na usunięciu jednego i zainstalowaniu w jego miejsce innego urządzenia budowlanego służącego do tych samych celów grzewczych. Jednocześnie w związku z tym, że podłączenie kominka nie jest możliwe w każdym budynku i dodatkowo muszą być spełnione warunki wynikające z § 132 ust.3 pkt 1 -4 lit.a-b rozporządzenia nie można uznać wykonanych prac za bieżącą konserwację, które to prace nie podlegałyby rygorom ustawy prawo budowlane i przepisów wykonawczych do tej ustawy. Remont istniejących urządzeń budowlanych zgodnie z art. 29 ust.2 pkt w związku z art. 30 ust.1 pkt ustawy prawo budowlane wymaga zgłoszenia do organu architektoniczno – budowlanego. Rozebranie pieca i instalacja kominka bez zgłoszenia dawały podstawy do przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 – 51 ustawy prawo budowalne. W ocenie Sądu stanowisko organów, iż analiza przepisów rozporządzenia, w szczególności § 8 i § 132 pkt 3 rozporządzenia wykluczają możliwość instalacji kominka w przedmiotowym lokalu, ponieważ budynek wielorodzinny w którym zainstalowano kominek nie należy do budynków zaliczonych do kategorii niskich jest rozstrzygnięciem co najmniej przedwczesnym, wynikającym z braku pełnej analizy § 8 rozporządzenia w zakresie właściwej klasyfikacji budynku w którym zamieszkuje skarżący. Oprócz kwestii zaliczenia budynku do odpowiedniej kategorii, instalacja kominka jest możliwa w pomieszczeniach, które spełniają wymagania określone w § 132 ust.3 pkt 1 – 4 a i b rozporządzenia. Należy zauważyć, że organ uznając budynek przy ul. [...] w R. do kategorii średniowysokich – w rozumieniu § 8 pkt 2 rozporządzenia, wskazał na parametry tego budynku - budynek wielorodzinny mieszkalny o [...] kondygnacjach z poddaszem użytkowym, o wysokości od [...] m( poziom gzymsu) do [...] m w kalenicy. Należy podnieść, że w rozporządzeniu określono dwa sposoby liczenia wysokości budynków. Pierwszy z nich dotyczy wszystkich budynków z wyjątkiem mieszkalnych – jest to wysokość budynku liczona w metrach, według zasad określonych § 6 rozporządzenia. Natomiast drugi odnosi się jedynie do budynków mieszkalnych i jest to liczba kondygnacji. Budynek w którym mieszka skarżący jak ustalił organ ma cztery kondygnacje, a więc winien być zaliczony do budynków mieszkalnych wielorodzinnych niskich. Organ uznając, że jest to budynek średniowysoki przywołał oba kryteria i trudno ocenić, czy decydujące znaczenie dla organu miało kryterium wysokości wyrażone w metrach, czy liczba kondygnacji, w tym uznanie poddasza za kondygnację. W ocenie sądu w budynkach wielorodzinnych mieszkalnych kryterium czy budynek zakwalifikować jako niski w którym mógłby być zainstalowany kominek, czy średniowysoki, gdzie instalacja kominka byłaby niedopuszczalna, winna stanowić liczba kondygnacji. W § 3 rozporządzenia możemy znaleźć legalną definicję co należy rozumieć przez kondygnację. Zgodnie z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a organ jest zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. W związku z czym winien zebrać cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący i go rozpatrzyć, a następnie winien sporządzić uzasadnienie, które będzie spełniało wymogi art. 107 § 1 k.p.a. Organ w niniejszej sprawie uznał, że budynek wielorodzinny w którym zamieszkuje skarżący jest budynkiem średniowysokim, nie wskazując precyzyjnie jak rozumie kryterium podziału budynków z § 8 rozporządzenia biorąc pod uwagę wysokość przedmiotowego budynku położonego w R. przy ul. [...] z uwagi na liczbę kondygnacji. W sytuacji gdyby analiza wyżej powołanego przepisu doprowadziła do uznania, że budynek przy ul. [...] zaliczymy do budynków wielorodzinnych niskich, to nie można było bez przeprowadzenia dalszej oceny wymagań stawianych w § 132 ust.3 pkt 1 – 4 a i b jednoznacznie przesądzić, że w przedmiotowym lokalu nie może zostać zainstalowany kominek. W ocenie Sądu doszło w związku z powyższym uchybieniem do naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ ponownie rozpoznając sprawę przeprowadzi stosowne ustalenia i dokona wnikliwej oceny do jakiej kategorii budynków należy go zaliczyć, która to ocena znajdzie swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu. Jeżeli organ uzna, że przedmiotowy budynek należy zaliczyć do kategorii budynków niskich, to następnie oceni czy spełnione są wymagania wyżej powołanego przepisu § 132 ust.3 pkt 1 – 4a rozporządzenia. Wynik tych ustaleń będzie podstawą do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 51 ustawy prawo budowlane. Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak wstępie. O kosztach postępowania orzeczono biorąc za podstawę przepis art. 200 p.p.s.a. Na wysokość kosztów sądowych składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości [...] zł.