II SAB/Wa 744/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Iwona Maciejuk (spr.), Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz Fundacji [...] kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] marca 2015 r. Fundacja [...] zwróciła się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii umów zawartych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, tj. umowy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. i umowy nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. zawartych z konsorcjum firm [...] S.A. i [...] S.A. oraz umów: nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. i nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. zawartych z firmą [...] S.A. o świadczenie usług subskrypcji Systemu Informatycznego Wspomagania Działalności Narodowego Funduszu Zdrowia. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Fundacja [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa NFZ w przedmiocie rozpatrzenia ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Fundacja zwróciła się o zobowiązanie Prezesa NFZ do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku z dnia [...] marca 2015 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W skardze podniesiono, że żądane umowy stanowią informację publiczną i jako takie podlegają udostępnieniu. Fundacja wskazała, że upłynął już ustawowy termin do udostępnienia przez organ zobowiązany wnioskowanych informacji. Podniesiono, że do chwili sporządzenia skargi Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie podjął żadnych działań zmierzających do udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia [...] marca 2015 r. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu podał, że w dniu [...] maja 2015 r. udostępniono informację publiczną w zakresie treści umów, o które wnioskowała Fundacja [...]. Informacja została przekazana drogą mailową, w formacie dokumentów pdf wraz ze skanem pisma znak: [...] z dnia [...] maja 2015 r. informującego o udostępnieniu żądanej informacji publicznej. Ponadto wskazał, że ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. odmówiono udostępnienia załączników do ww. umów o świadczenie usług subskrypcji Systemu Informatycznego Wspomagania Działalności Narodowego Funduszu Zdrowia. Jednocześnie organ wyjaśnił, że niedochowanie terminów załatwienia sprawy wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej spowodowane było przyczynami organizacyjnymi (małą liczbą personelu oraz znaczną ilością spraw wpływających do Narodowego Funduszu Zdrowia). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Kontrola przez sąd administracyjny skargi na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej wymaga w pierwszej kolejności zbadania, czy żądana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), dalej u.d.i.p. oraz, czy adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym w rozumieniu tej ustawy. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ta ogólna definicja została przez ustawodawcę uszczegółowiona w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p., poprzez przykładowe wyliczenie, w formie katalogu otwartego, informacji posiadających przymiot informacji publicznych. W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (v. wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r. sygn. akt II SA 4059/02, Lex Polonica nr 361165). Za informację publiczną uznaje się m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do szeroko rozumianego organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i dokumenty, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. W świetle powyższego żądane we wniosku z dnia [...] marca 2015 r. umowy stanowią informację publiczną, albowiem dotyczą świadczenia usług subskrypcji systemu informatycznego wspomagania działalności NFZ, a zatem odnoszą się do działalności podmiotu wykonującego zadania publiczne i gospodarującego majątkiem publicznym. Krąg podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 ust. 1 i 2 udip. Podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej są w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), będące w posiadaniu takich informacji, co wynika z kolei z ust. 3 powołanego przepisu. Narodowy Fundusz Zdrowia jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną (art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych), natomiast art. 102 ust. 1 stanowi, że działalnością Funduszu kieruje Prezes Funduszu, który reprezentuje Fundusz na zewnątrz. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia jest zatem podmiotem obowiązanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] maja 2015 r. udostępnił informację publiczną żądaną we wniosku z dnia [...] marca 2015 r. w postaci treści umów. Z tego względu postępowanie w sprawie ze skargi na bezczynność w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Choć bowiem skarga była zasadna w momencie jej wniesienia, to w chwili orzekania przez Sąd brak było podstaw, aby zobowiązać Prezesa NFZ do rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2015 r. Dokonując kontroli w niniejszej sprawie Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność Prezesa NFZ nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Brak działania organu we właściwym, określonym przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej czasie, nie uzasadniał zakwalifikowania naruszenia prawa jako rażącego. Z akt sprawy i odpowiedzi na skargę wynika, że działanie organu nie było nakierowane na celowe pozbawienie wnioskodawcy dostępu do informacji publicznej. Nie ma w świetle powyższego podstaw do przypisania tej bezczynności charakteru rażącego naruszenia prawa. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 powołanej ustawy. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł, jak w punkcie 3 wyroku, na podstawie przepisu art. 200 powołanej ustawy.