II SA/Ol 995/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia części nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Spółki A kwoty 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Po rozpatrzeniu wniosku Spółki A w sprawie wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia części nieruchomości, Starosta decyzją z dnia [...] odmówił wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia części nieruchomości w celu wykonania remontu napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu [...] relacji N. – B., stanowiącej własność Spółki A, polegającego na demontażu istniejącego słupa wraz z fundamentem, montażu nowego słupa wraz z fundamentem, montażu nowych izolatorów oraz montażu nowych przewodów i ich naciągu, na działce nr [...], obr. K., gm. K., stanowiącej współwłasność E.P., R.P. i P.W. Podstawą rozstrzygnięcia był art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) zwanej dalej: u.g.n. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że po wszczęciu postępowania została przeprowadzona rozprawa administracyjna, podczas której pełnomocnik Spółki wyjaśnił właścicielom nieruchomości, że przedmiotem planowanych prac jest remont linii, a nie jej przebudowa, bowiem nie ulegnie zmianie przebieg linii elektroenergetycznej. W celu ustalenia czy są to prace remontowe czy przebudowa istniejącej linii, Starosta zwrócił się o opinię do Wydziału Architektury, Budownictwa i Gospodarki Mieniem Starostwa Powiatowego. Z odpowiedzi Naczelnika Wydziału wynikało, że planowana inwestycja nie jest remontem linii, lecz rozbiórką istniejącej linii i budową nowej. W tej sytuacji Starosta uznał żądania Spółki za niezasadne. Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie zarzucając błędne uznanie pisma Naczelnika Wydziału Architektury, Budownictwa i Gospodarki Mieniem Starostwa Powiatowego z dnia 4 maja 2015 r. za dokument urzędowy, mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych w rozpoznawanej sprawie oraz nieprawidłowe przyjęcie, że planowane prace na linii elektroenergetycznej nie stanowią remontu, lecz rozbiórkę istniejącej linii i budowę nowej. Zdaniem Spółki, wymiana słupów mieści się w pojęciu remontu z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) dalej jako: pr.bud., polega ona na usunięciu starych słupów i posadowieniu nowych, co nie oznacza demontażu linii i budowy nowego obiektu. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Spółka planuje demontaż istniejącego na działce nr [...], obr. K. słupa elektroenergetycznego i montaż nowego słupa, prace te dotyczą urządzenia budowlanego stanowiącego element linii energetycznej. W ocenie organu, usunięcie istniejącego na konkretnej działce słupa i postawienie w jego miejsce nowego nie jest remontem. Remontem jest rodzaj prac na istniejącym obiekcie, polegających na odtworzeniu jego stanu pierwotnego, ale wykraczających poza czynności związane z bieżącą konserwacją, czyli utrzymaniem obiektu w należytym stanie. Przepis art. 124b u.g.n. ściśle określa rodzaj czynności, które mogą zostać wykonane. Planowane prace na działce nr [...] nie są związane z konserwacją, remontem bądź usuwaniem awarii urządzenia stanowiącego element linii elektroenergetycznej. Organ wyjaśnił również, że Wydział Architektury, Budownictwa i Gospodarki Mieniem jest jednostką organizacyjną Starostwa Powiatowego i nie jest błędem wymiana opinii pomiędzy poszczególnymi wydziałami. Na powyższą decyzję Spółka A wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 7, art. 76, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) dalej jako: k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji opartej na opinii Wydziału Architektury, Budownictwa i Gospodarki Mieniem Starostwa Powiatowego, w której uznano planowane prace za rozbiórkę istniejącego obiektu i budowę nowego, a także poprzez niewyjaśnienie dlaczego planowane prace nie są remontem i nieustosunkowanie się do zarzutu zawartego w odwołaniu, iż na skutek planowanych prac parametry linii nie ulegną zmianie, zatem będzie to ta sama linia energetyczna; - art. 124b ust. 1 u.g.n., art. 3 pkt 6, 7a i 8 pr.bud., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej zobowiązania do udostępnienia części nieruchomości w celu wykonania remontu odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej z uwagi na uznanie, iż planowane prace remontowe nie mieszczą się w definicji remontu z art. 3 pkt 8 pr.bud. oraz w zakresie regulacji art. 124b ust. 1 u.g.n., mimo że na skutek przeprowadzenia planowanych prac parametry linii nie ulegną zmianie. W uzasadnieniu podniesiono, że wyrażenie poglądu co do zastosowania przepisów prawa w piśmie pracownika Wydziału Architektury, Budownictwa i Gospodarki Mieniem Starostwa Powiatowego nie zwalnia organu od oceny stanu faktycznego sprawy i uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia. Organy obu instancji nie wyjaśniły dlaczego planowane prace nie mogą być uznane za remont. Wojewoda nie odniósł się również do stanowiska Spółki, iż na skutek planowanych prac parametry linii nie ulegną zmianie - będzie to ta sama linia energetyczna, pracująca z takim samym napięciem oraz mająca taki sam przebieg co obecnie. Zdaniem Spółki, Wojewoda nietrafnie również przyjął, że przedmiotem planowanych prac jest słup energetyczny. Przedmiotem prac jest odcinek urządzenia liniowego przebiegający przez daną nieruchomość, a nie poszczególny jego element w postaci słupa. Remont może polegać na wymianie niektórych elementów obiektu budowlanego, jakim jest linia elektroenergetyczna. Planowane prace mieszczą się zatem w zakresie pojęcia remontu linii elektroenergetycznej, zawartego w art. 124b ust. 1 u.g.n. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wyjaśnił, że nie odniósł się do kwestii parametrów linii elektroenergetycznej, gdyż pozostaje to poza jego kompetencją. W piśmie procesowym z dnia 4 grudnia 2015 r. Spółka wyjaśniła, że w rozpoznawanej sprawie nie udało się dojść do porozumienia z właścicielami nieruchomości co do uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania remontu odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej, również organy odmówiły wydania decyzji zobowiązującej właścicieli do udostępnienia nieruchomości i w związku z tym inwestor nie dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz nie może zgłosić zamiaru wykonania robót budowlanych właściwemu organowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia części nieruchomości w celu wykonania remontu napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu [...] relacji N. – B., polegającego na demontażu istniejącego słupa wraz z fundamentem, montażu nowego słupa wraz z fundamentem, montażu nowych izolatorów oraz montażu nowych przewodów i ich naciągu, na działce nr [...], obr. K., stanowiącej współwłasność E.P., R.P. i P.W. W ocenie Wojewody, organ I instancji słusznie uznał, że planowane przez Spółkę prace nie mieszczą się w pojęciu remontu, a przepis art. 124b ust. 1 u.g.n. ściśle określa rodzaj czynności, które mogą zostać wykonane. Zgodnie z art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1 (art. 124b ust. 2 u.g.n.). Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania (art. 124b ust. 4 u.g.n.). Zatem decyzja w tym trybie jest wydawana, gdy zaistnieje niezbędna konieczność udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii m.in. przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Koniecznym warunkiem wydania decyzji w tym przedmiocie jest także brak zgody właściciela na wykonanie opisanych czynności. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że właściciele działki nr [...], obr. K. nie wyrazili zgody na wejście na ich nieruchomość w celu umożliwienia Spółce wykonania prac remontowych na linii energetycznej przebiegającej przez ich nieruchomość, pomimo, że Spółka zwracała się do właścicieli nieruchomości z taką prośbą. Ten warunek przewidziany w art. 124b u.g.n. został zatem spełniony. W ocenie Sądu także charakter prac jaki zamierza wykonać Spółka na linii elektroenergetycznej przemawia za prawidłowością zastosowania w sprawie trybu z art. 124b u.g.n. Spółka zwróciła się bowiem do organu z wnioskiem o udostępnienie działki nr [...] w celu wykonania czynności związanych z konserwacją i remontem na linii elektroenergetycznej o napięciu [...] relacji N. – B. Sąd nie podziela stanowiska organów obu instancji, że planowane prace nie mogą być uznane za remont. Zgodnie z definicją remontu zawartą w art. 3 pkt 8 pr.bud., przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Z definicji tej wynika, że remont musi być wykonywany w istniejącym obiekcie budowlanym, co wyklucza z góry brak takiego obiektu w całości lub części. Remont w związku z koniecznością istnienia obiektu budowlanego w jego trakcie, nie może polegać na całkowitej lub częściowej rozbiórce obiektu, a następnie jego wznoszenia od nowa. Roboty budowlane, polegające na remoncie mają na celu odtworzenie stanu pierwotnego obiektu budowlanego przy zastosowaniu wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. W przypadku remontu odtworzenie stanu pierwotnego istniejących obiektów budowlanych wymaga napraw, wymiany lub odnowienia niektórych tylko elementów obiektu, w przeciwieństwie do odbudowy, kiedy ten zakres jest znacznie szerszy. Ponadto przy remoncie, obiekt jemu poddany zazwyczaj jest jeszcze użytkowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem, a remont ma zapobiec na przyszłość jego degradacji fizycznej i technicznej, nadmiernemu i zbyt szybkiemu zużyciu (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2012 r., II OSK 281/11, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie analizując charakter planowanych prac należy dojść do wniosku, że najpełniej ich zakres pokrywa się z definicją remontu zawartą w ustawie Prawo budowlane. Spółka nie zamierza wykonać nowej sieci, przebudować jej, czy też odbudować istniejącej sieci przechodzącej przez działkę nr [...]. Zakres robót ogranicza się jedynie do demontażu istniejącego słupa wraz z fundamentem, montażu nowego słupa wraz z fundamentem, montażu nowych izolatorów oraz montażu nowych przewodów i ich naciągu. Przyjąć należy, że charakter zamierzenia inwestycyjnego, polegającego na wymianie słupa linii elektroenergetycznej w celu zapewnienia dalszego bezpiecznego funkcjonowania linii, należy określić jako wykonywanie robót remontowych w odniesieniu do spornego odcinka sieci. Za przyjęciem prawidłowości powyższych rozważań przemawia także okoliczność, że prace budowlane, jakie zamierza wykonać Spółka, nie będą polegały na zmianie przebiegu linii elektroenergetycznej, jak również parametry linii nie zostaną zmienione. Zakres tych prac nie jest znaczny, w tym sensie, że obejmuje jedynie część elementów istniejącej linii. Chociaż na przedmiotowej działce prace remontowe mają objąć wskazane wyżej prace, to jednak nie można pominąć okoliczności, że prace te dotyczą linii elektroenergetycznej jako całej budowli. Nie można charakteru wskazanych prac remontowych na przedmiotowej działce ograniczać jedynie do zakresu niezbędnych prac do przeprowadzenia na tej nieruchomości lecz należy pojęcie to odnieść do całej inwestycji polegającej na remoncie linii elektroenergetycznej ze wskazanym wyżej przebiegiem. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni przedstawioną w uzasadnieniu wyroku wykładnię przepisów prawa. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy ppsa., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 205 § 2 powołanej ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszonych przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).