VII SA/Wa 1320/15

WyrokWSA w Warszawie2016-01-19

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Izabela Ostrowska, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., gdy spełnia cele statutowe, ale organ kwestionuje istnienie interesu społecznego przemawiającego za jej udziałem?
Ratio decidendi
Organ administracji powinien dokonać wszechstronnej i rzetelnej analizy przesłanek z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., w szczególności interesu społecznego, który warunkuje dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Brak należytego rozważenia argumentów i dowodów organizacji społecznej skutkuje wadliwością postanowienia o odmowie dopuszczenia. Interes społeczny należy rozumieć szeroko, jako korzyść dla społeczeństwa lub grupy osób, a ocena jego istnienia należy do organu, który powinien uwzględnić faktyczne zaangażowanie i wiedzę organizacji.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie z siedzibą w O. wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wpisania do rejestru zabytków ruchomych polichromowanych stropów drewnianych w renesansowym dworze w M. Wojewódzki Konserwator Zabytków oraz Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmówili dopuszczenia Stowarzyszenia, kwestionując istnienie interesu społecznego przemawiającego za udziałem. Stowarzyszenie podniosło, że posiada wiedzę i doświadczenie oraz że jego udział jest konieczny dla ochrony interesu społecznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz zasądził od Ministra na rzecz Stowarzyszenia kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), sędzia WSA Maria Tarnowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w O. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postepowaniu I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 ze zm. – dalej jako "ustawa") oraz art. 17 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez Stowarzyszenie [...] z/s w O. (dalej jako "skarżąca", "Stowarzyszenie") na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], którym odmówiono dopuszczenia Stowarzyszenia [...] z/s w O. do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wpisania do rejestru zabytków ruchomych województwa [...] polichromowanych stropów drewnianych, znajdujących się w renesansowym dworze w M., gm. W., powiat [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wpisania do rejestru zabytków ruchomych, polichromowanych stropów drewnianych, znajdujących się w renesansowym dworze w M., gm. W., powiat [...]. Pismem z dnia [...] października 2013 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w O. zwróciło się na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. o dopuszczenie do udziału w powyższym postępowaniu. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], na podstawie art. art. 31 § 1 i 2 k.p.a., odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania może nastąpić wyłącznie w przypadku kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek wymienionych w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. gdy jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ stwierdził, iż pierwsza przesłanka powyżej wymieniona jest spełniona, bowiem regulamin Stowarzyszenia zakłada ogólne cele związane z ochroną zabytków, a postępowanie w sprawie wpisu do rejestru zabytków stropów dotyczy ochrony zabytków. Jednakże za udziałem Stowarzyszenia w postępowaniu nie przemawia interes społeczny. Organ przyjął przy tym, że za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym interes społeczny przemawiał będzie tylko wtedy, gdy organizacja będzie dysponowała wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych swoimi celami statutowymi, ale i rozeznaniem w sprawie, w której ma zamiar uczestniczyć. W zażaleniu na powyższe postanowienie, uzupełnionym licznymi pismami, Stowarzyszenie nie zgodziło się z oceną organu dokonaną w sprawie podnosząc, że jego udział w przedmiotowym postępowaniu jest konieczny z uwagi na ochronę interesu społecznego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. znak [...], wydanym na podstawie art. 89 pkt 1, art. 93 ust. 1 ustawy oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W uzasadnieniu orzeczenia organ II instancji podał, że podstawę prawną wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie stanowi art. 31 § 1 k.p.a. Wydanie postanowienia o odmowie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postepowaniu może mieć miejsce w przypadku stwierdzenia przez organ braku jednej z przesłanek wskazanych w ust. 1 tego artykułu, a w szczególności jeśli zgłoszone żądanie nie pozostaje w związku z celami statutowymi tej organizacji, bądź nie odpowiada interesowi społecznemu. Dalej organ II instancji wskazał, że wystąpienie Stowarzyszenia z wnioskiem mieściło się w celach statutowych Stowarzyszania, ponieważ zgodnie z pkt 9c regulaminu Stowarzyszenia [...] ma ono na celu m. in. działania na rzecz szeroko pojętej ochrony dziedzictwa kulturowego oraz szeroko pojętej kultury. Organ zaznaczył jednak, że do spełnienia żądania opartego na art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. niezbędne jest spełnienie także drugiej przesłanki w postaci interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem organizacji do udziału w postępowaniu. Wyjaśnił, że pojęcie "interesu społecznego", z uwagi na brak jego ustawowej definicji, w każdej sprawie indywidualnej podlega wykładni organu, do którego zostało skierowane takie żądanie. Argumentacja świadcząca o tym, że za uwzględnieniem wniosku przemawia interes społeczny, powinna wynikać z pisma (podania, wniosku) złożonego przez organizację społeczną. W treści wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie Stowarzyszenie stwierdziło, że jako niedawno powstałe nie może się poszczycić sukcesami w ratowaniu zabytków, jednak jego członkowie posiadają niezbędną wiedzę i doświadczenie, aby podejmować działania zmierzające do objęcia ochroną zagrożonych zniszczeniem zabytków. W ocenie organu odwoławczego słusznie organ I instancji uznał, że udział Stowarzyszenia, które ma w statucie wpisany cel ochrony zabytków, a nie przedstawia żadnych w tej mierze realnych osiągnięć, jest zbędny, gdyż organizacja ta nie ma żadnych kwalifikacji do występowania w tej konkretnej sprawie. Wprawdzie w zażaleniu na przedmiotowe postanowienie R. D. podniosła, że była autorką pisma z dnia [...] sierpnia 2013 r., uzupełniającego zażalenie Stowarzyszenia [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiające wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wpisu do rejestru zabytków przedmiotowych stropów, które następnie spowodowało uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a w konsekwencji wszczęcie przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w dniu [...] października 2013 r. postępowania w sprawie wpisania do rejestru zabytków ww. stropów. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał jednak, że powyższy fakt nie został przez odwołującą się w żaden sposób udokumentowany. Dalej organ podniósł, że organizacja społeczna powinna wykazać zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy. Organizacja powinna też wykazać, jakie posiada "kwalifikacje" do występowania w danej konkretnej sprawie. Musi istnieć merytoryczne powiązanie między przedmiotem sprawy a osiągnięciami, specjalizacją działania, a nie tylko celami organizacji społecznej. Za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym interes społeczny będzie przemawiał tylko wtedy, gdy będzie ona dysponowała wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych swoimi celami statutowymi, ale i rozeznaniem w sprawie, w której ma zamiar uczestniczyć. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził brak interesu społecznego w dopuszczeniu Stowarzyszenia [...] z siedzibą w O. do udziału w postępowaniu dotyczącym wpisania do rejestru zabytków ruchomych województwa [...] polichromowanych stropów drewnianych, znajdujących się w renesansowym dworze w M.. Stowarzyszenie [...] nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 19 maja 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 437/14 uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na skutek wadliwego, bo nierzetelnie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w kontekście przesłanki uregulowanej w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Wyrazem tego jest uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, nie spełniające wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie to wskazuje na ogólnikowe podejście do sprawy z uwagi na brak odniesienia się w nim do okoliczności podniesionych w zażaleniu i kolejnych pismach przez stronę skarżącą oraz do dowodów Stowarzyszenia złożonych na ich poparcie. W ocenie Sądu, stanowisko organu co do kwestii spornej w sprawie, związanej z zaistnieniem drugiej z ww. przesłanek, o których mowa w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. nie zasługuje na akceptację już tylko z tego względu, iż nie jest ono wynikiem wszechstronnej analizy sprawy. Sąd wskazał, że Stowarzyszenie wnosząc o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, odnośnie interesu społecznego, podjęło próbę wykazania, że członkowie Stowarzyszenia posiadają wiedzę merytoryczną w kwestiach objętych celami statutowymi tej organizacji, a nadto – mają rozeznanie w sprawie, której dotyczy wniosek. Argumenty Stowarzyszenia w tej kwestii są obszerne, przedstawione w zażaleniu i kilku pismach stanowiących jego uzupełnienie, i wymagały w ocenie Sądu zbadania. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ II instancji nie wyjaśnił z jakich przyczyn uznał, iż Stowarzyszenie nadal, pomimo złożonych (w licznej korespondencji) wyjaśnień i dowodów, nie wykazało istnienia interesu społecznego, przemawiającego za jego udziałem w postępowaniu. Organ II instancji dostrzegł w istocie tylko jedną z podnoszonych okoliczności, a mianowicie fakt sporządzenia przez R. D. pisma uzupełniającego zażalenie Stowarzyszenia [...] we L.. Uznał jednak, że okoliczność ta nie została udokumentowana. Nie wzywał przy tym Stowarzyszenia o jej co najmniej uprawdopodobnienie. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] rozpoznając ponownie zażalenie Stowarzyszenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że przeanalizował argumentację Stowarzyszenia. Wskazał, że w zażaleniu oraz licznych pismach Stowarzyszenie podało, że właściciel doprowadził zabytek do ruiny i tylko działania społeczne mogą uratować zabytkowe obiekty. Ponadto w zakresie doświadczeń Stowarzyszenie podjęło współpracę ze Stowarzyszeniem [...] z siedzibą w L., jak również wskazuje na szereg działań podejmowanych przez Prezesa Stowarzyszenia na rzecz ochrony zabytków. Jako cel swojego działania Stowarzyszenie wyznacza inicjowanie postępowań administracyjnych w celu ratowania zabytków, albowiem działania w trybie skargowym są mało efektywne. W ocenie organu odwoławczego Stowarzyszenie swoją argumentacją nie wykazało istnienia interesu społecznego w postępowaniu. Zdaniem organu odwoławczego argumentacja Stowarzyszenia odwołująca się do ogólnych wartości, jakimi są zabytki i konieczność ich ochrony nie odnosi się do przedmiotu postępowania, w którym Stowarzyszenie chciałoby uczestniczyć. Organ podniósł, że gdyby uznać zasadność tej argumentacji, to w zasadzie nie zachodziłaby konieczność badania interesu społecznego, o którym mowa w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. albowiem co do zasady każde postępowanie, prowadzone na podstawie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami dotyczy spraw związanych z ochroną lub opieką nad zabytkami, a więc wartości istotnych ze społecznego punktu widzenia. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że Stowarzyszenie podjęło działalność w 2013 r., zaś jego członkowie nie posiadają fachowego wykształcenia, które bezpośrednio wiązałoby się z przedmiotem działalności. Nie można w ocenie organu uznać za wystarczające doświadczenia związanego z wpisem do rejestru własnej nieruchomości czy też współpracy z innymi organizacjami publicznymi, jak również uczestnictwa w innych postepowaniach za "kwalifikacje" do występowania w niniejszej sprawie. Organ uznał, że niewątpliwie wiedza prawnicza członków wynikająca z posiadanego wykształcenia, jak i nabyta w toku postępowań administracyjnych jest przydatna, jednakże nie wiąże się bezpośrednio z działaniami na rzecz kultury i dziedzictwa narodowego. Zdaniem Ministra członkowie Stowarzyszenia nie posiadają fachowej wiedzy, niezbędnej w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy. Wiedza jednego z członków Stowarzyszenia z zakresu kulturoznawstwa na poziomie licencjatu jest cenna dla samej organizacji społecznej, jednakże z uwagi na ogólność wykształcenia wyklucza możliwość uznania jej jako specjalizacji w zakresie ochrony zabytków i dóbr kultury. Stworzenie nie wykazało istnienia interesu społecznego, o którym mowa w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. ani realnej możliwości jego obrony. Organizacja nie wykazała też by istniało merytoryczne powiązanie pomiędzy przedmiotem sprawy a osiągnięciami i specjalizacją działania członków Stowarzyszenia w tym znaczeniu, że jej udział jest konieczny i niezbędny dla ochrony polichromowanych stropów drewnianych, znajdujących się w renesansowym dworze w M.. Skargę na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie [...] z/s w O. wnosząc o jego uchylenie. Skarżonemu postanowieniu zarzuciło naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez brak należytej analizy argumentów Stowarzyszenia oraz art. 153 p.p.s.a. poprzez brak zastosowania się do wskazania wyrażonego w wyroku z dnia 19 maja 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 437/14. W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty wskazując ponadto, że gdy [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie był w stanie pozyskać żadnej informacji o stropach, Stowarzyszenie pozyskało te informacji na kilka stron, a informacje te znalazły odzwierciedlenie w decyzji o wpisie stropów do rejestru zabytków. Strona skarżąca podniosła również, że wbrew twierdzeniom organu udokumentowała, że przyczyniła się do wszczęcia postepowania o wpis stropów do rejestru zabytków, bowiem do jednego z pism został dołączony wydruk ze strony [...], gdzie obok teksu zażalenia zamieszczono informację, że autorem zażalenia jest R. D.. W ocenie skarżącej jeśli ten dowód nie był dla organu wystarczający, winien zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku Sądu z dnia 19 maja 2014 r., wezwać Stowarzyszenie do przedłożenia stosownego dowodu. Stowarzyszenie wskazało, że nie przesłało żadnego innego dowodu, gdyż z innych postanowień Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wynikało, że organ nie ma wątpliwości, że Stowarzyszenie przyczyniło się do objęcia ochroną konserwatorską stropów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności należy wskazać, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd badając legalność zaskarżonego w rozpoznawanej sprawie postanowienia doszedł do przekonania, że zapadło ono bez należytego rozważenia okoliczności niniejszej sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu organ odmawiając dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sposób nieprawidłowy ocenił przesłanki z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazać należy, że stosownie do art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Ustalenie czy zakres działalności statutowej danej organizacji uzasadnia jej udział w postępowaniu administracyjnym polega na porównaniu zakresu tej działalności z przedmiotem danej sprawy. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Stowarzyszenie spełnia pierwszą przesłankę, bowiem regulamin Stowarzyszenia zakłada ogólne cele związane z ochroną zabytków, a postępowanie w sprawie wpisu do rejestru zabytków polichromowanych stropów drewnianych dotyczy ochrony zabytków. Sporne w niniejszej sprawie jest natomiast występowanie po stronie Stowarzyszenia interesu społecznego, który warunkuje dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Wskazać należy, że ustalenie, czy występuje interes społeczny przemawiający za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w postępowaniu wymaga w każdym przypadku wnikliwej analizy w kontekście ustalenia celu prowadzenia danego postępowania, a następnie rozważenia konkretnych uwarunkowań faktycznych sprawy, które mogą w świetle wniosków organizacji społecznej przemawiać za jej dopuszczeniem do udziału w postępowaniu. Istotne znaczenie ma również właściwa ocena okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności argumentacji co do stanu faktycznego podnoszonej przez organizację społeczną wnoszącą o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Odnosząc się bezpośrednio do kwestii "interesu społecznego" stwierdzić należy, że pojęcie to nie zostało w ustawie zdefiniowane. Należy ono do kategorii pojęć niedookreślonych, którym organ nadaje treść w procesie stosowania norm prawa materialnego w konkretnym wypadku. Należy w związku z tym przypomnieć, że przy stosowaniu przepisów zawierających zwroty niedookreślone nie występuje uznanie administracyjne, pomimo ograniczonego luzu decyzyjnego, skoro ich znaczenie zostaje ustalone w wyniku wykładni. Ocena wystąpienia tej przesłanki (uznanie określonego interesu za społeczny) należy do organu administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że interes społeczny może polegać na tym, aby organizacja społeczna mogła wypełniać swoje statutowe i ustawowe uprawnienia wobec członków, jak również podejmować działania w celu ochrony praw pewnej grupy ludności (por. wyrok NSA z dn. 4 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA 2464/00, Lex nr 81984). Również w postanowieniu składu siedmiu sędziów NSA z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09 podkreślono, że istotą udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, nie jest zaspokojenie partykularnych interesów samej organizacji, ale zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem. Właściwe odczytanie