I SA/Wa 1644/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi D.B. na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 641/13 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej D.B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D.B. pismem z dnia 13 listopada 2013 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta W. w postępowaniu z jej wniosku o przyznanie w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. 2014 r. poz. 518) odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 marca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 641/13 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku został organowi doręczony w dniu 23 maja 2014 r. Pismem z dnia 4 grudnia 2014 r. D.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie wyżej opisanego wyroku, wnosząc jednocześnie o wyznaczenie kolejnego 30-dniowego terminu do załatwienia sprawy przez organ oraz nałożenie grzywny w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa). Skarżąca wskazała, że wobec upływu określonego w wyroku terminu, w dniu 27 listopada 2014r. wezwała Prezydenta W. do wykonania przedmiotowego wyroku. Pomimo tego organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do zakończenia postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, informując, że skarżąca została poinformowana pismem z dnia 9 grudnia 2014 r. o aktualnym stanie sprawy i przyczynach niedotrzymania terminu jej zakończenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2015r. w sprawie I SA/Wa 111/15 wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności, sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270. ze zm. – dalej jako ppsa) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność i zobowiązującym do załatwienia sprawy w określonym terminie. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy obie te przesłanki zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Jak już wskazano, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 marca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 641/13 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku D.B. w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Kolejno, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2015r. wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] złotych. Prezydent W., mimo tego wyroku, nie załatwił sprawy, wobec czego Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których była mowa powyżej, w niniejszej sprawie zostały spełnione, a zatem skarga o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny jest zasadna. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzi wprost do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 ppsa, zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 17 marca 2014 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne sprawy doręczone zostały Prezydentowi W. w dniu 23 maja 2014 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd skargi w niniejszej sprawie, organ administracji publicznej nie wydał rozstrzygnięcia. Zauważyć ponadto należy, że okoliczność pozostawania organ w bezczynności w tej sprawie, po wyroku Sądu z dnia 23 maja 2014 r. była już raz przedmiotem kontroli Sądu, który wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 111/15 wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] złotych. W przedstawionych okolicznościach, biorąc pod uwagę, że już raz została nałożona na organ kara grzywny za niewykonanie wyroku, Sąd uznał, że dalsze pozostawanie przez Prezydenta W. w bezczynności nosi znamiona rażącego naruszenia prawa a grzywna w wysokości [...] zł będzie adekwatna i spełni swój cel represyjny jak i prewencyjny. Ocena Sądu dokonana zostało od daty wydania w sprawie wyroku z dnia 22 kwietnia 2015r. sygn. akt I SA/Wa 111/15. Okoliczności niewykonania wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2014r. sygn. akt I SAB/Wa 641/13, sprzed daty 22 kwietnia 2015r. badana była już przez Sąd w sprawie I SA/Wa 111/15. Ponowne dokonywanie oceny tego okresu byłoby zatem niedopuszczalne. Należy jeszcze raz podkreślić, że niewykonywanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa Z tych przyczyn, na podstawie art. 154 § 1 w związku z art. 154 § 6 ppsa Sąd orzekł, jak w wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art.200 powołanej ustawy.