II SA/Bd 1266/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu i utracie prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu oraz o utracie statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...]. II SA/Bd 1266/15 Uzasadnienie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...], działając na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2 , art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2015r., poz. 149 ze zm.) – zwanej dalej: "ustawą" oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Starosty T. z dnia [...] lipca 2015r. znak: [...], którą po wznowieniu postepowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa uchylone zostały decyzje Starosty T.: - z dnia [...] lutego 2014r. znak: [...] o przyznaniu M. M. prawa do stypendium od dnia [...] lutego 2014r. - z dnia [...] sierpnia 2014r. znak: [...] o utracie przez ww. prawa do stypendium z dniem [...] sierpnia 2014 r. - z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] o utracie przez ww. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2014r. Jednocześnie organ I instancji na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 33 ust. 4 pkt 1 oraz art. 33 ust. 4ca ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzekł o utracie przez M. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] czerwca 2013r. Starosta T. decyzją z dnia [...] lutego 2013r. znak [...] stwierdził, że M. M. uznany został z dniem wydania decyzji za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Od dnia [...] lutego 2014r. zostało jemu przyznane stypendium z tytułu rozpoczęcia stażu (ww. decyzja z dnia [...] lutego 2014r.), do którego prawo utracił z dniem [...] sierpnia 2014r. w związku z zakończeniem odbywania stażu w dniu [...] sierpnia 2014r. (ww. decyzja z dnia [...] sierpnia 2014r. ). W piśmie z dnia [...] września 2014r. M. M. poinformował Powiatowy Urząd Pracy w T. (dalej jako: PUP), że od dnia [...] września 2014 r. wykonuje pracę zarobkową na podstawie umowy zlecenia w Gminnym Ośrodku Kultury w Ś. Starosta T. orzekł z dniem [...] września 2014 r. o utracie statusu osoby bezrobotnej przez bezrobotnego (ww. decyzja z dnia [...] września 2014 r.) W piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (dalej jako: ZUS) poinformował PUP w T., że M. M. od [...] czerwca 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. podlegał ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu zgłoszenia jako osoba wykonująca umowę zlecenia. Informację z ZUS organ I instancji potraktował jako nową okoliczność nieznaną organowi w dniu wydania decyzji - z dnia [...] lutego 2014r. o przyznaniu prawa do stypendium, z dnia [...] sierpnia 2014r. o utracie prawa do stypendium, z dnia [...] września 2014r. o utracie statusu osoby bezrobotnej i po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r. orzekł jak w wymienionej na wstępie decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., od której M. M. złożył odwołanie uznając ją za krzywdzącą. Decyzją wymienioną na wstępie z dnia [...] sierpnia 2015 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, na podstawie którego wywiódł, że odwołujący się utracił status osoby bezrobotnej w związku z podjęciem innej pracy zarobkowej (umowy zlecania) od dnia [...] czerwca 2013 r. z uwagi na niespełnienie warunków wynikających z art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy. Zdaniem Wojewody, w związku z utratą statusu bezrobotnego, uzasadnione było uchylenie decyzji orzekających o nabyciu i utracie stypendium z tytułu stażu, z uwagi na art. 53 ust. 1 i ust. 6 cyt. ustawy. Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] M. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z wnioskiem o jej uchylenie w całości. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że skarżący od [...] czerwca 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. podlegał ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu zgłoszenia jako osoba wykonująca umowę zlecenia, o czym nie poinformował organu pomimo, że o obowiązku zawiadomienia o takiej okoliczności był pouczony prawidłowo. Sąd ustaleń organu w powyższym zakresie nie kwestionuje. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się oświadczenie bezrobotnego podpisane osobiście przez skarżącego w dniu [...] lutego 2013r. Dokując oceny zaskarżonej decyzji należało mieć na względzie, że podjęta ona została w ramach wznowienia postępowania, które stwarza możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej i ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej tą decyzją. Instytucja wznowienia postępowania stanowi zatem jeden z wyjątków od sformułowanej w art. 16 kpa zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnych, zatem korzystanie z tego środka procesowego może mieć miejsce wyłącznie w wypadkach i na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Organ po wznowieniu postępowania w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, zobowiązany jest ustalić przez właściwy organ istnienie, względnie nieistnienie, podstaw wznowienia określonych w art. 145 § 1 kpa. Organ w przypadku stwierdzenia, że istnieją podstawy wznowienia postępowania, jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania sprawy, a zatem przeprowadza wznowione postępowanie w zakresie wskazanym w art. 149 § 2 k.p.a. Organ pierwszej instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa po wznowieniu jednym postanowieniem postępowania w trzech sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi, jedną decyzją uchylił trzy orzeczenia Starosty T.: - z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] o przyznaniu M. M. prawa do stypendium od dnia [...] lutego 2014 r. - z dnia [...] sierpnia 2014r. znak : [...] o utracie przez ww. prawa do stypendium z dniem [...] sierpnia 2014r. - z dnia [...] września 2014r. znak: [...] o utracie przez ww. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2014r. Jednocześnie organ I instancji orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] czerwca 2013 r. Decyzja organu I instancji został wydana z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 2 kpa w związku z przesłanką wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zgodnie z art. 151 § 1pkt 2 kpa organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Zastosowany tryb wynikający z art. 151 § 1 pkt 2 wymaga wydania rozstrzygnięcia przewidzianego w tym przepisie. Analizując treść rozstrzygnięcia organu I instancji nie trudno dostrzec, że po uchyleniu decyzji w przedmiocie przyznania prawa do stypendium oraz utraty prawa do stypendium, nie orzeczono co do istoty sprawy w tym zakresie. Jedynie w stosunku do decyzji z dnia [...] września 2014 r. o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, organ I instancji orzekł o utracie przez ww. statusu z dniem [...] czerwca 2013 r. Organ I instancji zatem jednym rozstrzygnięciem władczym uchylił trzy decyzje dotychczasowe, w tym dwie dotyczące uprawnień do stypendium i jedną dotyczącą statusu osoby bezrobotnej, podczas gdy kwestie te rozstrzygane były w odrębnych postępowaniach, zakończonych odrębnym decyzjami ostatecznymi. Stanowiło to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a konkretnie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie można pominąć również uchybienia jakiego dopuścił się organ I instancji, a organ II instancji to zaakceptował, jakim jest brak wykazania spełnienia przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zarówno w decyzji organu I, jak i II instancji zabrakło rozważań co do podstawy wznowienia. Uchybienie to narusza art. 107 § 3 kpa, ponieważ uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Dodać również należy, że decyzja o przyznaniu stypendium jest pochodną przyznania statusu osoby bezrobotnej. Wobec powyższego, w pierwszej kolejności organ winien orzec ostateczną decyzją o utracie statusu osoby bezrobotnej, a dopiero na tej podstawie wznowić postępowanie w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 8 kpa, tj. decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Podobnie decyzja o utracie stypendium również jest pochodną statusu osoby bezrobotnej, ale i również decyzji o przyznaniu stypendium. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie miał na uwadze, że istotą postępowania administracyjnego jest to, iż toczy się ono w jednej sprawie administracyjnej (art. 1 pkt 1, art. 61, art. 66 § 1, art. 104 kpa). Obowiązuje więc zasada "jedna sprawa – jedna decyzja". Organ ponadto odniesie się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu w zakresie podstawy wznowienia postępowania.