przesłanek celu statutowego i interesu społecznego ma ogromne znaczenie, gdyż to właśnie one wyznaczają pozycję organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym. Przesłanki te muszą wystąpić łącznie, a spełnienie ich podlega ustaleniu właściwego organu rozpoznającego sprawę. W przypadku stwierdzenia ich łącznego zaistnienia, organizacja społeczna może realizować przyznane jej uprawnienia jako uczestnik na prawach strony. Należy podkreślić również, że organizacje społeczne, występujące jako uczestnik na prawach strony, najpełniej mogą realizować kontrolę społeczną, która jest jednym z ich zadań. W literaturze wskazuje się przy tym, że potrzeba ochrony interesu społecznego będzie występować m.in. wtedy, gdy skutki decyzji wpływać będą na sytuację prawną nie tylko strony postępowania ale również innych podmiotów lub też na otoczenie (por. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, wyd. 7, str. 103). Można więc przyjąć, że interes społeczny to określona korzyść, która przypada całemu społeczeństwu lub grupie osób (tj. wielu niezindywidualizowanym adresatom). Należy zauważyć, że stosowanie art. 31 k.p.a. związane jest z określoną w art. 7 k.p.a. zasadą uwzględniania przy załatwianiu spraw interesu społecznego i słusznego interesu strony. W tym kontekście stanowisko organu dotyczące braku możliwości dopuszczenia Stowarzyszenia do postępowania administracyjnego jest chybione. Zdaniem Sądu dopuszczenie do postępowania administracyjnego organizacji społecznej, której statutowe cele są zbieżne z przedmiotem konkretnego postępowania administracyjnego, może przyczynić się do lepszego wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych w sprawie. Ponadto Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 20 stycznia 2010 r., II OSK 139/09, zgodnie z którym skoro podstawą działalności organizacji społecznej z założenia jest interes publiczny, zaś organizacja zgłaszając żądanie udziału w postępowaniu administracyjnym zmierza do realizacji zadań mających znaczenie dla interesu ogólnospołecznego, to dopiero ustalenie przez organ okoliczności wyłączających istnienie interesu społecznego organizacji w powyższym znaczeniu uprawnia do wydania postanowienia odmownego na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu o tym, że dopuszczenie do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. jest zgodne z interesem społecznym świadczyć może autentyczne i bezinteresowne zaangażowanie w ochronę interesów społecznych, w uzasadnionych racjonalnie sytuacjach, kiedy rzeczywiście można mieć poważne obawy co do zagrożenia określonych wartości - w niniejszym przypadku dóbr kultury. Ponadto w ocenie Sądu Stowarzyszenie w zażaleniu, jak również w pismach uzupełniających, odniosło się do posiadanego interesu społecznego i wykazało, że dotychczasowa działalność Stowarzyszenia jak również rozeznanie w przedmiotowej sprawie może przyczynić się do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego celów. Sąd nie podziela stanowiska organu, że członkowie Stowarzyszenia nie posiadają wiedzy merytorycznej powiązanej bezpośrednio z przedmiotem postępowania, przez co Stowarzyszenie nie posiada wystarczającego rozeznania w sprawie. Uznanie przez organ, że członkowie Stowarzyszenia nie posiadają odpowiedniego wykształcenia, a wiedza jednego z członków z zakresu kulturoznawstwa na poziomie licencjatu nie daje podstaw do uznania, że członkowie Stowarzyszenia dysponują wiedzą gwarantującą fachowość do występowania w konkretnej sprawie, nie zasługuje na aprobatę. Nie można jedynie przez pryzmat rzekomego braku wystarczającego wykształcenia oceniać, że dopuszczenie Stowarzyszenia jest niecelowe. Nie zawsze bowiem wiedza jaką dysponują członkowie określonej organizacji społecznej, która jest potwierdzona dyplomem, będzie przesłanką do dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu, jak również nie zawsze brak potwierdzenia wiedzy będzie świadczył o niemożności przyczynienia się do prawidłowości prowadzonego postępowania. O ile taka byłaby wola prawodawcy, wyraziłby ją w sposób jednoznaczny. Wobec braku tego rodzaju regulacji, rolą organu administracji orzekającego jest ważenie interesu stron postępowania - oraz interesu publicznego, za którym może przemawiać udział w danym postępowaniu tzw. czynnika społecznego. Z powyższych względów ponownie rozpoznając sprawę organ administracji z uwzględnieniem przedstawionej przez Sąd wykładni art. 31 § 2 k.p.a. rozważy zasadność wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło