IV SA/Po 948/15

WyrokWSA w Poznaniu2016-02-10

Skład orzekający: Maciej Busz, Izabela Bąk-Marciniak, Józef Maleszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji, stwierdzając jedynie jej wydanie z naruszeniem prawa, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zastosować art. 146 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu, bez rozważenia słusznego interesu strony. W takim przypadku rozstrzygnięcie co do istoty sprawy nie może nastąpić przy jednostronnej tylko ocenie faktów. Ponadto, organ administracji musi wyczerpująco uzasadnić swoje rozstrzygnięcie, odnosząc się do zebranego materiału dowodowego i zarzutów stron, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, 11 i 107 § 3 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. R. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WWINB) w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego z odstępstwem od projektu budowlanego. Wcześniejsze postępowanie zostało umorzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB), a następnie PINB odmówił uchylenia tej decyzji po wznowieniu postępowania. WWINB uchylił decyzję PINB, stwierdzając naruszenie prawa, ale odmówił uchylenia pierwotnej decyzji umarzającej postępowanie, uznając, że w wyniku wznowienia zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak pełnego postępowania dowodowego i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję WWINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB, zasądzając od WWINB na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Józef Maleszewski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2016 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. R. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją nr [...] (znak: [...]) z dnia [...] października 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej jako PINB, organ I instancji), umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania, z odstępstwem od projektu budowlanego, budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej – segment [...]. Decyzją nr [...] (znak: [...]) z dnia 30 kwietnia 2015 r. PINB, wskazując na art. 104 i art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej jako k.p.a.): 1. stwierdził, że ww. decyzja własna z dnia [...] października 2013 r. nr [...] została wydana z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., 2. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] października 2013r. nr [...]. Uzasadniając napisał, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej – segment [...], z odstępstwem od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, działając na wniosek W. R. (dalej jako Wnioskodawca, Skarżący), zastępowanego przez zawodowego pełnomocnika. Jako podstawę wznowienia postępowania pełnomocnik wskazał okoliczność, że Wnioskodawca nie brał udziału w postępowaniu. PINB opisał przebieg wcześniejszych wydarzeń; Wnioskodawca w piśmie z dnia [...] września 2012 r. poinformował o wykonaniu dachu przez sąsiada, niezgodnie z projektem; dach sąsiada znajduje się nad dachem Wnioskodawcy. W dniu [...] listopada 2012 r. pracownicy PINB przeprowadzili na terenie przedmiotowej nieruchomości czynności kontrolne. Podczas kontroli ustalono, że budynek znajdujący się na w/w nieruchomości wykonano zgodnie z projektem architektoniczno-budowlanym zatwierdzonym decyzją pozwolenia na budowę. Ponadto podczas kontroli przedłożono zaświadczenie o dokonaniu zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. udzielono odpowiedzi Wnioskodawcy, informując o braku podstaw do wszczęcia postępowania. W związku z kolejnym pismem Wnioskodawcy, z dnia [...] grudnia 2012 r., dotyczącym niezgodności z projektem oraz złego stanu technicznego części podbitki na granicy nieruchomości, PINB wypożyczył i przeanalizował akta organu administracji architektoniczno-budowlanej i stwierdził, że kalenica lewego segmentu zabudowy bliźniaczej znajduje się niżej, co powoduje brak możliwości połączenia konstrukcji dachu obu segmentów w jedną całość. Ustalono, że zarówno krawędź dachu, jak i ocieplenie wraz z warstwą wierzchnią wysunięte są poza obrys przedmiotowego budynku i wchodzą na sąsiednią nieruchomość. Ponieważ taki stan rzeczy został zatwierdzony w decyzji o pozwoleniu na budowę, PINB stwierdził, że budynek wybudowano zgodnie z pozwoleniem. W nawiązaniu do zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów w dniu 2 lipca 2013 r. zawiadomiono J. K. - właścicielkę budynku przy ul. [...] (dalej jako Inwestorka) oraz pełnomocniczkę Wnioskodawcy o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej – segment [...], z odstępstwem od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją pozwolenia na budowę ww. budynku. Dalej PINB napisał, że za jedyną stronę postępowania została uznana Inwestorka. Wnioskodawca został poinformowany o wydaniu decyzji z dnia [...] października 2013 r. o umorzeniu postępowania – pismem z dnia [...] października 2013 r. W dniu [...] października 2013 r. Wnioskodawca złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją, wskazując, ze nie brał udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). PINB, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie wykonania budynku niezgodnie z projektem budowlanym. Rozpoznając odwołanie Wnioskodawcy, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. WWINB zarzucił, że organ I instancji odmówił wznowienia postępowania w formie decyzji zamiast w formie postanowienia. Nadto wskazał, że ustalenie, czy sprawa dotyczy interesu prawnego jednostki, może nastąpić w wyłącznie w toku postępowania. Oznacza to, że jeśli okoliczność czy danemu podmiotowi przysługuje status strony postępowania, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania, to może być ona badana już po wszczęciu postępowania wznowionego. Ww. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. PINB wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] października 2013 r. Następnie, decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. PINB odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] października 2013 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wybudowania budynku z odstępstwem od projektu budowlanego. Rozpoznając odwołanie Wnioskodawcy, WWINB decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem WWINB organ I instancji niesłusznie ocenił, że Wnioskodawca nie miał interesu prawnego w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] października 2013 r., skoro budynki Wnioskodawcy i Inwestorki są budynkami posadowionymi w zabudowie bliźniaczej, a kwestionowana przez Wnioskodawcę część budynku Inwestorki znajduje się na terenie działki Wnioskodawcy. Ponadto WWINB wskazał, że należałoby ustalić, skoro Wnioskodawca nie brał udziału w postępowaniu, czy rodzi to konieczność uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., czy też występuje sytuacja, o której mowa w art. 151 §2 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Uzasadniając decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r. PINB napisał, że ponownie prowadząc postępowanie stwierdził, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. W odwołaniu od decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. pełnomocniczka Wnioskodawcy zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: a. przepisu art. 146 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię w sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym, co potwierdza utrwalone orzecznictwo, a nadto poprzez przyjęcie, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, bez uwzględnienia, że gdyby Wnioskodawca był stroną postępowania, to mógłby zgłaszać wnioski dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik postępowania; b. przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i nieprzeprowadzenie pełnego i wyczerpującego postępowania dowodowego, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentacji projektowej budynku-z uzasadnienia kwestionowanej samej decyzji wynika, iż dokumentacja ta została dopiero w dniu 1 kwietnia 2015 roku skserowana do akt; c. przepisu art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału, albowiem w dniu 1 kwietnia 2015 roku, kiedy to teoretycznie umożliwiono stronie zapoznanie się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w aktach nie było kluczowego dowodu, tj. dokumentacji projektowej budynku, a zatem strona nie miała możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego. Pełnomocnik wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz decyzji z dnia [...] października 2013 r. umarzającej postępowanie administracyjne. Decyzją z dnia [...] września 2015 r. znak [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wskazując na art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.: 1. uchylił zaskarżoną decyzję PINB z dnia [...] kwietnia 2015 r. w całości i na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 oraz art. 104 k.p.a. stwierdził, że decyzja PINB z dnia [...] października 2013 r. została wydana z naruszeniem prawa, bowiem Wnioskodawca bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu, 2. określił, że nie uchyla się decyzji PINB z dnia [...] października 2013 r. bowiem w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Uzasadniając powtórzył, w ślad za swoim wcześniejszym rozstrzygnięciem, że Wnioskodawca ma interes prawny w postępowaniu prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego, a tym samym powinien być stroną tego postępowania. PINB prawidłowo zatem wskazał, że jego decyzja z dnia [...] października 2013 r. została wydana z naruszeniem, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – Wnioskodawca bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. WWINB podkreślił, że wznowione postępowanie dotyczyło wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej - segment prawy. Przedmiotowy budynek powstał w oparciu o decyzje Prezydenta [...]: o pozwoleniu na budowę, z dnia [...] grudnia 1999 r. oraz o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, z dnia [...] lipca 2002 r. Z protokołu PINB sporządzonego podczas kontroli wynika, że dokonano pomiarów odległości budynku - odległość elewacji bocznej do granicy z nieruchomością przy ul. [...] wynosi 3m, natomiast szerokość elewacji wynosi ok 8m. Ponadto ze zdjęć wykonanych przez PINB podczas kontroli wynika, że szerokość połaci dachowej jest większa niż szerokość elewacji - część połaci dachowej wystaje nad budynek mieszkalny przy ul. [...] oraz z drugiej strony budynku przy ul. [...]. Z projektu budowlanego zamiennego na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej segment prawy wynika, że projektowana szerokość elewacji frontowej wynosi 7,99 m (rzut parteru), natomiast projektowana szerokość połaci dachowej wynosi 8,44m (rzut dachu), zatem projekt budynku przewidywał wykonanie połaci dachowej szerszej od szerokości elewacji o ok. 45 cm. Z analizy ww. projektu budowlanego oraz protokołu sporządzonego podczas kontroli przeprowadzonej przez PINB wynika, że przedmiotowy budynek powstał zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Z projektu zamiennego (przekrój a-a) wynika, że przedmiotowy dach wystaje poza ściany budynku z obu stron. WWINB zauważył, że w projekcie nie zostały określone wymiary części dachu znajdującej się nad budynkiem przy ul. [...]. Niemniej, jak zauważył PINB w zaskarżonej decyzji, ściana znajdująca się na granicy miała być ocieplona styropianem, zatem zarówno ocieplenie jak i dach (który wystaje poza ocieplenie) były przewidziane w projekcie, który został zatwierdzony i w oparciu, o który strona mogła realizować obiekt. Zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm., dalej jako p.b.) nie jest wymagane uzyskanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, o ile odstąpienie nie dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki oraz charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji. WWINB wskazał, że projekt budowlany zamienny, zatwierdzony decyzją o zmianie pozwolenia na budowę przewiduje wykonanie części przedmiotowego dachu nad sąsiednim budynkiem, jednakże nie wskazuje dokładnych wymiarów wystającej części dachu. W związku z powyższym, ze względu na brak precyzyjnego wskazania, jaka jest dopuszczalna szerokość części dachu znajdującego się nad sąsiednim budynkiem, nie można uznać, iż w niniejszej sprawie wykonano roboty niezgodnie z projektem budowlanym a w efekcie tych robót nastąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu. Ponadto także wykonanie deskowania na przedmiotowym budynku mieszkalnym nie stanowi odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. W związku z powyższym WWINB uznał, że PINB prawidłowo stwierdził, iż przedmiotowy budynek został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Mając na uwadze, że przedmiotowy budynek został wybudowany zgodnie z projektem budowlanym PINB prawidłowo decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej - ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. WWINB zauważył, że PINB w zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazał, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4, jednakże niewłaściwie odmówił on uchylenia własnej decyzji - w takiej sytuacji organ winien ograniczyć się do wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. Z tego względu WWINB uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji oraz ocenił, że jednocześnie brak jest podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia - nie występuje konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mogący mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. R., zastępowany przez tą samą pełnomocniczkę, wniósł o uchylenie decyzji WWINB z dnia [...] września 2015 r., decyzji PINB z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz decyzji PINB z dnia [...] października 2013 r. umarzającej postępowanie administracyjne. Pełnomocnik zarzuciła, że decyzja WWINB zawiera sprzeczność pomiędzy osnową tej decyzji a jej uzasadnieniem [po wniesieniu skargi zaskarżona decyzja została sprostowana z urzędu przez WWINB postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. – uwaga sądu], co zdaniem strony skarżącej uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji. Dalej pełnomocnik zarzuciła naruszenie art. 7, art. 75, art. 77 i art. 84 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie oraz nieprzeprowadzenie pełnego i wyczerpującego postępowania dowodowego, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii niezależnego biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność tego, czy przedmiotowy budynek został wybudowany z odstępstwem od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę oraz zmienionego decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, w sytuacji gdy osoby przeprowadzające pomiary nie posiadają do tego stosownych uprawnień, a zgoła odmienny stan faktyczny wynika z prywatnej opinii sporządzonej w dniu [...] października 2015 r. na zlecenie Skarżącego i załączonej do skargi. Nadto pełnomocnik zarzuciła nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego polegającego na stwierdzeniu, że "projekt budynku przewidywał wykonanie połaci dachowej szerszej od szerokości elewacji o ok. 45 cm." w zaskarżonej decyzji, podczas gdy z rysunku nr 7 (projektu) jasno wynika, iż szerokość ta powinna zostać rozłożona na lewą i prawą stronę budynku w konkretny sposób pokazany w załączniku do opinii technicznej - przekrój a-a, czego organ nie skontrolował. Pełnomocnik wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu tj. z opinii technicznej sporządzonej na zlecenie Skarżącego i załączonej do skargi, na okoliczność tego, że przedmiotowy budynek został wybudowany z odstępstwem od projektu budowlanego oraz projektu budowlanego zamiennego. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podkreślając okoliczność sprostowania w zaskarżonej decyzji omyłek związanych ze wskazaniem dat wydania decyzji organu I instancji. Na rozprawie pełnomocnik Inwestorki wniósł o oddalenie skargi, podkreślając konflikt Inwestorki ze Skarżącym a także, że Skarżący miał możliwość złożenia wniosków dowodowych jeszcze przed wniesieniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Obie wydane w sprawie decyzje nie mogą się ostać. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 , sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przystępując do oceny decyzji wydanych w sprawie Sąd stwierdza, że PINB odstąpił od wyjaśnienia motywów swojego rozstrzygnięcia z dnia [...] kwietnia 2015 r. Uzasadnienie decyzji PIBN składa się z opisu zdarzeń mających miejsce w toku postępowania, z treści przepisów k.p.a. dotyczących wznowienia postępowania popartych jednozdaniowym stwierdzeniem, że wznowione postępowanie zakończyłoby się "ponad wszelką wątpliwość takim samym rozstrzygnięciem" to znaczy umorzeniem w całości postępowania, oraz składa się ze wskazania że Skarżący został uznany za stronę postępowania administracyjnego wobec czego miał możliwość wglądu do akt sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentowana jest konieczność wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji organu do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania. Podkreślić przy tym trzeba, że uzasadnienie stanowiące integralną część każdej decyzji jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zadaniem uzasadnienia jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu powinno się znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada ta nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Zaniechanie przez organy administracji publicznej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonujący, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 k.p.a. Opisane uchybienie organu I instancji starał się naprawić organ wyższego stopnia. WWINB postąpił prawidłowo, zlecając, w trybie art. 136 k.p.a. przeprowadzenie organowi I instancji kontroli przedmiotowego budynku, wykonanie pomiarów budynku i ustaleń co do zgodności realizacji inwestycji z projektem architektoniczno-budowlanym zwykłym i zamiennym, przekazanie dokumentacji projektowej, oraz zestawiając projekt budowlany i projekt budowlany zamienny z ustaleniami poczynionymi przez PINB (k. 49). Organ I instancji postąpił prawidłowo, zawiadamiając o zaplanowanych czynnościach kontrolnych także pełnomocniczkę Skarżącego (k. 205 akt organu I instancji). Kontrola obiektu budowlanego – przedmiotowego budynku została przeprowadzona w zaplanowanym terminie, w dniu [...] sierpnia 2015 r. Z protokołu kontroli wynika, że w kontroli nie uczestniczyła pełnomocnik Skarżącego ani Skarżący (k. 231). W protokole kontroli oraz w zaskarżonej decyzji nie zostały opisane okoliczności braku udziału w kontroli pełnomocniczki Skarżącego i Skarżącego, co ma istotne znaczenie w ocenie zaskarżonej decyzji, skoro w piśmie z dnia [...] września 2015 r. (k. 29-30) pełnomocnik Skarżącego zarzuciła, między innymi, że Wnioskodawcy po raz kolejny odmówiono udziału w czynnościach kontrolnych. Zarzut został powtórzony w uzasadnieniu skargi. Tymczasem, zgodnie z art. 79 § 2 k.p.a. strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, w tym dowodu z oględzin, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Sąd podziela stanowisko doktryny, że naruszenie przez organ administracji publicznej obowiązków wypływających z art. 79 k.p.a. jest naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11 wydanie. Warszawa 2011, s. 349). WWINB w żaden sposób nie zareagował na ww. zarzut, w szczególności nie wyjaśnił kwestii nieobecności Skarżącego, bądź jego pełnomocniczki i nie polecił organowi I instancji przeprowadzenia ponownego dowodu z oględzin, z umożliwieniem udziału w tym postępowaniu stronie skarżącej. Nadto, odnosząc się do realiów niniejszej sprawy, Sąd wskazuje na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, które podziela, że jeżeli strona bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu, organ nie może zastosować we wznowionym postępowaniu art.146 § 2 k.p.a. bez rozważenia słusznego interesu strony (wyrok NSA z dnia 25 listopada 1988 r., IV SA 540/88; ONSA 1988/2/90). Jak wyjaśnił NSA, rozstrzygnięcie co do istoty sprawy we wznowionym postępowaniu z powołaniem się na art. 146 § 2 k.p.a. nie może nastąpić przy jednostronnej tylko ocenie faktów. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Błędem organu wyższego stopnia było uznanie tak przeprowadzonej kontroli – jako wystarczającej do wydania decyzji w sprawie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Zacytowany przepis jest jednoznaczny i niezbędne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd uchylił także decyzję organu I instancji, aby postępowanie co do meritum w sprawie zostało przeprowadzone przez powołany do tego organ – PINB. W ocenie Sądu brak podstaw do tego, aby postępowanie w sprawie prowadził organ wyższego stopnia. Zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 2 p.b. nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy "charakterystycznych parametrów" obiektu budowlanego, w tym wysokości, długości i szerokości. Rolą organu I instancji będzie przeprowadzenie dowodu z oględzin zgodnie z wymogami k.p.a. Uzyskane dane organ zestawi z projektem budowlanym zamiennym i projektem budowlanym. Stanowisko przyjęte przez wyspecjalizowany organ powinno być należycie uzasadnione, w sposób umożliwiający kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia. Na tym etapie postępowania Sąd podkreśla rozróżnienie pomiędzy zrealizowaniem budynku zgodnie z dokumentacją, choćby w dokumentacji brak było precyzyjnego wskazania jaka jest dopuszczalna szerokość części dachu znajdującego się nad sąsiednim budynkiem – jak to ocenił organ wyższego stopnia, a stwierdzeniem odstąpienia od zatwierdzonego projektu. Jeżeli nadzór budowlany uzna, że dokumentacja nie była wystarczająco precyzyjna, to musi ocenić, czy w realiach sprawy można uznać, że tak położony dach stanowił istotne odstąpienie od sporządzonego projektu. Odrębną kwestią pozostaje też ocena, czy elementy dachu stwarzają zagrożenie, np. oderwania się od niestabilnego podłoża. Przy ocenie całokształtu materiału dowodowego (art. 77 § 1, art. 80 kpa) rzeczą organu będzie także merytoryczne odniesienie się do treści opinii technicznej przedłożonej wraz ze skargą. Mimo prywatnego charakteru jest to dowód, który – jeżeli wskazuje na odmienne okoliczności niż postępowanie prowadzone przez organ – wymaga szczególnie wnikliwej analizy i szczegółowego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do każdego twierdzenia zawartego w tejże opinii (art. 107 § 3 kpa). Mając wszystko to na uwadze, Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b) p.p.s.a. – orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło