I SA/Lu 639/15

WyrokWSA w Lublinie2015-12-18

Skład orzekający: Małgorzata Fita, Krystyna Czajecka-Szpringer, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opinia biegłego rzeczoznawcy, sporządzona na podstawie dokumentacji fotograficznej i bez oględzin pojazdu, może stanowić podstawę do określenia podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu?
Ratio decidendi
Opinia biegłego rzeczoznawcy, sporządzona bez oględzin pojazdu i jedynie na podstawie fragmentarycznej dokumentacji fotograficznej, nie może stanowić wystarczającej podstawy do określenia podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym. Postępowanie podatkowe, które opiera się na takiej opinii, narusza zasady prawdy obiektywnej i budzenia zaufania do organów. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując ponowne postępowanie z uwzględnieniem stanu technicznego i wyposażenia pojazdu.
Stan faktyczny
Podatnik T. S. nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy i zadeklarował podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym. Organ celny uznał zadeklarowaną kwotę za zaniżoną i powołał biegłego rzeczoznawcę do ustalenia wartości rynkowej pojazdu. Biegły sporządził opinię na podstawie dokumentacji fotograficznej, bez oględzin pojazdu, określając jego wartość na niższą kwotę. Organ podatkowy pierwszej i drugiej instancji oparł swoje decyzje na tej opinii. Podatnik wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku akcyzowym, w tym brak rzetelności opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz T. S. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Protokolant Referent Ewelina Piskorek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz T. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania T. S., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] r. określającą wysokość podstawy opodatkowania w kwocie [...]zł oraz wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego w kwocie [...]zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że w dniu 16 września 2014r. T. S. złożył w Urzędzie Celnym w [...] deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Skoda Octavia, rok produkcji 2005, poj. silnika 1896 cm, deklarując wysokość podstawy opodatkowania w kwocie [...]zł, stawkę podatku 3,1% oraz kwotę podatku akcyzowego w wysokości [...] zł. W ocenie organu, zadeklarowana przez podatnika podstawa opodatkowania znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej samochodu, ustalonej na podstawie katalogu Info Ekspert wrzesień 2014r. w kwocie [...]zł (brutto), Podatnik wezwany do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej podobnego pojazdu, dostarczył do Urzędu Celnego 5 sztuk zdjęć pojazdu, co organ potraktował jako brak zgody na zmianę wysokości podstawy opodatkowania z uwagi na widoczne na zdjęciach uszkodzenia przedmiotowego pojazdu i wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w zakresie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia przedmiotowego samochodu. Postanowieniem z dnia 29 października 2014 r. organ powołał biegłego rzeczoznawcę techniczno-motoryzacyjnego celem sporządzenia opinii w zakresie wartości rynkowej przedmiotowego pojazdu, wskazując (z podkreśleniem), iż podstawę ustaleń powinna stanowić średnia cena zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, roku produkcji z uwzględnieniem (jeśli jest to możliwe do ustalenia) wyposażenia oraz stanu technicznego pojazdu w chwili przywozu do kraju, to jest na dzień 7 września 2014 r. O przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego podatnika zawiadomiono. Wartość rynkową brutto pojazdu biegły określił na kwotę [...]zł, a pojazdu w stanie uszkodzonym na kwotę [...]zł brutto. Poinformowany o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, w dniu 30 grudnia 2014 r. T. S. oświadczył, że zebrany materiał fotograficzny nie oddawał całości uszkodzeń pojazdu. Decyzją z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] określił wysokość podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu w kwocie [...]zł oraz określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym powstałe w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym ww. samochodu w kwocie [...]zł. Organ wskazał na regulacje prawne wynikające z ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. Z 2014 r., poz. 752): art. 100 ust. 1 pkt 2, art. 104 ust. 1 pkt 2, art. 105 pkt 1 i pkt 2, art. 104 ust. 8 oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym opinię biegłego z dnia 4 grudnia 2014 r. sporządzoną na zlecenie organu. Powołując się na treść opinii biegłego i wyjaśniając, że organ nie może (art. 104 ust. 11) uwzględnić korekty ze względu na współczynnik zbywalności, przyjął, że podstawa opodatkowania przedmiotowego w sprawie auta to kwota [...]zł (wartość rynkowa brutto – [...] zł, pomniejszona o podatek VAT i podatek akcyzowy właściwy dla pojazdu z silnikiem o poj. 1896 cm3). Następnie, stosując stawkę 3,1 % podatku akcyzowego określono wartość zobowiązania podatkowego na kwotę [...]zł. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik zarzucił naruszenie art.121, art. 122, art. 125, art. 139, 180 i art. 191 Ordynacji podatkowej. W ocenie podatnika organ podatkowy swoje ustalenia oparł o niewiarygodne dowody, tj. opinię biegłego rzeczoznawcy ze Stowarzyszenia Rzeczoznawców Samochodowych - E. Podniósł, iż nie otrzymał żadnego wezwania do przedstawienia przedmiotowego pojazdu biegłemu w dniu wykonywanej przez niego wyceny. Wycena biegłego nie może być zaś – w jego ocenie- dokonana bez badania pojazdu, jedynie w oparciu o programy komputerowe. Podatnik zarzucił też bezzasadne przedłużanie terminów postępowania. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2015r. Dyrektor Izby Celnej, wyznaczył stronie 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Dyrektor Izby Celnej, decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu organ powołał się na przepisy ustawy o podatku akcyzowym, odnoszące się do opodatkowania nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Organ wskazał, iż obowiązek podatkowy w takiej sytuacji powstaje z dniem przemieszczenia pojazdu na terytorium kraju, pod warunkiem, że nabycie prawa rozporządzania takim samochodem jak właściciel nastąpiło przed jego przemieszczeniem na terytorium kraju (art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym), oraz że podatnikiem jest w tym przypadku osoba, która dokonała nabycia wewnątrzwspólnotowego (art. 101 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy). Organ wskazał też na obowiązek, po przywozie samochodu do kraju, złożenia deklaracji uproszczonej do właściwego naczelnika urzędu celnego oraz dokonania zapłaty akcyzy (art. 106 ust. 2 i 3 ustawy). Dalej organ wyjaśnił, że co do zasady (art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym), podstawą opodatkowania w przypadku samochodu osobowego jest kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy - w przypadku jego nabycia wewnątrzwspólnotowego. Jeżeli wysokość podstawy opodatkowania bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego (art. 104 ust. 8). W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania (art. 104 ust. 9). Organ wyjaśnił przy tym, w oparciu o art. 104 ust. 11 ustawy o podatku akcyzowym co jest wartością rynkową samochodu, zauważając dodatkowo, że średniej wartości rynkowej, o której mowa w cyt. wyżej przepisie nie można utożsamiać z wartością konkretnego podlegającego opodatkowaniu samochodu osobowego. Średnią wartością rynkową będzie bowiem kwota znajdująca się pomiędzy najmniejszą, a największą notowaną na rynku ceną zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, rocznika (również z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym) co nabyty wewnątrzwspólnotowo pojazd. Następnie organ powołał się na opinię rzeczoznawcy z dnia 4 grudnia 2014r., w której przy wykorzystaniu metody stopnia uszkodzeń jej autor określił wartość pojazdu na kwotę [...]zł. Organ podkreślił przy tym, podtrzymują argumentację organu pierwszej instancji, iż w przypadku korekt wartości wynikających z czynników innych niż stan techniczny i wyposażenie, organ podatkowy nie ma umocowań prawnych uwzględniania ich przy określaniu średniej wartości, o której mowa w art. 104 ust. 11 ww. ustawy. Dlatego też organ podatkowy I instancji nie uwzględnił zawartej w przedmiotowej opinii korekty ze względu na współczynnik zbywalność. W związku z powyższym, wartość rynkowa nabytego wewnątrzwspólnotowo przez Stronę samochodu w stanie uszkodzonym została określona przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] przy wykorzystaniu opinii biegłego na kwotę [...]zł. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej niezastosowanie tej korekty przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] było prawidłowe, bowiem wskazać należy, że dla potrzeb określenia wartości celnej pojazdu istotne znaczenie ma stan techniczny pojazdu w chwili powstania obowiązku podatkowego. Zbywalność pojazdu zależy natomiast głównie od popularności rynkowej danego modelu, mierzonej łatwością zbycia pojazdu w stanie uszkodzonym lub po jego naprawie, możliwością pozyskania tanich, nowych części zamiennych, wieku pojazdu oraz rozwiązań konstrukcyjnych. Wynika z tego, że współczynnik ten dotyczy w głównej mierze sytuacji sprzedaży pojazdu i jest pojęciem subiektywnym. Dlatego też współczynnik zbywalności nie może mieć znaczenia w postępowaniu celnym czy podatkowym. Stanowisko takie potwierdził WSA w Kielcach w wyroku z dnia 31.12.2012r., sygn. akt 1 SA/Ke 670/12, a także WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1244/09; WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 951/09; W odniesieniu do argumentacji odwołania organ stwierdził, że postępowanie w sprawie niniejszej zostało przeprowadzone z zachowaniem wszelkich reguł postępowania podatkowego przewidzianych przepisami Ordynacji podatkowej. W ocenie organu w toku postępowania dołożono wszelkiej staranności w celu uzyskania od strony informacji oraz ewentualnych dowodów potwierdzających zły stan techniczny pojazdu, mogących potwierdzić zakres jego uszkodzeń jak również dokonywanych napraw, wezwano stronę do przedłożenia ww. dokumentów. Organ wskazał przy tym, że podatnik został poinformowany o miejscu i czasie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego i uczestniczył podczas sporządzania wyceny nie wnosząc przy tym żadnych uwag do wyceny w dniu sporządzania jej przez biegłego. Podatnik nie udostępnił rzeczoznawcy do oględzin przedmiotowego pojazdu, zatem rzeczoznawca na podstawie dokumentacji pojazdu otrzymanej od organu podatkowego (w tym 5 zdjęć obrazujących uszkodzenia pojazdu załączonych przez Stronę) w dniu 4 grudnia 2014r. sporządził Opinię Nr [...], w której przy wykorzystaniu metody stopnia uszkodzeń określił wartość pojazdu na kwotę [...]zł. W odniesieniu do zarzutu strony, iż nie został wezwany do przedstawienia przedmiotowego pojazdu biegłemu w dniu wykonywanej przez niego wyceny organ podał, że "Brak współdziałania Strony z organem celnym nie może obciążać organu, w szczególności gdy przepisy prawa wyraźnie wskazują Stronę jako obowiązanego do przedłożenia dowodów z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne, co w realiach niniejszej sprawy (wartość pojazdu ze względu na jego stan techniczny) jest szczególnie istotne. Tym bardziej, że w niniejszej sprawie jak wynika z treści protokołu z zapoznania strony z aktami sprawy z dnia 30.12.2014r., Strona pouczona o treści art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej oświadczyła, "iż, materiał fotograficzny nie oddawał w całości uszkodzeń pojazdu". W tej sytuacji, to w interesie Strony było przedstawienie pojazdu biegłemu rzeczoznawcy celem dokonania jego oględzin i określenia stopnia uszkodzeń pojazdu. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ stwierdził, że nie można na organy podatkowe nakładać nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów, potwierdzających stanowisko strony, jeżeli argumentów w tym zakresie nie dostarczyła ona sama, a z ustaleń organów wynikają wnioski przeciwne do twierdzeń tegoż podatnika. Podatnik ma obowiązek udokumentować fakty, na które się powołuje. Co do bezpodstawnego przedłużania postępowania, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie wszczęte zostało w dniu 13 października 2014r. Na dzień 4 grudnia 2012r. wyznaczono stronie przeprowadzenie dowodu z wykonania opinii biegłego rzeczoznawcy, która do organu I Instancji wpłynęła w dniu 15 grudnia 2014r. Mając na uwadze wynikającą z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej konieczność zapewnienia Stronie czynnego udziału w postępowaniu (z której to możliwości Strona skorzystała zapoznając się z materiałami sprawy w dniu 30 grudnia 2014r.), nie było możliwe załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 139 §1 ustawy Ordynacja podatkowa. W tej sytuacji, zgodnie z treścią art. 140 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy zawiadomił Stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o uchylenie powyższej decyzji T. S. zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 104 ust. 10 ustawy o podatku akcyzowym w zw. z art. 267 §1 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 tej ustawy. W uzasadnieniu skargi podnosił, że o konieczności udostępnienia pojazdu nie był w ogóle powiadamiany, że gdy dotarł na miejsce, poinformowany o przeprowadzeniu opinii przez biegłego, zastał napisaną gotową opinię, a biegły nie był w żaden sposób zainteresowany samym pojazdem. Nie świadczy to w ocenie podatnika o rzetelności i obiektywności opinii. Taka opinia – jego zdaniem – nie może stanowić dowodu w sprawie. Zwłaszcza, że na wartość pojazdu mają wpływ: stan silnika, zawieszenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Istota sporu zawisłego między stronami w rozpatrywanej sprawie dotyczy podstawy opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki Skoda Octawia, a ściślej mówiąc sprowadza się do oceny, czy opinia biegłego, która posłużyła organom podatkowym w niniejszej sprawie do ustalenia podstawy opodatkowania celem określenia stronie prawidłowej wysokości podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego spełniała wymogi zawarte w postanowieniu z dnia 29 października 2014 r. powołującym biegłego, czy można stwierdzić, że sposób przeprowadzenia opinii świadczy o przeprowadzeniu jej w sposób rzetelny, zgodny z regułami sztuki. Niewątpliwie bowiem tylko taka opinia mogła być podstawą dla organu do określenia skarżącemu podstawy opodatkowania z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego w trybie określonym w art. 104 ust. 8, 9 i 11 ustawy o podatku akcyzowym. W myśl art. 104 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, podstawą opodatkowania w przypadku samochodu osobowego jest kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy - w przypadku jego nabycia wewnątrzwspólnotowego. Jeżeli wysokość podstawy opodatkowania bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego (art. 104 ust. 8). W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania (art. 104 ust. 9). Natomiast średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy (art. 104 ust. 11 ustawy o podatku akcyzowym). Wartość tę można zweryfikować ze średnią ceną samochodu w Eurotax. Organ podatkowy bądź organ kontroli skarbowej, kwestionując cenę rynkową przyjętą przez strony, powinien powołać biegłego rzeczoznawcę, który dokona wyceny przedmiotu transakcji. Wskazać bowiem należy też, że niejednokrotnie charakter podatkowych stanów faktycznych wymaga wiadomości specjalnych z różnych dziedzin życia. O tym, czy te wiadomości specjalne są w sprawie wymagane, decyduje zawsze organ podatkowy. Zgodnie zatem z art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami (...). W niniejszej sprawie, ponieważ organ powziął wątpliwość w zakresie wartości rynkowej auta osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo przez T. S. (pomiędzy wartością przedstawiana przez podatnika w deklaracji AKC-U a wartością wynikająca z systemu Info-Ekspert pojawiła się znaczna różnica) wszczął z urzędu postępowanie podatkowe, powołując biegłego rzeczoznawcę techniczno-motoryzacyjnego celem sporządzenia przez tę osobę opinii w zakresie wartości rynkowej przedmiotowego w sprawie samochodu Skoda Octawia rok prod. 2005, poj. silnika 1896 cm3. W postanowieniu z dnia 29 października 2014 r. organ zaznaczył przy tym, podkreślając (jako istotny) tekst, iż "podstawę ustaleń powinna stanowić średnia cena zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, roku produkcji z uwzględnieniem (jeżeli jest to możliwe do ustalenia) wyposażenia oraz stanu technicznego pojazdu w chwili przywozu do kraju (tj. na dzień 7 września 2014 r.)". W drugim punkcie postanowienie to wymieniało, co należy udostępnić biegłemu. Były to: dokument z danymi identyfikacyjnymi pojazdu, dowód rejestracyjny w jęz.francuskim, faktura z 5 września 2014 r. wraz z jej tłumaczeniem oraz 5 sztuk zdjęć pojazdu. Ani z postanowienia organu z dnia 29 października 2014 r. ani z zawiadomienia podatnika – T. S. o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego (z dnia 17 listopada 2014 r. w dniu 4 grudnia 2014 r. o godz. 9.00) nie wynika w żaden sposób, aby organ uznał za konieczne wskazanie, iż biegłemu ma być okazany przedmiotowy pojazd. W postanowieniu z 29 października 2014 r. przewidziano udostępnienie biegłemu jedynie posiadanej przez organ dokumentacji samochodu wraz z pięcioma zdjęciami fragmentów auta, które dostarczył do organu sam podatnik. O konieczności okazania przedmiotowego auta podatnik nie został też z żaden sposób zawiadomiony w piśmie z dnia 17 listopada 2014 r., wydanym na podstawie art. 190 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie mógł zatem wiedzieć, że w tym dniu może/powinien okazać biegłemu auto. Zresztą, jak twierdzi sam podatnik, w tym dniu o wskazanej godzinie opinia była już gotowa. Przepisy Ordynacji podatkowej nie określają wymagań, jakim winna odpowiadać opinia biegłego. Jednak z samej istoty tego dowodu wynika, że biegły winien wskazać i wyjaśnić przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji, że biegły powinien wskazać źródła, podstawy i przesłanki, które uzasadniają poszczególne stwierdzenia zawarte w opinii. Trudno też wyobrazić sobie rzetelną opinię, pomocną organowi w ustaleniu wartości pojazdu, która nie odnosi się w żaden sposób do wyglądu, stanu technicznego, stanu zniszczenia poszczególnych części i układów oraz nie bierze pod uwagę wyposażenia tego konkretnego pojazdu, którego dotyczy. U podstaw opinii rzeczoznawcy nie zawsze będą oględziny przedmiotu – zależy to w każdym przypadku od charakteru przedmiotu i podmiotu opinii – jednak w przypadku, z którym mamy do czynienia w sprawie trudno przyjąć, że opiniujący rzeczoznawca, który miał wziąć pod uwagę stan techniczny i wyposażenia auta, mógł wydać opinię nie widząc opiniowanego przedmiotu. Zwłaszcza, że nie było to spowodowane np. odmową okazania samochodu przez skarżącego czy jakimikolwiek utrudnieniami w tym względzie. Jak wynika z opinii rzeczoznawca natomiast uznał za wystarczające obejrzenie w tym celu 5 zdjęć, dostarczonych przez skarżącego do organu, które w sposób bardzo fragmentaryczny i niepełny obrazują samochód – nie widać na nich nawet całej zewnętrznej strony auta, nie wspominając o wyposażeniu wewnętrznym, stopniu zniszczenia na skutek kolizji, czy też normalnych zniszczeń związanych z użytkowaniem. W tym kontekście nie dziwią takie stwierdzenia w opinii, iż uszkodzeń wymienionych przez nabywcę pojazdu nie można zweryfikować na podstawie posiadanej dokumentacji – w związku z czym nie wiadomo, czy rzeczoznawca wziął je pod uwagę czy też nie, oraz czy auto posiadało inne istotne wady, niemożliwe do zweryfikowania przez podatnika niebędącego np. mechanikiem samochodowym, niemającego o nich wiedzy. Taką wiedzę winien mieć rzeczoznawca i z jej użyciem powinien ocenić stan auta, proponując wycenę tego konkretnego egzemplarza. W ocenie Sądu, organ nie mógł skutecznie twierdzić, iż brak współdziałania strony nie może obciążać organu, że strona winna jest wskazać dowody, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Podatnik bowiem w tym postępowaniu nie był bierny, nie utrudniał prowadzenia postępowania, zgodnie ze stanem swojej wiedzy i świadomości prawnej starał się w tym postępowaniu uczestniczyć: dostarczył do organu sporządzone przez siebie fotografie auta, które miałyby poświadczać wartość auta przez niego podaną, stawił się w miejscu i czasie, gdzie miała być sporządzona opinia, wypowiadał się w przedmiocie zgromadzonego materiału, twierdząc, iż materiał fotograficzny nie oddawał w całości uszkodzeń pojazdu. Do tych ostatnich twierdzeń organ jednak nie odnosi się, poprzestając na opinii biegłego sporządzonej o wyrywkowe 5 fotografii auta. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie nie spełniało wymogów przewidzianych art. 121, art. 122 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej, które obligują organ do działania w sposób budzący zaufanie do organu, w sposób zmierzający do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyjaśniania podatnikowi przesłanek, którymi kieruje się przy załatwianiu sprawy. Przeprowadzając ponownie postępowanie podatkowe organ weźmie pod uwagę stan i wyposażenie przedmiotowego w sprawie auta, uwzględniając powyższe wywody. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U .z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło