III SA/Lu 553/15
WyrokWSA w Lublinie2015-10-29
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jerzy Drwal, Robert Hałabis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny, kwestionując zadeklarowaną wartość celną towaru na podstawie porównania z cenami rynkowymi z katalogu, prawidłowo postąpił, nie analizując wyczerpująco wszystkich dowodów przedstawionych przez stronę, w tym dokumentów potwierdzających faktyczną cenę transakcyjną i okoliczności jej ustalenia?Ratio decidendi
Organ celny, kwestionując zadeklarowaną wartość celną towaru, musi w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, w tym dokumenty potwierdzające faktyczną cenę transakcyjną i okoliczności jej ustalenia. Oparcie się wyłącznie na porównaniu z cenami katalogowymi, bez analizy specyficznych okoliczności transakcji, takich jak np. sprzedaż w pośpiechu ze względu na potrzebę zwiększenia aktywów spadku, może stanowić naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Strona skarżąca G. S. sprowadziła z Ameryki motocykl używany i frezarkę. Do zgłoszenia celnego dołączyła dokumenty zakupu, określające wartość celną motocykla na 10.000 USD i frezarki na 15.000 USD. Organ celny zakwestionował zadeklarowaną wartość motocykla, porównując ją z cenami rynkowymi z katalogu Kelley Blue Book, gdzie podobny motocykl wyceniono na 17.500 USD. Po odmowie dostarczenia dodatkowych dokumentów przez stronę, organ celny określił dług celny, ustalając wartość celną motocykla na podstawie opinii rzeczoznawcy i odliczeń, a wartość frezarki zgodnie z zamówieniem. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że cena rynkowa pojazdu na rynku amerykańskim jest wyższa od ceny wskazanej w zgłoszeniu. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasad postępowania i art. 29 ust. 1 WKC.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz G. S. kwotę [...] z tytułu zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia WSA Robert Hałabis, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz G. S. kwotę [...] z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Z akt sprawy wynikało, że w dniu [...] r. według dokumentu SAD Nr [...] zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony ze [...] Ameryki - motocykl używany [...], nr ramy [...], rok produkcji 1998 oraz frezarkę marki [...]. Do zgłoszenia celnego strona dołączyła m.in. dokument zakupu motocykla z dnia [...] r. określający wartość celną przedmiotowego towaru na kwotę [...]USD, dokument zakupu frezarki - zamówienie Nr [...] z dnia [...] r. na kwotę [...]USD, opinię Nr [...] z dnia [...] r. sporządzoną przez rzeczoznawcę W. P. ze S. R. S. "E." z L..
Na podstawie art. 68 lit. a) Rozporządzenia Rady (EWG) Nr [...] ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zwanego dalej WKC) organ celny przeprowadził weryfikację zgłoszenia celnego oraz załączonych dokumentów. W wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny powziął wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna motocykla stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. Wątpliwości te pojawiły się w trakcie analizy cen katalogowych pojazdów na rynku amerykańskim opublikowanych na stronie internetowej "K. B. B.", zawierającej informacje o cenach rynkowych motocykli sprzedawanych w [...] Ameryki. Odnaleziono notowanie dla tego modelu motocykla w stanie określonym jako "dobry" wycenionym na kwotę [...]USD.
Pismem Nr [...] z dnia [...] r. wezwano stronę do przedstawienia uzupełniających informacji, które uwiarygodnią zadeklarowaną wartość celną towaru. W odpowiedzi strona poinformowała, że nie dostarczy dodatkowych dokumentów.
Decyzją Nr [...]/JN z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. określił kwotę długu celnego w łącznej wysokości [...] zł. Ustalił wartość celną sprowadzonego pojazdu na podstawie art. 31 WKC na kwotę [...]zł, jako podstawę wyliczeń przyjmując wartość rynkową pojazdu określoną w opinii W. P., odliczając: marżę (10%), cło (6%), podatek VAT (23%). Wartość celna towaru z poz. 2 (frezarka) została ustalona w kwocie [...]zł, zgodnie z zamówieniem Nr [...] z dnia [...] r., fakturą Nr [...] z dnia [...] r. dołączoną do zgłoszenia celnego.
Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji w zakresie wartości celnej motocykla, zarzucając między innymi błędną ocenę zebranego materiału dowodowego, poprzez bezpodstawne ustalenie, że importowany motocykl został zgłoszony z zaniżoną wartością.
.Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w uzasadnieniu wyjaśniając, że datą, którą należy uwzględnić przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłoszono towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne. W niniejszej sprawie jest to dzień [...] r. - data przyjęcia zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu. Organ odwoławczy argumentował, że zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie artykułów 32 i 33. Metoda wartości transakcyjnej jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów i tylko w pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą odstąpić od stosowania tej metody. Kluczowym elementem postępowania wyjaśniającego jest wykazanie przez organy celne istnienia uzasadnionych wątpliwości, o których mowa w art. 181 a ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego do WKC (dalej RW WKC)..
Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że podstawą do zastosowania powyższego przepisu było porównanie zadeklarowanej wartości transakcyjnej motocykla z wartością pojazdu na rynku kraju eksportu. Z porównania wynikało, że cena pojazdu podobnego na rynku amerykańskim jest dużo wyższa od ceny wskazanej w zgłoszeniu celnym. Wartość handlowa motocykla marki [...] C przy sprzedaży od dealera (trade-in value) w stanie dobrym ("good") wynosiła [...] USD.
W sprawie dokonano porównania zadeklarowanej przez stronę wartości pojazdu ([...] USD) z wartością rynkową pojazdu w stanie "dobrym" ([...] USD).
W ocenie Dyrektora Izby Celnej wątpliwości organu celnego co do wysokości zadeklarowanej wartości transakcyjnej nie usuwało oświadczenie drugiej strony transakcji, która potwierdziła fakt sprzedaży przedmiotowego pojazdu za cenę zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym. Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z dokumentu zakupu była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 WKC.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. S. zarzucił naruszenie:
- zasad postępowania mogących mieć wpływ na wynik wydanego rozstrzygnięcia, w szczególności naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z jej art. 187 (naruszenia zasady prawdy obiektywnej poprzez przyjęcie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego przez organy celne, iż pojazd został zgłoszony do odprawy celnej ze zbyt niską wartością celną, która to wartość według organu celnego nie stanowi całkowitej faktycznie zapłaconej lub należnej sumy określonej w art. 29 WKC;
- art. 29 ust. 1 WKC poprzez zakwestionowanie wartości celnej towaru bez uzasadnionych ku temu podstaw.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu. Należy bowiem wskazać, że uchylenie decyzji następuje między innymi wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Zgodnie z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie podatkowe (w rozpoznawanej sprawie – postępowanie celne) powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów. W toku takiego postępowania organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu (art. 122). Organy podatkowe powinny też wyjaśniać zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu (art. 124 ). Stosownie do art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Powyższym obowiązkom organ odwoławczy nie sprostał.
Zdaniem Sądu, skarżący słusznie zauważył, że organ nie ustosunkował się w sposób wyczerpujący do dowodów dostarczonych przez stronę postępowania, w tym między innymi do dokumentu Bill of Sale z dnia [...] r., wydruku z aukcji dostarczonego przez skarżącego oraz pozostałych dowodów przedłożonych przez skarżącego. Postępowania organu celnego powinno nie przeprowadzono w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej, w sytuacji kiedy brak jest oceny dowodu z dnia [...] r. uwierzytelnionego przez notariusza Stanu Illinois. Rzeczą organu było wyjaśnić w sposób wyczerpujący, jakie przesłanki zadecydowały o odmowie uwzględnienia dowodów nabycia przez skarżącego spornego motocykla za cenę [...] USD w aspekcie przepisu art. 181 a ust. 1 RW WKC określającego podstawy do zanegowania ceny transakcyjnej w przypadku uzasadnionych wątpliwości odnośnie tej ceny (deklarowanej przez stronę). Zauważyć należy, że organ odwoławczy w ogóle nie wyjaśnia i nie analizuje okazyjności ceny przedmiotowego motocykla mimo specyficznej sytuacji w jakiej znalazł się właściciel pojazdu i jego sprzedawca, R. B., córka pierwotnego właściciela. Motocykl wchodził w skład spadku po R. B.. Wydaje się zatem możliwym, że przedmiotowy motocykl mógł być sprzedawany "w pośpiechu" celem zwiększenia aktywów pieniężnych spadku, co mogło, acz nie musiało wpłynąć na cenę. Sprzedająca poinformował kupującego, że motocykl nie jest sprawny technicznie (z uwagi na problemy z silnikiem). Zasadne może być uznanie, że kwota zapłacona przez skarżącego mogła być "okazyjna", a w związku z tym organ powinien wnikliwie przeanalizować wszystkie dokumenty dostarczone przez skarżącego celem jednoznacznego wykazania przez organ, że występują uzasadnione wątpliwości odnośnie ceny transakcyjnej w rozumieniu art. 181 a ust. 1 RW WKC. Tylko wówczas organ jest uprawniony do zastosowania procedury związanej ze stosowaniem metody ostatniej szansy przy wycenie importowanego motocykla. Oparcie się przez organ celny głównie na katalogu Kelley Blue Book jako podstawy do zakwestionowania wartości transakcyjnej, w oderwaniu od okoliczności zawarcia umowy kupna motocykla, było więc czynnością niewystarczająca, która nie określała dokładnie z czego wynikać mają uzasadnione wątpliwości organu, o których mowa w art. 181 a ust. 1 WKC.
Ponownie rozpatrując sprawę organ celny powinien, na podstawie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ocenić go wnikliwie. Dotyczy to zwłaszcza wystawionego kupującemu rachunku (zapłaconego w kwocie [...]USD) oraz umowy sprzedaży przedmiotowego pojazdu. Z dokumentu z dnia [...] r. jasno bowiem wynikało, że sprzedawca potwierdza nie tylko fakt przeniesienia własności motocykla, ale również okoliczność odbioru kwoty tytułem zapłaconej ceny, zgłoszonej władzom podatkowym na deklaracji [...]. Bez kompleksowej oceny wszystkich dowodów w sprawie przedwczesnym jest kwestionowanie wartości celnej, o której mowa w art. 29 ust. 1 WKC, odpowiadającej kwocie faktycznie zapłaconej lub należnej.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło