I SO/Kr 16/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowić dla M. S. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. W dniu 7 grudnia 2015 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. S. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie dotyczącej zaskarżenia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 9 listopada 2015 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem I. S. oraz trójką dzieci: O. ur. 2004 r., G. ur. 2008 r. i H. ur. 2013 r. Miesięczny dochód rodziny wynosi 2.102 zł i stanowi go świadczenie rodzinne na dzieci w wysokości 449 zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł oraz dochód z prac dorywczych I. S. w wysokości około 1.500 zł. W skład majątku strony wchodzi dom jednorodzinny o powierzchni około 120 m² w trakcie remontu. Strona nie posiada oszczędności, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy M. S. podniosła, że nie posiada dochodów, które pozwoliłyby pokryć koszty sądowe oraz wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, ma troje dzieci. Źródłem utrzymania rodziny są nieregularne dochody jej męża, a strona posiada szereg zaległości cywilnoprawnych i publicznoprawnych. Stałe wydatki rodziny przedstawiają się następująco: kredyt S. B. 400 zł, kredyt P. 200 zł, Urząd Skarbowy 200 zł, P. 200-300 zł, media około 720 zł (co drugi miesiąc 920 zł). Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do takiej właśnie kategorii spraw należy sprawa M. S. W rubryce 3 formularza "PPF" wskazano bowiem, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 9 listopada 2015 roku Nr: [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia. Powyższe oznacza, że strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jej wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a § 1 p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. S. domaga się również ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zdaniem orzekającego sytuacja materialna skarżącej nie pozwala na poniesienie przez nią kosztów zastępstwa procesowego we własnym zakresie. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną z trojgiem małych dzieci. Nieregularne dochody męża z prac dorywczych oraz zasiłki: rodzinny i pielęgnacyjny w łącznej wysokości ok. 2.100 zł stanowią źródło utrzymania rodziny. Wydatki na media i spłatę zobowiązań pochłaniają niemal całe dochody rodziny. Strona nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani wartościowych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone. Jedynym składnikiem majątkowym jest dom, w którym rodzina zamieszkuje. W przedstawionej sytuacji konieczność wygospodarowania środków finansowych na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w ocenie referendarza sądowego przekracza aktualne możliwości wnioskodawczyni. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania M. S. prawa pomocy w zakresie ustanowienia na jej rzecz radcy prawnego z urzędu, dlatego orzeczono jak w punkcie II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.