VI SA/Wa 1236/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-21
Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Izabela Głowacka-Klimas, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odpady drewniane (trociny, klocki) mogą być uznane za drewno w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska i Ministra Gospodarki w sprawie gęstości drewna, a w konsekwencji, czy ich masa powinna być obliczana na podstawie gęstości gatunku drewna, czy poprzez zważenie?Ratio decidendi
Odpady drewniane, takie jak trociny czy klocki, nie mogą być uznane za drewno w rozumieniu rozporządzenia Ministra Środowiska i Ministra Gospodarki w sprawie gęstości drewna, ponieważ rozporządzenie to dotyczy drewna mającego zastosowanie w przemyśle i budownictwie, a odpady te nie spełniają tego kryterium. W związku z tym, masa ładunku powinna być ustalana poprzez zważenie, a nie na podstawie gęstości gatunku drewna.Stan faktyczny
Spółka "S." Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi i masy całkowitej zespołu pojazdów. Spółka kwestionowała kwalifikację przewożonego ładunku jako odpadów, twierdząc, że jest to drewno, którego masę należało obliczyć na podstawie gęstości gatunku. Skarżąca podnosiła również zarzuty dotyczące nieprawidłowości pomiaru wagami oraz niedochowania należytej staranności przez organy. Sąd oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant ref. staż. Małgorzata Ciach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi "S." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości
W dniu [...] lipca 2014 r. w miejscowości P. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z trzyosiowego samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] oraz dwuosiowej przyczepy ciężarowej marki Z. o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował S. S., który wykonywał przejazd z ładunkiem trocin bukowych i klocków mieszanych - odpad z produkcji palet, w imieniu "S." Sp. z o. o. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r.
W wyniku pomiarów zespołu pojazdów organ I instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk I pojedynczej osi nienapędowej przyczepy - 9,65 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 w górę) - przekroczenie o 1,65 t,
- nacisk II pojedynczej osi nienapędowej przyczepy - 11,4 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 w górę) - przekroczenie o 3,4 t,
- masa całkowita zespołu pojazdów - 46,35 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę dla każdej osi) - przekroczenie dmc o 6,35 t,
- podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 5000 (słownie: pięć tysięcy) złotych.
W odwołaniu strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, art. 61 ust. 15 i 16 ustawy Prawo o ruchu drogowym i przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki w sprawie określenia gęstości drewna poprzez ich niezastosowanie, a także art. 140aa ust. 1-3, art. 140ab ust. 2 w zw. z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a) i art. 64 ustawy Prawo o ruchu drogowym w rezultacie ich błędnego zastosowania.
Zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. W związku z powyższym spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania oraz ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 140aa ust. 1, 3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 2 i 3 lit. b), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. - zwanej dalej prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm - zwanej dalej udp), § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 951), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 (słownie: pięć tysięcy) złotych, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2000 złotych z tytułu wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%.
Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji błędnie przyjął, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalny nacisk osi nienapędowych wynosi 8 t. Jak słusznie wskazała w odwołaniu strona, zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 przedmiotowego rozporządzenia, nacisk osi nie może przekraczać w przypadku pojedynczej osi nienapędowej 10 ton. Tym samym nie doszło do przekroczenia nacisku pojedynczej osi nienapędowej przyczepy, nacisk zaś II pojedynczej osi nienapędowej przyczepy został przekroczony o 1,4 t (14 % dopuszczalnej wartości). Jednocześnie masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła 46,35 t i przekraczała dopuszczalną masę całkowitą o 6,35 t (15,875 % dopuszczalnej wartości).
Ponadto organ wskazał, iż stwierdzenie przekroczenia nacisku pojedynczej osi nienapędowej pojazdu powyżej 10 t, zawsze skutkuje zakwalifikowaniem ustalonego w trakcie kontroli stanu faktycznego jako wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. Maksymalny uregulowany w przepisach prawa powszechnego nacisk pojedynczej osi nienapędowej wynosi bowiem 10 t, a żadne z zezwoleń kategorii I-VI nie uprawnia do przejazdu pojazdem (zespołem pojazdów), którego pojedyncza oś nienapedowa przekraczałaby dopuszczalną wartość.
Zgodnie z lp. 7. załącznika nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym zezwolenia nr VII udziela się na przejazd pojazdu nienormatywnego:
a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,
b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
W myśl z kolei art. 140 ab ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:
1) 1500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II;
2) 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI;
3) za brak zezwolenia kategorii VII:
a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy doszedł do wniosku, iż decyzję organu I instancji należy uchylić i nałożyć karę pieniężną w wysokości 2000 złotych z tytułu wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%.
Pismem z dnia 26 marca 2015 r. "S." Sp. z o.o. z siedzibą w M. reprezentowana przez radcę prawnego J. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez:
a) błędne zastosowanie przepisu art. 140aa ust. 1-3 i art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym poprzez przyjęcie, że zaistniały przesłanki do nałożenia kary pieniężnej na podmiot dokonujący przewozu,
b) niezastosowanie przepisu art. 61 ust. 15 i 16 ustawy, w sytuacji gdy ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji, jak również z poczynionych przez organ ustaleń wynika, że S. w dniu [...] lipca 2014 roku dokonywała przewozu drewna, a co za tym idzie, zastosowanie powinny mieć przepisy dotyczące ustalania masy przewożonego drewna, jako iloczynu objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna,
c) niezastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 roku w sprawie określenia gęstości drewna,
d) niezastosowanie przepisu art. 140aa ust. 4 pkt 1 Ustawy, w sytuacji gdy ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji bezsprzecznie wynika, że podmiot dokonujący przewozu nie miał wpływu na powstanie naruszenia i dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, a sama kontrola została przeprowadzona przy użyciu nieprawidłowych wag przenośnych;
2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez:
a) niezastosowanie art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej powinny stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
b) niezastosowanie art. 77 k.p.a., w szczególności poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całości materiału dowodowego oraz poprzestanie na dowodach ukierunkowanych na tezę, że ładunek przewożony przez S. nie był drewnem.
Wobec powyższych zarzutów skarżąca, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w pkt II i zasądzenie na rzecz S. kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty podnosząc, że zagadnieniem kluczowym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest dokonanie kwalifikacji przewożonego przez S. ładunku w dniu [...] lipca 2014 r. Skarżąca wskazała, że godnie z wytycznymi nr 1 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 kwietnia 2012 r. w sprawie wykładni pojęć "ładunku sypkiego" i "drewna" wyraźnie zaznaczono, iż we wszystkich sprawach dotyczących transportu drewna i związanych z nowelizacją przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym "należy kierować się zaleceniami i wskazówkami zawartymi w załączonym do niniejszych wytycznych opracowaniu''. Zgodnie z wytycznymi drewno "to po prostu surowiec drzewny otrzymany ze ściętych drzew i formowany przez obróbkę w różnego rodzaju asortymenty", odpady drewniane, chrust, a nawet trociny. Mając na względzie powyższe rozważania, należy uznać, iż ładunek przewożony przez S. bezsprzecznie uznać należy za drewno.
S. podkreśliła, że zrzyny są strukturalnie "większym rodzajem drewna" niż klocki. Zrzyny mają wymiary od 80 cm długości wzwyż, podczas gdy klocki jedynie od 10 cm do 80 cm. Dlatego też, skoro Główny Inspektor Transportu Drogowego uznaje za drewno zrzyny, to tym bardziej drewnem w rozumieniu przepisów ustawy powinny być także klocki, jako rodzaj drewna o strukturze mniejszej od zrzyn.
W omawianym powyżej zakresie, zła kwalifikacja przez GITD przewożonego ładunku tj. że nie był on drewnem spowodowała, iż organ ten nie zastosował przepisów art. 61 ust. 15 i 16 ustawy oraz przepisów rozporządzenia, co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnej decyzji nakładającej na skarżącą karę.
S. podkreśliła, że w dniu [...] lipca 2014 r. dokonywała przewozu klocków iglastych (sosnowych) oraz trociny jodłowej, a nie jak to zostało błędnie przyjęte przez organ I i II instancji trociny bukowej. Powyższe zostało również potwierdzone w oświadczeniu załadowcy z dnia [...] lipca 2014 r.
Stosując przepisy ustawy oraz rozporządzenia masa ładunku 65 mp klocków sosnowych oraz trociny jodłowej nie powinna była przekroczyć 18 ton, co więcej zgodnie z przedstawionym wyżej wyliczeniem, wynosił łącznie 16006 kg, a zatem zostawiono jeszcze prawie dwie tony zapasu. A zatem S. (oraz kierowca) stosując przepisy ustawy oraz rozporządzenia zachowała należytą staranność i dokonała załadunku takiej ilości metrów przestrzennych klocków sosnowych oraz trociny jodłowej, aby jej łączna masa nie przekroczyła 18 ton (czyli maksymalnej dopuszczalnej ładowności samochodu i przyczepy, przy założeniu maksymalnego ładunku na poziomie 40 ton).
Skarżąca nie zgodziła się również z twierdzeniami GITD dotyczącymi niedochowania należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, albowiem spółka powzięła wszelkie kroki, aby transport drewna odbył się w sposób prawidłowy, tzn. zgodny z prawem i zapewniający bezpieczeństwo drogowe, a kwestia niewielkich odchyleń w masie całkowitej zespołu pojazdów wynikać mogła z naturalnych właściwości drewna, które pod wpływem ponadprzeciętnej wilgoci zwiększa swoją masę całkowitą. Na uwagę zasługuje również fakt, że surowiec układany był na pojeździe w sposób zgodn z dotychczas przyjętymi w przedsiębiorstwie zasadami, które wcześniej nie prowadziły do przeładowania pojazdu i zapewniały bezpieczną jazdę. Jedyną przyczyną zwiększenia masy ładunku było nasiąknięcie przewożonego drewna wodą, w wyniku opadów deszczu. S., jako przedsiębiorca organizujący transport drewna w kontenerach, nie miała realnego i wymiernego wpływu na uniknięcie zwiększenia się masy ładunku (drewna) pod wpływem wilgoci czy deszczu.
Niezależnie od powyższego strona podniosła, że pomiaru dokonano przy użyciu wag typu SAW 10C. W dacie wykonywania badania każda z ww. wag posiadała co prawda ważną legalizację, jednakże przedmiotowe wagi mogły być użyte jedynie do badania obciążenia nieprzekraczającego 10 ton każda. Waga zespołu pojazdów S. w dniu kontroli nie przekraczała 40 ton, a zatem wagi użyte przez PWITD zostały użyte nieprawidłowo. Ponadto zdaniem skarżącej wagi nieautomatyczne SAW 10 C/II (zgodnie ze świadectwem Homologacji UE nr D98-09-08) powinny służyć wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi i nie posiadają homologacji do pomiaru masy całkowitej pojazdu oraz nacisku osi wielokrotnych.
Pismem z dnia 3 grudnia 2015 r. skarżąca podtrzymała stanowisko w sprawie, akcentując nieprawidłowość przeprowadzenia ważenia wagami SAW 10C.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.")
Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja GITD nie narusza prawa.
W myśl art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. - zwanej dalej prd), ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:
- uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy (pkt 1);
- przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1 (pkt 2).
Pojazdem nienormatywnym, stosownie do art. 2 ust. 35a p.r.d. jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Zgodnie z art. 140aa ust. 1 pkt 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.).
Zasady ustalania tej kary uregulowane zostały w art. 140ab ust. 1 p.r.d., który za brak zezwolenia kategorii I i II przewiduje karę w wysokości 1500 zł (pkt 1); za brak zezwolenia kategorii III – VI przewiduje karę w wysokości 5000 zł (pkt 2); za brak zezwolenia kategorii VII – 500 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10% (lit. a); 2 000 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20% (lit. b); 15.000 zł - w pozostałych przypadkach (lit. c).
W rozpoznawanej sprawie kontroli drogowej został poddany pojazd samochodowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z dwuosiowa przyczepą ciężarowej marki Z. o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował S. S., który wykonywał przejazd z ładunkiem trocin bukowych i klocków mieszanych - odpad z produkcji palet, w imieniu "S." Sp. z o. o. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. W wyniku pomiarów zespołu pojazdów stwierdzono ostatecznie przekroczenie nacisku II pojedynczej osi nienapędowej oraz masy całkowitej zespołu pojazdów - 46,35 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę dla każdej osi) - przekroczenie dmc o 6,35 t. Podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
W oceni strony skarżącej organy wadliwie nie zakwalifikowały przewożonego ładunku jako drewna oraz błędnie obliczyły masę ładunku. Organ I instancji ustalił, że w dniu kontroli przewożono trociny bukowych i klocki mieszane - odpad z produkcji palet, natomiast skarżąca spółka podnosi, że w dniu [...] lipca 2014 r. dokonywała przewozu klocków iglastych (sosnowych) oraz trociny jodłowej.
W swojej skardze, spółka wskazała, że uznając przewożony ładunek za drewno, organy winny zastosować odpowiednie przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna oraz ustalić jego rzeczywistą masę jako iloczyn objętości i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna. Tak ustalona masa drewna powodowałaby, że nie doszłoby do powstania naruszenia. W ocenie skarżącej przewożony ładunek stanowił drewno w rozumieniu przepisów zarówno ustawy p.r.d. jak i rozporządzenia.
Zdaniem Sądu argumentacja skarżącej w tym zakresie nie znajduje odzwierciedlenia w obowiązującym stanie prawnym. Przewożony przez stronę skarżącą towar stanowił odpad z produkcji palet, był więc produktem ubocznym.
W tym miejscu należy powołać stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 września 2015 r. (sygn.. akt II GSK 1680/14), w którym Sąd wskazał, że "Rozporządzenie Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie gęstości drewna wydane na podstawie delegacji z art. 61 ust. 16 cyt. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym określa gęstość drewna dla gatunku drewna mającego zastosowanie w przemyśle i budownictwie przewożonego środkami transportu drogowego wyrażoną w kg/m3. Z powyższego wynika, że przewożone środkami transportu drogowego drewno musi mieć zastosowanie w przemyśle i budownictwie". Dalej Naczelny Sąd Administracyjny wywodził, że ładunek w postaci "odpadów drewnianych" nie może być uznany za drewno w rozumieniu cytowanego rozporządzenia, bowiem w sprawie nie wykazano, że ma on zastosowanie w przemyśle i budownictwie, co warunkuje sposób ustalenia rzeczywistej masy drewna.
Z uwagi na powyższe stanowisko, które jednocześnie skład orzekający w niniejszej sprawie podziela i uznaje za własne, nie można było pojęcia trocin czy klocków utożsamiać z drewnem w rozumieniu cytowanego rozporządzenia.
Podkreślić przy tym należy, że ww. wyrok NSA został wydany w sprawie toczącej się ze skargi kasacyjnej GITD od wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 lutego 2014 r., w której to skarżącą była również "S." Sp. z o.o. z siedzibą w M. W pełni podzielając wyrażony w nim pogląd, trzeba też zauważyć, że ładunek stanowiący odpad drewniany, nie mający zastosowania w przemyśle i budownictwie nie mógł zostać w niniejszej sprawie uznany za drewno.
Dlatego jedynie surowiec w stanie nieprzetworzonym może zostać uznany za drewno. Natomiast trociny bukowe czy jak twierdzi skarżąca klocki iglaste (sosnowe) oraz trociny jodłowe, stanowiące odpad postprodukcyjny, powstają w wyniku przetworzenia surowca oraz charakteryzują się niską przydatnością w przemyśle i budownictwie. Jest to też towar łatwo podzielny. Nie sposób zatem uznać jej za drewno również z tych powodów. Co więcej rozporządzenie w sprawie gęstości drewna nie przewiduje określenia gęstości drewna dla odpadów drzewnych, o czym świadczy załącznik w postaci tabeli, w której wyliczono 18 gatunków drewna wraz z podanymi wartościami ich gęstości.
Sąd stwierdza, że skoro przewożony towar nie był drewnem to w sposób prawidłowy została obliczona masa całkowita pojazdu, a także ustalone naciski na oś. Organ zastosował podstawową metodę ustalenia masy pojazdu wraz z ładunkiem tj. jego zważenie. Nie było w tej sprawie konieczne odnoszenie się do wartości gęstości wynikającej z załącznika do rozporządzenia, jak również niepożądane wręcz stosowanie przez przedsiębiorcę własnych przeliczników. Należy zauważyć jednocześnie, że wewnętrznie przyjęte normy zakładowe nie mają mocy prawa powszechnie obowiązującego, a zatem nie mogą stanowić podstawy do obliczenia na ich podstawie masy całkowitej pojazdu wraz z ładunkiem.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowości w procedurze ważenia poprzez zastosowanie 1 pary wag SAW 10C/II, w sytuacji gdy waga zespołu pojazdów przekraczała 10 ton, Sąd nie może zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 2015 r. (sygn. akt. II GSK 1781/14) wagi SAW 10C/II "spełniają wymogi dyrektywy nr 90/384/EWG (zastąpionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wad nieautomatycznych) wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Zgodnie z § 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia wagi nieautomatyczne służą do określenia masy będącej podstawą obliczania kar. Zatem wagi te mogą służyć do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu (DMC) i pomiaru nacisku osi." Warto również wskazać, że wagi typu SAW 10C/II posiadają certyfikat zatwierdzenia WE nr D98-09-008 (wskazany m.in. na świadectwie legalizacji ponownej). A zatem ocena ich funkcjonalności powinna być dokonywana w oparciu o ww. stan prawny. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że sposób ważenia wynikający z protokołu kontroli nie budzi zastrzeżeń. Jak podnosi organ, kontrolerzy dokonujący ważenia wagami odpowiednimi do określenia masy całkowitej pojazdu, zgodnie z załączoną do akt instrukcją producenta, w sposób prawidłowy ustalili zarówno masę całkowitą pojazdu jak również poszczególne naciski osi.
Skarżąca zakwestionowała także nieuznanie przez organy obu instancji, że nie miała ona wpływu na powstałe uchybienie oraz, że dochowała należytej staranności w zorganizowaniu przejazdu. Dalej argumentowała także, że kwestia odchyleń od normy, wynikać mogła z ponadprzeciętnej wilgotności – opadów deszczu, będących przyczyną zwiększenia przez towar masy własnej.
W ocenie Sądu powyższy zarzut również należało uznać za niezasadny. Podzielając pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2015 r. (sygn. akt II GSK 1781/14), iż "faktem powszechnie znanym i niewymagającym dowodu jest, że drewno nasiąknięte wodą zwiększa swoją masę", należy stwierdzić, że takie same właściwości posiada także trociny i klocki transportowane przez skarżącą, która jako podmiot profesjonalnie zajmujący się wykonywaniem przewozów powinna, wiedząc, że transportuje towar, który pod wpływem wody zwiększa swoją masę, zabezpieczyć go w taki sposób by uniemożliwić, bądź znacznie utrudnić bezpośrednie jego nasiąknięcie, chociażby poprzez przewożenie go pod plandeka lub zmniejszyć ilość ładowanego towaru. Profesjonalny przewoźnik powinien także być świadomy obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa, a jakakolwiek niewiedza stanowi jedynie okoliczność obciążającą.
Warto w tym miejscu przypomnieć, że ustawodawca uznał, że największe spustoszenie na drogach czynią pojazdy o niewłaściwym, nierównomiernym rozłożeniu ładunku na poszczególne osie, a decydującym czynnikiem oceny normatywności pojazdu muszą być w istocie naciski wywierane na poszczególne osie pojazdu.
Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Transportu Drogowego zasadnie uznał, iż w sprawie nie znajduje zastosowania art. 140aa ust. 4 p.r.d., zgodnie z którym możliwe jest wyłącznie odpowiedzialności wobec podmiotu wykonującego przejazd w przypadkach w ustawie określonych, a mianowicie jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
Skarżąca co prawda podnosiła wielokrotnie, że dochowała należytej staranności w realizacji przewozu, nie mniej złożone przez nią wyjaśnienia nie stanowią wystarczającej podstawy do wypełnienia dyspozycji cytowanego przepisu. Stanowisko organu, iż między zachowaniem skarżącej – jako przewoźnika, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy należało uznać za prawidłowe. Spółka jako podmiot trudniący się wykonywaniem profesjonalnych przewozów powinna mieć świadomość obowiązujących przepisów, pouczyć zatrudnianych przez siebie kierowców o obowiązujących ograniczeniach na drogach i zorganizować przewóz w ten sposób by zapewnić jego normatywność na całej trasie przejazdu. Może to się odbywać zarówno poprzez zmianę trasy przejazdu, rozłożenie w inny sposób przewożonego ładunku i należyte go zabezpieczenie, tak aby nie doszło do przekroczenia nacisku pojedynczej osi, jak również przez ograniczenie ilości przewożonego w jednym transporcie towaru.
Sąd stwierdza, że organy dokonały prawidłowego wywodu prawnego co do sposobu ustalania kategorii wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego i wymierzyły skarżącej karę w sposób prawidłowy, w wysokości określonej przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych, w stopniu w jakim mogłoby one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło