IV SO/Wa 50/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-29
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże niskie dochody i wysokie koszty utrzymania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest uzasadniony, gdy strona wykaże, że jej środki finansowe są na tyle niskie, że uniemożliwiają jej poniesienie kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W takiej sytuacji sąd zwalnia stronę od kosztów sądowych i zwraca się do właściwego organu samorządu zawodowego o wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego.Stan faktyczny
Skarżąca E. L. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżąca wykazała, że jej jedynym źródłem utrzymania jest renta męża w wysokości 1349,679 zł, z której pokrywa raty pożyczki, koszty utrzymania mieszkania, zakupu lekarstw oraz inne niezbędne wydatki. Skarżąca wskazała również konkretnego adwokata, którego chciałaby mieć ustanowionego z urzędu.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 29 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. L. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: 1) zwolnić skarżąca od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu.
Skarżąca E. L. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie M. M., której kancelaria adwokacka ma siedzibę w P.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczenia z dnia 23 października 2015 r. złożonego przez skarżącą na wezwanie referendarza sądowego wynika, że E. L. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a jedynym źródłem utrzymania jej rodziny jest świadczenie rentowe męża, całkowicie niezdolnego do pracy w wysokości 1349,679 zł. Wnioskodawczyni wyjaśniała ponadto, że z otrzymanych środków pokrywa ratę pożyczki (220 zł. miesięcznie), koszty utrzymania mieszkania (energia elektryczna -120 zł., woda - 88 zł., telefon - 72 zł., butla gazowa – 42 zł.) oraz zakup lekarstw (150 zł.). Pozostałe środki przeznacza na zakup żywności i środków czystości, pokrycie kosztów dojazdów do lekarza. Skarżąca mieszka w budynku dawnego PGR-u.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy jest uzasadniony. E. L. wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych, a więc opłat sądowych i wydatków sądowych oraz wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi ustanowionemu z wyboru (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. Niewątpliwie środki finansowe którymi dysponuje są na tyle niskie, że umożliwiają jedynie skromną egzystencję. W tej sytuacji nie można oczekiwać od skarżącej, że wygospodaruje środki z przeznaczeniem na opłacenie kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Jednocześnie należy wyjaśnić, że wyznaczenie konkretnej osoby jako pełnomocnika z urzędu nie należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 253 p.p.s.a. o wyznaczenie adwokata czy radcy prawnego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej lub właściwej rady okręgowej izby radców prawnych. Ustanawiając na rzecz strony adwokata lub radcę prawnego sąd nie wskazuje zatem w wydanym postanowieniu konkretnego pełnomocnika. Sąd zwracając się do właściwego organu samorządu zawodowego o wyznaczenie pełnomocnika może jedynie poinformować ten organ, że strona wnosiła o ustanowienie konkretnego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z art. 244 § 3 p.p.s.a. jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego właściwa okręgowa rada adwokacka, lub właściwa rada okręgowa izby radców prawnych w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem lub radcą prawnym, wyznaczy adwokata lub radcę prawnego wskazanego przez stronę.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca podała, że zależy jej na ustanowieniu jej pełnomocnikiem adw. M. M. z Kancelarii Adwokackiej w P.
Zgodnie z art. 253 p.p.s.a. o wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej lub rady okręgowej izby radców prawnych, doręczając postanowienie o przyznaniu prawa pomocy. Przy czym przez właściwy organ samorządu zawodowego należy rozumieć tę radę, której terytorium działania obejmuje swoim zasięgiem obszar właściwości sądu administracyjnego, przed którym ma się toczyć lub już się toczy sprawa, w której przyznano stronie prawo pomocy obejmujące ustanowienie fachowego pełnomocnika (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2013, str. 930). Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doręczając postanowienie o ustanowieniu dla skarżącej pełnomocnika zwróci się do odpowiedniego organu samorządu zawodowego w Warszawie, w których okręgu nie znajduje się siedziba zawodowa adwokata M. M. z P. Dodatkowo zauważyć należy, że reprezentowanie skarżącej przez wskazywanego przez nią adwokata nie byłoby możliwe z uwagi na treść art. 21 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. 2015, poz. 1064), zgodnie z którym adwokat świadczy pomoc prawną z urzędu w okręgu sądu rejonowego, w którym wyznaczył swoją siedzibę zawodową.
Z tej przyczyny referendarz sadowy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło