V SA/Wa 1528/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu z dofinansowania ze środków unijnych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2015r.,nr [...], Minister Infrastruktury i Rozwoju dalej: "Minister" lub "organ odwoławczy" utrzymał w mocy decyzję Zarządu Województwa [...] dalej: "organ I instancji" z dnia [...] października 2014r., nr [...] określającą kwotę dofinansowania ze środków unijnych przypadających do zwrotu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przedmiotem odwołania wniesionego przez F. dalej; "Strona", "Odwołująca" lub "Skarżąca", jest decyzja Zarządu Województwa [...] z dnia [...] października 2014 r., na mocy której Strona została zobowiązana do zwrotu środków otrzymanych w ramach projektu pt. [...] w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych. Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał, że organ I instancji oparł swoje zarzuty w oparciu o zapisy Informacji pokontrolnej, nr [...], z dnia [...] kwietnia 2014 r. z kontroli przeprowadzonej w dniach [...] marca 2014 r. Zwrócił uwagę, że w swojej decyzji organ I instancji sformułował wobec Odwołującej zarzut naruszenia zapisów Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL poprzez poniesienie wydatków w wysokości [...] zł na najem biura projektu, które nie były niezbędne dla realizacji projektu. Swoje stanowisko organ przedstawił beneficjentowi w pismach z dnia [...] r. Beneficjent nie zgodził się z decyzją organu I instancji, przesyłając wyjaśnienia pismami z dnia [...].04.2014 r, [...].07.2014 r. Wobec bezskutecznych wezwań do zwrotu środków w dniach [...].06.2014 r., [...].07.2014 r. organ w dniu [...] sierpnia 2014 r. wszczął postępowanie administracyjne, a w dniu [...] października 2014 r. wydał decyzję administracyjną. Odwołująca pismem z dnia [...] listopada 2014 r. złożyła odwołanie od tej decyzji. Dalej organ odwoławczy wskazał, że Strona realizowała projekt pt.: [...] na podstawie umowy o dofinansowanie projektu nr [...] zawartej w dniu [...] stycznia 2013 r. na kwotę dofinansowania [...] zł i z okresem realizacji [...] r. Celem głównym projektu był rozwój przedsiębiorczości i samozatrudnienia oraz budowa postaw kreatywnych zmierzających do tworzenia nowych miejsc pracy wśród [...]. W ramach kosztów pośrednich Strona założyła sfinansowanie wynajmu pomieszczenia biurowego na biuro projektu [...]. Organ podkreślił, że jak wynika z zapisów wniosku o dofinansowanie, Odwołująca zobowiązała się do prowadzenia ww. biura projektu [...], z możliwością udostępnienia pełnej dokumentacji oraz zapewniającego uczestnikom projektu możliwość osobistego kontaktu z kadrą projektu. Zgodnie z zawartą w dniu [...] grudnia 2012 r. [...] r. Strona poniosła koszt [...] zł za wynajem lokalu przy [...]. Kwota [...] zł stanowiła wydatki niekwalifikowalne stwierdzone na etapie weryfikacji wniosku o płatność, a więc IP zdecydowała o pomniejszeniu wartości kwoty zatwierdzonej we wniosku o płatność nr [...] i nie zażądała jej zwrotu. Pozostała część, tj. [...] zł stanowiąca nieprawidłowość, jest przedmiotem odwołania. Minister Infrastruktury i Rozwoju podkreślił, że w trakcie kontroli projektu, która została przeprowadzona w dniach [...] marca 2014 r. pracownicy IP, po weryfikacji dokumentów rekrutacyjnych stwierdzili, iż w żadnym z dokumentów nie znajdują się informacje [...]. Lokal, wynajmowany na potrzeby biura, mieścił się przy ulicy [...]. Zamiast ww. adresu we wszystkich dokumentach rekrutacyjnych i promocyjnych znajdował się adres siedziby beneficjenta, [...]. Znajdował się on na ogłoszeniach prasowych, ogłoszeniu radiowym, na stronie internetowej projektu. Ponadto w dokumentach [...] oraz [...], które zamieszczone były na stronie internetowej projektu, jako adres biura projektu także widniał adres [...]. Organ wyjaśnił, że według słownika pojęć zawartego w [...], pod pojęciem biuro projektu, należało rozumieć lokal przy ulicy [...]. Organ stwierdził, iż w żadnym z dostępnych dokumentów projektowych (rekrutacyjnych, informacyjnych, promocyjnych) nie znajduje się informacja, iż biuro projektu mieści się przy [...]. Dalej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, Odwołująca zadeklarowała, iż w okresie realizacji projektu będzie prowadziła biuro, z możliwością udostępnienia pełnej dokumentacji projektu oraz zapewniające uczestnikom projektu możliwość osobistego kontaktu z kadrą projektu. W dniu [...] grudnia 2012 r. Odwołująca podpisała umowę najmu lokalu przy ulicy [...], w którym miało mieścić się ww. biuro. Potwierdzeniem tego faktu, jest oświadczenie Odwołującej z dnia [...] marca 2014 r., w którym oświadcza iż biuro projektu [...] znajduje się pod ww. adresem. W ocenie organu odwoławczego, w związku z tym, że biuro powinno być dostępne dla uczestników projektu, dane kontaktowe do ww. biura powinny znaleźć się na wszystkich dokumentach projektowych oraz na stronie internetowej projektu, w celu ułatwienia osobom zainteresowanym uczestnictwem dotarcia do biura, uzyskania informacji, złożenia dokumentów. Jak wynika z ustaleń zespołu kontrolującego, ale także analizy akt sprawy, której dokonał organ odwoławczy, na żadnym dokumencie dotyczącym projektu ww. adres biura projektu nie widnieje. Na stronie internetowej projektu, w zakładce kontakt umieszczono adres siedziby Odwołującej, tj. [...], w żadnym miejscu nie pojawia się natomiast informacja, że biuro projektu mieści się przy [...]. Zdaniem organu oznacza to, że potencjalni uczestnicy projektu poprzez stronę www nie byli prawidłowo informowani, co do lokalizacji biura projektu. Ponadto, dokumenty rekrutacyjne składane były w siedzibie beneficjenta. W dokumencie pn. [...], w § 2 znajduje się Słownik pojęć (wyjaśnienie pojęć użytych w ww. regulaminie). Zgodnie z punktem 6 regulaminu jako "biuro projektu" należy rozumieć adres [...]. W tym samym dokumencie, w § 1 pkt 10 znajduje się zapis, że "wszystkie informacje dotyczące realizacji projektu dostępne są na stronie internetowej projektu oraz w biurze projektu". Oznacza to, że każdy, kto chciałby uzyskać informacje nt. projektu powinien zgodnie z informacją na stronie www i zapisem § 1 pkt 10 udać się pod [...]. Co więcej, także z zapisów dokumentu pn. [...], wynika, iż biuro rekrutacyjne projektu nie mieści się na [...], a w siedzibie beneficjenta. Informacja, iż biuro projektu mieści się przy [...], pojawia się w ww. dokumentach kilkakrotnie. Ponadto, Odwołująca założyła również, że ww. [...] dostępny będzie na stronie www, ale też w biurze projektu, przy [...]. Wobec powyższego, w opinii organu odwoławczego, nieracjonalne było finansowanie biura projektu przy [...], podczas gdy wszelkie informacje odnośnie realizowanych w projekcie działań można było uzyskać w siedzibie Odwołującej. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że Strona w swoich wyjaśnieniach z dnia [...] r. wskazała na szereg czynności, które były wykonywane w biurze przy [...], m.in.: • weryfikacja postępu realizacji projektu, • monitoring produktów i wskaźników pomiaru celu związanych z realizacją zadania, w tym m.in. liczby przedsiębiorstw, uczestników projektu objętych wsparciem, • przygotowanie KOW, • promocja projektu, w tym m.in. merytoryczne opracowanie informacji na podstronę projektu, plakaty, ulotki, opracowanie i wdrożenie planu promocji i rekrutacji, • opracowanie dokumentacji projektu, w tym m.in. regulaminu, formularzy zgłoszeniowych, umowy szkoleniowej, ankiet ewaluacyjnych, umów z wykonawcami, • rekrutacja uczestników projektu, w tym m.in. skompletowanie formularzy zgłoszeniowych, skompletowanie dokumentacji, weryfikacja kwalifikowalności uczestników projektu oraz kwalifikowalności przedsiębiorstw w kontekście wielkości przedsiębiorstwa, • stały, bieżący kontakt z uczestnikami projektu, obsługa korespondencji mailowej, tradycyjnej, kontakt telefoniczny, • monitorowanie zgodności dofinansowania działalności uczestników projektu z przepisami pomocy publicznej, • bieżący kontakt z IP - obsługa korespondencji mailowej i tradycyjnej, kontakt telefoniczny, • zarządzanie zmianą - wprowadzanie zmian do wniosku, • zarządzanie finansami - sporządzanie wniosków o płatność w części rzeczowej i finansowej, prowadzenie kasy projektu, realizacja przelewów, rozliczanie kosztów podróży personelu zarządzającego, kontrola postępu wydatkowania środków, aktualizacja harmonogramu płatności, • zarządzanie personelem, m.in. szkolenie wewnętrzne z zakresu równości szans, motywowanie personelu, weryfikacja pracy personelu zarządzającego, spotkania zespołu, • zarzadzanie konfliktem - wyjaśnianie nieporozumień na linii personel zarządzający-uczestnik projektu. • prowadzenie biura projektu, • zarządzanie ryzykiem - bieżąca analiza ryzyka projektu, • składanie sprawozdań z postępu realizacji projektu przed Zarządem F., • pozostałe czynności administracyjno-organizacyjne związane z bieżącą obsługą projektu. Minister podkreślił, że w aktach sprawy nie znajdują się żadne dokumenty, które by potwierdzały wykonywanie tych czynności w biurze [...]. Następnie organ odwoławczy odniósł się do przywołanej przez Odwołującą decyzji [...], zgodnie z którą MRR uchylając decyzję organu I instancji stwierdziło, że nieprzedstawienie przez usługobiorcę argumentów wymaganych zgodnie z umową przy jednoczesnym posiadaniu przez Odwołującą innego rodzaju dowodów na potwierdzenie wykonania przez zleceniobiorcę usługi, nie może jednoznacznie przesadzać o uznaniu, że Odwołująca umowy faktycznie nie wykonała. Minister zwrócił uwagę, iż cytowana decyzja dotyczyła innego stanu faktycznego, a przytoczony zapis nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. W rozpatrywanym przypadku Odwołująca nie posiadała żadnych dokumentów, które potwierdzałyby, iż wynajmowany [...] lokal stanowił biuro projektu. Ponadto, zespół kontrolujący dokonał dwóch wizyt monitoringowych pod adresem [...], gdzie miało mieścić się biuro projektu. Podczas pierwszej wizyty, dnia [...] marca 2014 r., pracownicy nie zastali żadnej osoby zaangażowanej w realizację projektu. W pomieszczeniu, gdzie miało być zlokalizowane biuro, oprócz jednego pustego biurka, stały trzy biurka osób zatrudnionych w P.Sp. z o.o. (firma zajmująca się obsługą księgową projektu w ramach kosztów pośrednich). Jak wynika z informacji zamieszczonych na stronie internetowej ww. firmy, pod adresem [...] znajduje się siedziba P. Na marginesie rozpatrywanej sprawy, organ odwoławczy zwrócił uwagę na powiązania osobowe, jakie występują pomiędzy Odwołującym a P. Organ wskazał, że M. M. oraz P. S. zasiadają w zarządzie F., będąc jednocześnie wspólnikami w P. Ponadto A. C., będąc wspólnikiem w P., sprawuje funkcję prezesa F. oraz członka [...]. W dniu drugiej wizyty monitoringowej zespołu kontrolującego, w dniu [...] marca 2014 r. biuro było zamknięte. Przed biurem nie znajdowała się żadna informacja dot. przyczyn zamknięcia biura, nie było także zamieszczonych żadnych danych kontaktowych do personelu zarządzającego. Minister Infrastruktury i Rozwoju podkreślił, że zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie, Strona powinna zapewnić uczestnikom projektu możliwość osobistego kontaktu z kadrą projektu. Miała obowiązek w taki sposób organizować pracę biura, aby uczestnicy mieli możliwość kontaktu z personelem zarządzającym projektem, czy to osobiście czy telefonicznie. W terminach obu wizyt monitorujących, również uczestnicy projektu mogli pojawić się w biurze projektu, aby osobiście skontaktować się z kadrą projektu, a w obu przypadkach było to niemożliwe. Organ wskazał, ze Strona w swoich wyjaśnieniach zawartych w odwołaniu wskazała, iż nieobecność koordynatora projektu spowodowana była prowadzaniem przez niego wizyt monitoringowych udzielonych dotacji. Jednocześnie A. W., pracownik Odwołującej, która upoważniona była do składania wyjaśnień podczas czynności kontrolnych, twierdziła iż koordynator projektu przebywała na urlopie. Wobec sprzecznych informacji przekazanych przez Stronę, organ odwoławczy poddał w wątpliwość ich wiarygodność. W ocenie organu odwoławczego trudno uznać, iż biuro projektu przy [...] było niezbędne dla realizacji projektu i funkcjonowało w sposób prawidłowy. Potwierdzeniem tego jest fakt, iż podczas pierwszej wizyty monitoringowej dniu [...] marca 2014 r., biurko, przy którym swoją prace miała wykonywać koordynator projektu było puste, nie była też dostępna dokumentacja projektowa. Nie można więc stwierdzić, iż w tym miejscu prowadzone były jakiekolwiek działania związane z przedmiotowym projektem. Jedyna informacja dot. projektu [...] znajdowała się na ścianie obok pustego biurka oraz na drzwiach wewnątrz pomieszczenia. W ocenie organu biuro projektu nie było prawidłowo oznaczone zgodnie z Wytycznymi dotyczącymi oznaczania projektów w ramach PO KL. Zwrócono uwagę, iż w żadnym widocznym miejscu, w budynku, gdzie mieściło się biuro projektu, nie znajdowała się informacja o realizowanym projekcie. Nie można było w żaden sposób zidentyfikować, iż pod adresem [...] znajduje się biuro projektu realizowanego w ramach PO KL. W odniesieniu do wyjaśnień Strony z dnia [...] kwietnia 2014 r., iż na dzień wizyt monitorujących zespołu kontrolującego dokumentacja była niedostępna ponieważ została przewieziona do siedziby Odwołującej, na potrzeby prowadzonej kontroli, organ odwoławczy zauważył, iż kontrola, o której mówi Strona miała miejsce w dniach [...] marca 2014 r., a wizyty monitorujące [...] marca 2014 r. Oznacza to, iż faktycznym miejscem pracy personelu zarządzającego była siedziba [...] przy ulicy [...], a finansowanie lokalu przy [...] było zbędne dla potrzeb realizacji projektu. W zakresie wyjaśnień Strony, iż korespondencja od osób zainteresowanych projektem przychodziła na adres siedziby [...], jednak nie stanowiło to problemu, gdyż kadra projektu regularnie odwiedzała siedzibę [...], Minister stwierdził, że również ten fakt potwierdza to, iż czynności związane z realizacją projektu odbywały się przy [...]. Organ odwoławczy zauważył również, iż całość korespondencji, która prowadzona była pomiędzy IP, a Odwołującą wysyłana była na adres siedziby, [...], a nie do biura projektu. Ponadto, również kontrola, która miała miejsce [...] r., odbyła się w siedzibie [...], gdyż tam była dostępna dokumentacja projektu, a zgodnie z założeniami wniosku o dofinansowanie, wszystkie dokumenty związane z realizacją projektu powinny znajdować się w biurze projektu. Minister Infrastruktury i Rozwoju zaznaczył, iż kwota [...] zł poniesiona na wynajem biura projektu, była wydatkowana w okresie [...] r. i była przedmiotem kontroli przeprowadzonej w dniach [...] marca 2014 r. Jednocześnie w dniu [...] kwietnia 2014 r. Odwołujący zawarł umowę na najem lokalu przy ulicy [...] i tam przeniósł biuro projektu, co potwierdził pismem z dnia [...] października 2014 r. W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego beneficjent nieracjonalnie wydatkował środki na biuro, które nie było użytkowane na potrzeby projektu, a tym samym uchybił zapisom umowy o dofinansowanie w zakresie § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie z dnia [...] stycznia 2013 r. - naruszył zapisy podrozdziału 3.1 Wytycznych pkt 1 lit. a, który mówi, że "wszystkie wydatki w ramach PO KL są kwalifikowalne, o ile (...) są niezbędne dla realizacji projektu, a więc mają bezpośredni związek z celami projektu" uznając, że wynajmowany lokal nie był użytkowany na potrzeby projektu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2015r.,nr [...], F. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją wydaną przez Zarząd Województwa [...] dnia [...] października 2014r. Ponadto strona skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie prawa procesowego tj. art. 6 k.p.a. (zasada praworządności) poprzez jego niezastosowanie i stosowanie jako podstawę prawną wydanej decyzji administracyjnej wytycznych i zaleceń, które nie są przepisami powszechnie obowiązującego prawa i nie mają mocy wiążącej, 2. naruszenie prawa procesowego tj. art. 75 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, 3. naruszenie prawa procesowego tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. przez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności przez nie dokonanie ustalenia, jakie środki zostały faktycznie wydatkowane na cele projektu, 4. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to naruszenia przez organ I instancji art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez wadliwe sformułowanie uzasadnienia decyzji, które doprowadziło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, a które to naruszenia nie zostały dostrzeżone przez organ II instancji, 5. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 6a ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.) , przez rozstrzygnięcie, że skarżący zobowiązany jest do zwrotu środków publicznych, pomimo że skarżący nie dopuścił się naruszenia żadnych przepisów powszechnie obowiązujących ani też nie naruszył "Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki" oraz "Zasad finansowania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki". Ponadto F. wniosła o zawieszenie postępowania i wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego - na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) i art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) - z pytaniem prawnym o następującej treści: Czy art. 5 pkt 6 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 6 i art. 35 ust. 3 pkt 4a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju jest zgodny z art. 87 oraz art. 93 ust. 2 Konstytucji? W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. Na rozprawie w dniu 29 października 2015r. Sąd orzekający w sprawie oddalił wniosek skarżącej o zawieszenie postepowania sądowoadministracyjnego i odmówił wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym zredagowanym przez skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Ocena ta wynika z konfrontacji prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych z dyspozycjami norm zawartych w przepisach prawnych mających zastosowanie w sprawie. Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia zasadności zwrotu części dofinansowania w kwocie [...] zł – jako wydatku niekwalifikowalnego, poniesionego przez skarżącą jako wynagrodzenie za wynajem powierzchni biurowej, określanej jako biuro projektu, o wielkości [...] m2 w lokalu położonym w P. przy [...], w okresie [...]r. Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju za podstawę orzekania został ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim Sąd stwierdza, że organ należycie przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie. Organ przeprowadził czynności kontrolne w przedmiotowym lokalu, sprawdził oznaczenie lokalu, sprawdził ogłoszenia skarżącej o prowadzonym projekcie, o rekrutacji, w tym na stronie internetowej, sprawdził opracowane i używane przez skarżącą plakaty i ulotki dotyczące projektu, a także dokonał analizy treści ustalonego przez skarżącą [...]. We wszystkich dokumentach, ogłoszeniach skarżąca wskazywała adres własnej siedziby, odmienny od adresu ww. biura projektu, jako adres korespondencyjny, adres pod którym można uzyskać informację i stosowną wiedzę o prowadzonym projekcie. Czynności kontrolne w wynajętym biurze nie wykazały aby pracownicy skarżącej świadczyli tam pracę oraz aby były tam dokumenty potwierdzające obecność takiego biura. Wprost przeciwnie wykazano tym dowodem, że lokal służy pracownikom innego podmiotu do prowadzenia księgowości. Okoliczność, że byli to pracownicy P. Sp. z o.o. świadczącej usługi księgowe na zlecenie skarżącej, nie zmieniła postaci rzeczy, że lokal nie był wykorzystywany na prowadzenie czynności z zakresu biura projektu. Nie były to bowiem czynności pracowników skarżącej ani innych osób prowadzących biuro projektu. Skarżąca nie przedstawiła żadnego racjonalnego wytłumaczenia tego stanu rzeczy. Organ prawidłowo uznał, że tłumaczenia skarżącej o zmianie kierownika projektu, jego urlopie, przewiezieniu akt do własnej siedziby na potrzeby kontroli prowadzonej w innym odległym czasie niż kontrola tego lokalu ( kontrolę przeprowadzono w dniach [...] marca, a monitoring lokalu [...] marca 2014r.), są niewiarygodne i nie usprawiedliwiają zastanego stanu rzeczy w dniach [...] marca 2014r. Wniosek organu jest prawidłowy i poddaje się kontroli Sądu. Już sam fakt, że pracownicy innego podmiotu, P. Sp. z oo., zajmujący się obsługą księgową w lokalu przy [...], nie potrafili wskazać nazwiska osoby mającej tam pracować z ramienia skarżącej w ramach biura projektu, świadczy o tym, że takie czynności nie były tam wykonywane. Brak akt potwierdza tylko tę okoliczność. Adres rekrutacyjny i adres do uzyskania informacji o projekcie powszechnie i konsekwentnie wskazywany przez skarżącą jako adres własnej siedziby przy [...] przesądza o prawidłowości ustaleń organu co do faktu, że wynajęcie lokalu przy [...], nie było niezbędne do realizacji projektu, a tym samym koszt z tym związany nie był kosztem niezbędnym do osiągnięcia celów projektu. Przypomnieć należy, że celem głównym projektu był rozwój przedsiębiorczości i samozatrudnienia oraz budowa postaw kreatywnych zmierzających do tworzenia nowych miejsc pracy wśród [...]. W ramach kosztów pośrednich skarżąca założyła sfinansowanie wynajmu pomieszczenia biurowego na biuro projektu w kwocie [...] zł na miesiąc. Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie skarżąca zobowiązała się do prowadzenia biura projektu na terenie [...], z możliwością udostępnienia pełnej dokumentacji oraz zapewniającego uczestnikom projektu możliwość osobistego kontaktu z kadrą projektu. W świetle § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu z dnia [...] stycznia 2013r. skarżąca zobowiązała się do realizacji projektu na podstawie wniosku. We wniosku przewidziano ww. wydatek w postaci wynajęcia biura projektu ale w zawartej umowie ustalono jednocześnie, że przy wydatkowaniu środków skarżąca zobowiązuje się stosować Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki ( § 3 ust.4 w zw. z § 3 ust.2 i w zw. z § 1 pkt. 6 umowy). Przypomnieć należy, że w umowie zapisano, iż przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu Beneficjent zobowiązuje się stosować aktualnie obowiązującą treść Wytycznych, o których mowa w ust. 2 i § 1 pkt 6. (ust. 4 § 3 umowy). Zgodnie z kolei z § 1 pkt 6 ilekroć w umowie jest mowa o "wydatkach kwalifikowalnych" należy przez to rozumieć wydatki kwalifikowalne zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, które zamieszczone są na stronie internetowej Instytucji Pośredniczącej: [...]. Zatem ww. Wytyczne zostały określone przez strony umowy o dofinansowanie jako podstawowy dokument, zgodnie z którym należy weryfikować kwalifikowalność poszczególnych wydatków. Same Wytyczne, w świetle ww. zapisów umowy, stały się jej integralną częścią. W przepisie § 13 umowy o dofinansowanie strony ustaliły: "Jeżeli na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych uprawnionych organów zostanie stwierdzone, że dofinansowanie jest przez beneficjenta: wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych" Natomiast w § 13 ust. 4 zapisano : " Beneficjent dokonuje również zwrotu korekt finansowych, oraz innych kwot zgodnie z § 18 ust.4 oraz § 27 ust.4". W § 18 ust.4 uregulowano: "Ustalenia podmiotów, o których mowa w ust.1, mogą prowadzić do korekty wydatków kwalifikowalnych rozliczanych w ramach Projektu". Ust.1 tego przepisu określił : " Beneficjent zobowiązuje się poddać kontroli dokonywanej przez Instytucje Pośrednicząca oraz inne uprawnione podmioty w zakresie prawidłowości realizacji Projektu". Z powyższego wynika, że obowiązek zwrotu środków został nałożony na beneficjenta zapisami umowy. Określono w nich również uprawnienie organu do kontroli realizacji projektu oraz możliwość zweryfikowania wydatków kwalifikowalnych. Stosowanie do zapisów podrozdziału 3.1 pkt 1 litera a Wytycznych wydatki są kwalifikowalne w ramach PO KL o ile "są niezbędne dla realizacji projektu, a więc mają bezpośredni związek z celami projektu". Koszty pośrednie stanowią część kosztów ponoszonych przez Beneficjenta, które są związane z projektem ale nie mogą zostać bezpośrednio przyporządkowane do konkretnego zadania realizowanego w ramach projektu. Słusznie organ uznał, że powyższe koszty ogólne związane z projektem stanowić powinny część kosztów stałych ponoszonych przez Beneficjenta na co dzień, w związku z prowadzeniem działalności np. opłaty za energię, wodę, opłaty czynszowe czy koszty utrzymania personelu. Wydatki takie poniesione w związku z realizacją projektu współfinansowanego przez E. są kwalifikowalne pod warunkiem, że oparte są na kosztach rzeczywistych dotyczących wykonywania działania współfinansowanego z E. oraz zostaną wyodrębnione jako odpowiednia proporcja kosztów stałych związanych bezpośrednio z realizacją projektu. Prawidłowo też uznano, że w przypadku wydatków ponoszonych na opłaty związane z użytkowaniem lokalu (czynsz, prąd, gaz itp.), w których Beneficjent prowadzi również inne działania i projekty, możliwe jest rozliczenie w ramach projektu takiej części wydatków, która przypada proporcjonalnie do skali działalności na realizację tego właśnie projektu. Sytuacja, w której Beneficjent rozlicza całość wydatków ponoszonych na najem biura jest możliwa tylko w uzasadnionych przypadkach, tj. np. braku możliwości realizacji części administracyjnej projektu w siedzibie Beneficjenta ze względu na brak wolnych pomieszczeń lub realizację projektu w innym mieście. Przypomnieć też należy, że zgodnie z podrozdziałem 2.1.2.2 Zasad finansowania PO KL "Wysokość kosztów pośrednich rozliczanych na podstawie rzeczywiście poniesionych wydatków powinna wynikać z konkretnego uzasadnienia racjonalności / konieczności poniesienia określonych wydatków przedstawionych przez beneficjenta". Skarżąca w pkt. 3.2 wniosku o dofinansowanie projektu wskazała, iż rekrutacja uczestników do projektu przeprowadzona zostanie na terenie [...], a poprzedzi ją akcja informacyjna: 1.spotkania bezpośrednie z potencjalnymi uczestnikami projektu, 2.kontakt z powiatowymi urzędami pracy z podregionu, 3.dystrybucja plakatów i ulotek w miejscach spotkań potencjalnych uczestników projektu (w tym urzędach, szkołach, supermarketach itp.), 4.reklama prasowa w gazetach lokalnych oraz radiowa w [...], 5.podstrona www. Następnie miały zostać rozpatrzone wnioski wszystkich uczestników projektu, którzy złożyli formularz rekrutacyjny o zakwalifikowanie do projektu elektronicznie lub osobiście w biurze projektu. We wszystkich wskazanych akcjach podano adres siedziby spółki, a nie adres wynajętego lokalu przy [...]. Kontrola monitoringu nie wykazała obecności kadry zarządzającej tym projektem w ww. biurze przy [...]. Zatem wydatek na wynajem tego lokalu nie był niezbędny do realizacji projektu i nie przyczyniał się do realizacji celów projektu. Słusznie zatem organ uznał niekwalifikowalność wydatku w postaci zapłaconego czynszu za ten lokal, za okres [...]. Jako podstawę prawną obowiązku zwrotu części środków przekazanych F. na podstawie umowy o dofinansowanie realizacji projektu [...] z dnia [...] stycznia 2013r., w decyzji wydanej przez Zarząd Województwa [...] w dniu [...] października 2014 r. wskazane zostały m.in. art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 9 w zw. z art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych ( Dz. U. z 2013r. poz. 885 ze zm., dalej u.f.p.) oraz art. 27 ust.1 pkt.6a u.z.p.p.r . Sąd wskazuje, że w sprawie zaistniała przesłanka wymieniona w art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, gdyż środki przekazane beneficjentowi zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 tej ustawy. Jednocześnie z postanowień umowy o dofinansowanie projektu wynika, że jeżeli na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych uprawnionych organów zostanie stwierdzone, że dofinansowanie jest przez beneficjenta wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, beneficjent zobowiązuje się zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych (§ 13). Należy zauważyć, że zarówno ustawa o finansach publicznych, jak i umowa o dofinansowanie projektu stanowią, że organ przy zaistnieniu określonych przesłanek, ma obowiązek żądać zwrotu wydatków uznanych za niekwalifikowane, przy czym z postanowień umowy wynika, że wydatki te zwracane są w całości lub części. Nadto treść przepisów art. 207 ust. 8 i ust. 9 ustawy o finansach publicznych wskazuje jednoznacznie, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 oraz po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków. Ustawa o finansach publicznych nie przewiduje możliwości odstąpienia od dochodzenia zwrotu tych środków. Zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Natomiast przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c i d, a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z tych środków, stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa (art. 184 ust. 2 u.f.p.). Zgodnie z art. 207 § 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Natomiast art. 207 ust. 8 pkt 1 u.f.p. stanowi, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona, odpowiednio w ust. 9 lub 11, wzywa do zwrotu środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, albo ustawy o zasadach realizacji programów wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2 (art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p.). Powyższe wymagania formalne dotyczące zwrotu środków określone art. 207 u.f.p. zostały przez organ I instancji wypełnione. Sąd podnosi, że podstawą do wydania Wytycznych jest art. 35 ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, zgodnie z którym Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, w celu zapewnienia zgodności sposobu wdrażania programów operacyjnych z prawem Unii Europejskiej oraz spełniania wymagań określanych przez Komisję Europejską, a także w celu zapewnienia jednolitości zasad wdrażania programów operacyjnych może, z uwzględnieniem art. 26, wydać wytyczne dotyczące programów operacyjnych w zakresie m.in.: 4) trybu dokonywania płatności i rozliczeń; 4a) kwalifikowania wydatków w ramach programów operacyjnych; 5) trybu monitorowania postępów realizacji programów operacyjnych; 6) trybu i zakresu sprawozdawczości z realizacji programów operacyjnych; 6a) jednolitego systemu zarządzania i monitorowania projektów indywidualnych, zgodnych z art. 28 ust. 1; 7) sposobu oceny programów operacyjnych; 8) warunków technicznych gromadzenia i przekazywania danych w formie elektronicznej; 9) kontroli realizacji programów operacyjnych; 9a) warunków certyfikacji oraz przygotowania prognoz wniosków o płatność do Komisji Europejskiej w Programach Operacyjnych w ramach Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia 2007-2013; 9b) korekt finansowych w ramach programów operacyjnych; 10) sposobu postępowania w razie wykrycia nieprawidłowości; 11) innych spraw związanych z przygotowaniem i wdrażaniem programów operacyjnych. Natomiast powołany w cyt. art. 35 ust. 3 u.z.p.p.r. przepis art. 26 wskazuje co należy do zadań Instytucji Zarządzającej. Zadaniem tej instytucji jest m.in. określenie kryteriów kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach programu operacyjnego (art. 26 ust. 1 pkt 6 u.z.p.p.r.) Zgodnie z art. 35 ust. 7 u.z.p.p.r. minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego: 1) podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej oraz w Biuletynie Informacji Publicznej, treść wytycznych, o których mowa w ust. 3, a także ich zmian; 2) ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" komunikat o miejscu publikacji wytycznych oraz ich zmian, a także o terminie, od którego wytyczne lub ich zmiany będą stosowane. Zatem, Wytyczne znajdują upoważnienie w ustawie, stanowią element Programu Operacyjnego opracowanego na potrzeby wykorzystania środków zagranicznych na zasadach uzgodnionych z Komisja Europejską. Ich moc wiążąca nie narusza, zdaniem Sądu, Konstytucji, w tym wskazywanego przez skarżącą art. 87 oraz art. 93 ust.2 i nie może być kwestionowana, zwłaszcza, gdy strona przyjęła ich treść jako element własnej umowy o dofinansowanie. W ocenie Sądu, skarżąca miała obowiązek zastosowania się do nich. Naruszenie procedur o których mowa w art. 184 u.f.p. będzie więc polegało na naruszeniu przepisów powszechnie obowiązujących, umowy międzynarodowej, umowy o dofinansowanie i innych procedur niestanowiących źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Należy podkreślić, że projekty są realizowane przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta. Niezasadne są zarzuty naruszenia przez organ art. 6, art.8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organy obydwu instancji w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi regułami wskazywały przyczyny, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Zasada przekonywania nakłada na organ obowiązek dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia, z czego w ocenie Sądu organy obydwu instancji się wywiązały, a wyrazem tego są uzasadnienia decyzji administracyjnych wydanych w toku postępowania. Uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie elementy, które wymagane są przepisami k.p.a., wskazuje powody dla których organ orzekł w określony sposób i powody, dla których argumenty Strony były nietrafne. Zupełnie nietrafne są zarzuty dotyczące naruszenia art. 75, art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Skarżąca jedynie polemizuje z ustaleniami organu. Brak jest podstaw do wskazywania, że organ nie przeprowadził określonych dowodów (art. 75 k.p.a.),czy też nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), jak również, że nie dokonał w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W sprawie również nie można doszukać się naruszenia art. 80 k.p.a. ponieważ został zebrany cały materiał potrzebny do wydania rozstrzygnięcia. Organy dokonały analizy tego materiału i przeprowadziły wyczerpującą wykładnię przepisów oraz reguł obowiązujących Skarżącą i na podstawie tego materiału wydały kwestionowane rozstrzygnięcie. Powoływanie się przez Stronę na decyzję Ministra z [...] czerwca 2013r., która nie została poddana kontroli Sądu, a także co najbardziej istotne nie dotyczy sprawy będącej przedmiotem sporu nie mogło przyczynić się do zmiany stanowiska Sądu. Reasumując, wydana decyzja posiada podstawę prawną, a inną procedurą są m.in. Wytyczne, do których stosowania zobowiązała się Skarżąca podpisując umowę. Umowa o dofinansowanie ma charakter mieszany, gdyż z jednej strony bezsporne jest, że jest umową cywilnoprawną, ale w części dotyczącej odzyskiwania kwot niekwalifikowalnych (art. 207 u.f.p.) ustawodawca przewidział obowiązek wydania decyzji administracyjnej i kompetencje dla sądu administracyjnego do rozstrzygania w tym zakresie. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia prawa uzasadniającego uwzględnienie skargi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.