II SA/Wa 1695/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras Eugeniusz Wasilewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2016 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji uchyla zaskarżone postanowienie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 149 ze zm.), stwierdził, że odwołanie A. C. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2015 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Wojewoda [...] wskazał, iż decyzją z dnia [...] marca 2015 Prezydent W. orzekł o utracie przez A. C. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2015 r. Ze znajdującej się w aktach sprawy zwróconej przesyłki pocztowej, zawierającej przedmiotową decyzję, wynika, że została ona awizowana po raz pierwszy w dniu 20 marca 2015 r. Następnie przesyłka ta została awizowana powtórnie w dniu 30 marca 2015 r., zaś w dniu 8 kwietnia 2015 r. została zwrócona w związku z niepodjęciem w terminie. Przywołując treść art. 42, 43 i 44 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, iż przesyłka zawierająca decyzję Prezydenta W., zgodnie z ww. przepisami art. 44 k.p.a., została doręczona stronie z upływem 14 dnia, licząc od dnia 20 marca 2015 r., tj. w dniu 3 kwietnia 2015 r. Zgodnie z art. 129 k.p.a. odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Przy obliczaniu powyższego terminu nie uwzględnia się dnia doręczenia lecz dzień następny. Zatem w sprawie A. C. termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 17 kwietnia 2015 r. Mając na uwadze fakt, iż odwołanie do Wojewody [...] zostało złożone w dniu 22 czerwca 2015 r., stwierdzić należało, iż zostało ono wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez A. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Uznając, że zaskarżone postanowienie narusza prawo, skarżąca podniosła, iż jako strona nie została prawidłowo zawiadomiona o wydaniu decyzji w sprawie, bowiem w swej skrzynce pocztowej nie znalazła jakikolwiek "awiz". Tym samym nie była świadoma, że taka decyzja została do niej wysłana. Dopiero w dniu 22 czerwca 2015 r. podczas pobytu w Urzędzie Pracy skarżąca dowiedziała się o wydaniu przedmiotowej decyzji, zapoznała się z jej treścią i wniosła od niej odwołanie. W ocenie skarżącej, dopiero z tą datą decyzja weszła do obrotu prawnego, albowiem wcześniejsze doręczenie zastępcze było nieskuteczne. Z powyższych względów skarżąca wniosła o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja (postanowienie) nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania – jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Złożenie odwołania po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.), czy też z prośbą taką nie wystąpił. Jeżeli wraz z odwołaniem odwołujący się złożył wniosek o przywrócenie terminu to wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany w pierwszej kolejności wniosek ten rozpoznać, a następnie w zależności od oceny okoliczności i przyczyn wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia, bądź to wydać postanowienie, w którym odmówi przywrócenia uchybionego terminu, bądź też, także w drodze postanowienia, przywrócić termin do złożenia odwołania i rozpoznać sprawę merytorycznie (art. 59 § 1 k.p.a.). Jeśli natomiast wnoszący odwołanie nie wystąpił jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia, wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.). Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Wojewoda [...] uznał, że strona uchybiła ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy wskazał bowiem, iż doszło do przewidzianego w art. 44 k.p.a. tzw. doręczenia zastępczego. Domniemanie doręczenia stronom decyzji pierwszoinstancyjnej stanowi konsekwencję nie podjęcia przez strony kierowanych do nich przesyłek pomimo ich prawidłowego, dwukrotnego awizowania. Przepisy dotyczące procedury doręczania pism w postępowaniu administracyjnym zostały uregulowane m.in. w art. 44 k.p.a. Zgodnie z brzmieniem art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Stosownie do postanowień art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Na podstawie art. 44 § 3 k.p.a. w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.). Z przytoczonych przepisów wynika, że dla skutecznego doręczenia stronie pisma procesowego w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest, aby operator pocztowy przesyłkę przechowywał przez 14 dni w swojej placówce, przy czym o tym fakcie powinien powiadomić adresata (pozostawiając awizo). Zaznaczyć należy, że operator powinien poinformować o możliwości odebrania przesyłki w terminie 7 dni od dnia pozostawienia awiza (ustawodawca szczegółowo wymienił przy tym miejsca, w których można pozostawić awizo i są to: oddawcza skrzynka pocztowa, drzwi mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, widoczne miejsce przy wejściu na posesję adresata). W razie niepodjęcia pisma w ciągu 7 dni, operator pozostawia kolejne awizo z informacją o terminie odbioru przesyłki. Zgodnie z wprowadzoną przez ustawodawcę fikcją doręczenia pismo uważa się za doręczone po upływie 14 dni od dnia pozostawienia pierwszego awiza (pismo organ pozostawia w aktach sprawy). Odnosząc poczynione przez Sąd uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki skierowanej na adres skarżącej, wskazano, że z powodu niemożności doręczenia przesyłki (adresata nie zastano), pozostawiono ją w dniu 20 marca 2015 r. na okres 14 dni do dyspozycji adresata w InPost przy ul. [...] w W. (Sklep RUCH). Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 30 marca 2015 r. Następnie przesyłkę zwrócono do nadawcy w dniu 8 kwietnia 2015 r., gdyż skarżąca nie odebrała awizowanej przesyłki. Jednakże na przesyłce, jak i zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru, doręczyciel nie zamieścił informacji, czy i gdzie (oddawczej skrzynce pocztowej, drzwiach mieszkania adresata, w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata) pozostawił informację o możliwości odbioru przesyłki w placówce InPost, tzw. "awizo". Ma to sprawie szczególnie istotne znaczenie ze względów dowodowych i skutków prawnych doręczenia w sytuacji, gdy strona twierdzi, iż doręczyciel przesyłki zawierającej decyzję administracyjną, nie doręczył jej "awizo". Wobec powyższych ustaleń nie można uznać, iż przesyłkę z decyzją Prezydenta W. z dnia [...] marca 2015 r. skutecznie doręczono skarżącej w trybie zastępczym, skoro organ nie dysponuje dowodem zachowania wymogu doręczenia z art. 44 § 2 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że dla stwierdzenia skuteczności opartego na domniemaniu doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest, zwłaszcza w sytuacji gdy strony domniemaniu takiemu przeczą, udokumentowanie ścisłego dokonania wszystkich ustanowionych w tym artykule czynności doręczyciela. Reasumując, zaskarżone postanowienie wydane zostało z istotnym naruszeniem art. 134 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...] weźmie pod uwagę ocenę zawartą w niniejszym wyroku i rozpozna wniesione przez strony odwołanie. Odnosząc się do wniosku zawartego w skardze o wznowienie postępowania należy podkreślić, że w niniejszym postępowaniu kontroli podlegało jedynie postanowienie organu II instancji stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, mające zatem charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji także Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł badać ani pod względem formalnym ani merytorycznym zgodności z prawem decyzji w przedmiocie pozbawienia skarżącej statutu osoby bezrobotnej. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w sentencji.