III SO/Wa 15/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi ponad kwotę 5.000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca – P.P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że z uwagi na trudną sytuację finansową nie jest wstanie ponieść kosztów sądowych związanych z uiszczeniem wpisu sądowego w kwocie 53.824 zł. Powyższe jest konsekwencją działań organu podatkowego, który dokonał zabezpieczenia na majątku skarżącej, poprzez blokadę rachunków bankowych. Obecnie prowadzone przez skarżącą przedsiębiorstwo nie dokonuje sprzedaży, a co za tym idzie nie przynosi dochodu. Na dzień 30 września 2015 r. przedsiębiorstwo poniosło stratę w wysokości – 226.238,49 zł. Obecnie skarżąca nie posiada stałego źródła dochodu. Bieżące koszty związane z utrzymaniem przedsiębiorstwa, tj. wydatki na spłatę rat leasingowych oraz zapłatę składek ZUS, usługi prawne, księgowe, informatyczne, telekomunikacyjne, ubezpieczenia – w średniej miesięcznej wysokości ok. 25.000 zł – skarżąca reguluje z pożyczek, a wydatki osobiste – w wysokości ok. 800 zł – z darowizn od rodziny. Do wniosku skarżąca załączyła m.in. zeznanie podatkowe za 2014 r. deklaracje VAT- 7, wydruki z ewidencji VAT, wyciągi z rachunków bankowych, kopie umów darowizny i pożyczki. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 20012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem referendarza sądowego, obecna sytuacja finansowa skarżącej jest niewątpliwie skomplikowana. Normalne funkcjonowanie przedsiębiorstwa uniemożliwiają dokonane zajęcia rachunków bankowych. Przedsiębiorstwo skarżącej nie osiąga dochodów. Dlatego też, w ocenie referendarza sądowego, skarżąca aktualnie nie jest wstanie ponieść całości ciążących na niej kosztów sądowych tj. uiścić wpisu od skargi w wysokości 53.824 zł. Jednocześnie jednak należy mieć na uwadze, że mimo trudności finansowych, na które powołuje się skarżąca, w dalszym ciągu prowadzi ona działalność gospodarczą. W 2014 r. skarżąca uzyskała przychód z działalności w wysokości 28.073.347,72 zł (zgodnie z zeznaniem PIT-36L). Przychody z działalności do czerwca 2015 r. wyniosły 34.555,86 zł, a koszty 203.911,61 zł (zgodnie z zestawieniami do zaliczki na podatek dochodowy). Z analizy z wyciągów z rachunków bankowych wynika, że mimo aktualnie niewielkich przychodów z działalności, skarżąca dysponuje środkami finansowymi chociażby na obsługę prawną (przykładowo: w kwietniu 2015 r. płatności na kwotę 1.219,51 zł, 1.530 zł i 8.130 zł, w czerwcu 2015 r. płatności na kwotę 23.000 zł, w sierpniu 2015 r. płatności na kwotę 15.602,86 zł, w listopadzie 2015 r. płatności na kwotę 3.480,90). Obroty na jednym tylko z rachunków bankowych skarżącej za maj 2015 r. wyniosły ponad 90 tyś. zł, za czerwiec 2015 r. – ponad 30 tyś. zł, za sierpień 2015 r. – ponad 70 tyś. zł. Jak wynika z oświadczeń skarżącej koszty związane z utrzymaniem przedsiębiorstwa, tj. wydatki na spłatę rat leasingowych oraz zapłatę składek ZUS, usługi prawne, księgowe, informatyczne, telekomunikacyjne, ubezpieczenia – w średniej miesięcznej wysokości ok. 25.000 zł – skarżąca reguluje z pożyczek, a wydatki osobiste – w wysokości ok. 800 zł – z darowizn od rodziny. Abstrahując od motywów takiego finasowania działalności, należy mieć na uwadze, że mimo wszystko, skarżąca miesięcznie dysponuje środkami w wysokości ok. 25.000 zł na wynagrodzenie prawników, raty leasingowe, usługi księgowa, informatyczne, telekomunikacyjne i inne. Jednocześnie, niejako na końcu skarżąca stawia ciążący na niej obowiązek partycypowania w kosztach wszczętego postępowania. Pamiętać natomiast należy, że wydatki związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa nie mają pierwszeństwa zaspokojenia przed należnymi w sprawie kosztami sądowymi. Tym samym, uwzględniając skompilowaną sytuacje finansową skarżącej, referendarz sądowy postanowił zwolnić ją od wpisu od skargi ponad kwotę 5.000 zł, a w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.