I SAB/Ke 5/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi W.L. na przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez Prezydenta Miasta Kielce 1. stwierdza, że Prezydent Miasta K. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania egzekucyjnego; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta Miasta K. na rzecz W. L. sumę pieniężną w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta Miasta K. na rzecz W. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wierzyciel Miejski Zarząd Dróg w K. w dniu [..] r. wystawił tytuł wykonawczy nr MZD/W/1574/2014/1/B przeciwko zobowiązanemu W. L. w związku z nieuiszczeniem opłaty dodatkowej z dnia 13 listopada 2013 r. za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Następnie tytuł ten skierował do organu egzekucyjnego - Prezydenta Miasta K. wraz upomnieniem z dnia 4 lutego 2014 r. zawierającym wezwanie do wykonania obowiązku wpłacenia należności z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz dowodem jego doręczenia zobowiązanemu. Po stwierdzeniu, że tytuł wykonawczy spełnia ustawowe wymogi organ egzekucyjny nadał klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., w odpowiedzi na wniosek organu egzekucyjnego o udostępnienie informacji, pismem z 4 listopada 2014 r. poinformował, że W. L. pobiera świadczenie rentowe z ZUS. W dniu 21 listopada 2014 r. w oparciu o art. 79 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 2014 r., poz.1619 ze zm.), dalej jako "u.p.e.a", na podstawie zawiadomienia o zajęciu z dnia 21 listopada 2014 r. nr P-IV.3160.13.371.2014 dokonano zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego zobowiązanego. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczenia emerytalno-rentowego zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 11 grudnia 2014 r. Następnie pismem z 28 listopada 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował organ egzekucyjny o realizacji zajęcia począwszy od grudnia 2014 r. W dniu 22 grudnia 2014 r. W. L. złożył do Prezydenta Miasta K. pismo zatytułowane "protest", w którym wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr MZD/W/1574/2014/1B. W dniu 23 grudnia 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zrealizował w całości zajęcie przekazując do organu egzekucyjnego kwotę 62,20 zł. Na wniosek organu egzekucyjnego Miejski Zarząd Dróg w K., pismem z 12 stycznia 2015 r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, w oparciu o które Prezydent Miasta K. postanowieniem z 19 stycznia 2015 r. nr P-IV.3160.13.371.2014 odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązanemu. W dniu 5 sierpnia 2015 r. W. L. złożył w Kancelarii Ogólnej Urzędu Miasta K. pismo adresowane do Wojewody Ś. zatytułowane "ponaglenie" w którym zgłosił, że nie otrzymał odpowiedzi na złożony przez siebie protest z 21 grudnia 2014 r. Wskazał na przewlekłość postępowania organu egzekucyjnego. W aktach brak stanowiska Wojewody Ś.. W dniu 12 sierpnia 2015 r. organ egzekucyjny wysłał W. L. wyżej wskazane postanowienie z 19 stycznia 2015 r., w związku z brakiem w aktach sprawy potwierdzenia wysłania i doręczania zobowiązanemu tegoż postanowienia. Zobowiązany odebrał to postanowienie 2 września 2015 r. W dniu 9 września 2015 r. W. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W skardze strona wyraziła swoje niezadowolenie w związku z brakiem reakcji organu administracyjnego na wniesiony przez niego protest z dnia 21 grudnia 2014 r. Skarżący podkreślił, że rozpoznanie protestu powinno trwać jeden miesiąc, maksymalnie 60 dni, a zajęło organowi przynajmniej 230 dni, tj. od 22 grudnia 2014 r. do 13 sierpnia 2015 r. W dalszej części skargi skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania, uchylenie wydanych w sprawie decyzji jako bezprawnych oraz przyznania na jego rzecz zadośćuczynienia za doznane krzywdy w kwocie 7000 zł. Do skargi strona dołączyła kserokopie: pierwszych stron postanowienia Prezydenta Miasta K. z 19 stycznia 2015 r., tytułu wykonawczego z 16 czerwca 2014 r., pism zatytułowanych jako "ponaglenie" i "protest" oraz stanowiska Miejskiego Zarządu Dróg w K. z 18 czerwca 2014 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. w sposób chronologiczny przedstawił przebieg postępowania w następstwie czego stwierdził, że w jego ocenie nie doszło do przewlekłości postępowania egzekucyjnego, bowiem zakończyło się ono 24 grudnia 2014 r., tj. po dokonaniu czynności związanych z zaksięgowaniem i przekazaniem na konto wierzyciela wyegzekwowanej kwoty. W piśmie procesowym z 10 marca 2016 r. skarżący podkreślił, że jego zdaniem w sprawie doszło do pogwałcenia praw obywatelskich polegającego na: niesłusznym oskarżeniu go o postój w strefie płatnego parkowania, wszczęciu postępowania windykacyjnego z pominięciem środków odwoławczych, sukcesywnym prowadzeniu czynności egzekucyjnych pomimo wnoszonych przez stronę niepodważalnych argumentów oraz ukrywaniu ostatecznego rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącego, powyższe czynności, dążyły za wszelką cenę do wyegzekwowania nienależnej grzywny licząc na przedawnienie praw skarżącego szczególnie w przypadku sporu o znikomej wartości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§1a art.149 p.p.s.a.). Tym samym skoro w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. mowa o postanowieniach wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, to przedmiotem skargi można uczynić przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczącego postanowień, które mogą być wydane w postępowaniu egzekucyjnym. Kognicji sądu administracyjnego podlega więc rozpoznawanie skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Pojęcie "przewlekłość postępowania" nie zostało zdefiniowane ustawowo. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pojęcie to obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (teza czwarta wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lutego 2014 r., II GSK 1804/12 – dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Do przewlekłości postępowania dojdzie zatem w przypadku prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12, wyrok NSA z 26 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 2704/13 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przewlekłość postępowania może również polegać na tym, że organ prowadzący postępowanie nie dąży do koncentracji czynności dowodowych, ale przeprowadza je sukcesywnie pomimo tego, że mogłyby one zostać przeprowadzone równolegle. Pojęcie przewlekłości postępowania należy więc wiązać z opieszałością, niesprawnym i nieskutecznym działaniem organu w sytuacji, kiedy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. Uwzględniając przedstawione poglądy, które Sąd w niniejszym składzie w całości podziela, nie można mieć wątpliwości, że w niniejszej sprawie miało miejsce przewlekłe prowadzenie przez organ egzekucyjny (Prezydenta Miasta K.) postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, przy czym przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego. W sprawie bezsporne jest, że w dniu 22 grudnia 2014 r. W. L. złożył do Prezydenta Miasta K. pismo, które tenże organ egzekucyjny zakwalifikował jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr MZD/W/1574/2014/1B. Wniosek ten został rozpoznany przez organ egzekucyjny postanowieniem datowanym na 19 stycznia 2015 r., które zostało doręczone zobowiązanemu dopiero w dniu 2 września 2015 r. Tym samym, wniosek został załatwiony po ośmiu miesiącach od jego złożenia. Postanowienie o odmowie umorzenia postępowania weszło bowiem do obrotu prawnego 2 września 2015 r., co wynika z art.110 KPA w związku z art.126 KPA przy zastosowaniu art.18 u.p.e.a. Chronologia zrealizowanych przez organ egzekucyjny czynności procesowych doprowadza Sąd do jednoznacznego wniosku, że organ ten od stycznia do września 2015 r. nie podejmując żadnych obiektywnie uzasadnionych czynności procesowych w sprawie dopuścił się działania przewlekłego. Co znamienne, jak przyznał sam organ egzekucyjny, nie dysponuje on potwierdzeniem ani wysłania, ani doręczenia zobowiązanemu w rozsądnym terminie postanowienia z 19 stycznia 2015 r. (udokumentowana została ekspedycja tegoż postanowienia dopiero w dniu 12 sierpnia 2015 r.). Tym samym, organ prowadził postępowanie w sposób nieusprawiedliwiony przekraczając rozsądny termin jego zakończenia, w tym terminy wynikające z art.35 KPA w związku z art.18 u.p.e.a. Nie informował przy tym o przyczynach opóźnienia, jak i nie wskazywał terminu załatwienia sprawy. Takie zachowanie organu sprzeciwia się zasadzie szybkości postępowania (art.11 KPA przy zastosowaniu art.18 u.p.e.a.), przy uwzględnieniu również niskiego stopnia złożoności sprawy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Prezydent Miasta K., działając jako organ egzekucyjny postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego z 22 grudnia 2014 r. prowadził w sposób przewlekły – o czym orzeczono na podstawie 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a w punkcie pierwszym wyroku. Przewlekłość ta nie miała przy tym, zdaniem Sądu, charakteru rażącego, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w punkcie drugim wyroku. Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznał od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 2000 zł (punkt trzeci wyroku). W ocenie Sądu, kwota ta (przekraczająca wysokość połowy przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej – Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 16 lutego 2016 r. – M.P.2016, poz.174) jest adekwatna do stwierdzonego naruszenia, zrekompensuje stronie spowodowane przez organ pozostawanie w stanie niepewności co do rozstrzygnięcia tegoż organu oraz spełni również swe zadanie jako środek dyscyplinujący. Orzeczenie o kosztach postępowania, zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a. (punkt czwarty wyroku). Końcowo należy wskazać, że pozostałe wnioski skargi wykraczają poza przedmiot niniejszego postępowania (skarga na przewlekłość postępowania organu egzekucyjnego).