II SA/Sz 43/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi P. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Wójt Gminy ustalił M. K. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie parterowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na terenie działki nr [...] obręb C., gmina M. Decyzję organ doręczył stronom postępowania – między innymi J. S. – C. i P. C. na adres [..], przy czym wskazanym osobom decyzja została doręczona jedną przesyłką. W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, na którym odnotowano, że w dniu 17 sierpnia 2015 r odebrała ją J. C. Na odwrocie wskazano, że przesyłka została doręczona adresatowi. W dniu 30 września 2015 r. P. C. złożył w Urzędzie Gminy odwołanie wskazując, że dotyczy ono zawiadomienia o czynnościach wznowienia i przyjęcia granic nieruchomości oraz decyzji o warunkach zabudowy [..] W uzasadnieniu odwołania P. C. podniósł, że nie został poinformowany o wydanej decyzji, a planowana zabudowa nieruchomości nie spełnia wymogów stawianych przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem nie zachowuje odległości od innych nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Powołując się na art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej "K.p.a.", organ w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Jak wynika z pouczenia, zawartego w decyzji, stronie służyło prawo do wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Organ potwierdził, iż decyzja została skierowana na adres P. C., J. S. – C., [...] i w dniu [...] r. odebrała ją żona P. C. – J. C. Kolegium, odwołując się do art. 43 K.p.a. argumentowało, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się dorosłemu domownikowi, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Skoro zatem decyzja została P. C. doręczona w dniu 17 sierpnia 2015 r., to termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 31 sierpnia 2015 r. odwołanie zaś zostało złożone w dniu 30 września 2015 r., a więc po upływie terminu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wywiódł P. C. podnosząc zarzuty naruszenia: - art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, pominięcie słusznego interesu strony i naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa; - art. 9 K.p.a. poprzez niespełnieni obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, a także nieudzieleniu niezbędnych wyjaśnień mających na celu zapobieżenie powstania ewentualnej szkody; - naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez brak uwzględnienia przy wydawaniu postanowienia całokształtu materiału dowodowego i okoliczności sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania I instancji w całości, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ zaniechał prawidłowego określenia stron postępowania, w szczególności błędnie ustalił relacje łączące go z J. S. C., przyjmując, że jest ona jego żoną, w sytuacji, gdy w rzeczywistości jest ona matką skarżącego. Niezasadnie organ uznał również, że skarżący odwołanie złożył osobiście, w sytuacji, gdy zostało ono złożone w urzędzie przez jego ojca W. C. Skarżący wywodził, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji, bowiem nie została mu ona doręczona. Wszystkie pisma w toku postępowania były doręczane na adres jego matki i do niej były adresowane. Skarżący podniósł, że prowadzi działalność gospodarczą na terenie województwa i tam koncentruje się jego aktywność zawodowa i osobista. Odwołał się również do art. 25 Kodeksu cywilnego, dalej "K.c.", wskazując, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której przebywa z zamiarem stałego pobytu i wyjaśnił, że organowi I instancji okoliczność ta była znana, co potwierdza otrzymywana przez niego korespondencja. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium wykazała, iż narusza ono prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Przedmiotem skargi stało się postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy. Koniecznym zatem stało się zbadanie prawidłowości doręczenia odpisu decyzji skarżącemu, który kwestionuje fakt jej otrzymania. Zgodnie z art. 42 § 1 K.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 K.p.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że odebranie pisma przez dorosłego domownika, a więc pokwitowanie odbioru jest równoznaczne z podjęciem się przez tę osobę przekazania przesyłki adresatowi (por. wyroki NSA z 20 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1099/14, WSA w Gdańsku z 4 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 324/14, dostępne w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei pod pojęciem dorosłego domownika należy rozumieć osobę dorosłą, która świadomie podejmuje decyzję o przyjęciu przesyłki dla mieszkającego w tym samym miejscu adresata i tym samym zobowiązuje się przekazać ją adresatowi. Domownikiem zaś jest osoba, która mieszka wspólnie z adresatem przesyłki. Bez znaczenia przy tym, w ocenie sądu jest, czy osoba ta przebywa w mieszkaniu adresata czasowo, czy na stałe oraz czy jest w nim zameldowana. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy na fakt, iż doręczenie decyzji nastąpiło jedną przesyłką adresowaną do dwóch osób. Zatem każda z tych osób, dokonując jej odbioru powinna potwierdzić otrzymanie przesyłki we własnym imieniu oraz, w przypadku, gdyby dokonywała odbioru również w imieniu drugiego z adresatów, zaznaczyć ten fakt na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, ewentualnie złożyć oświadczenie, że odmawia przyjęcia przesyłki dla drugiego adresata. W niniejszej sprawie przesyłka została odebrana przez J. S. C., a na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znalazła się adnotacja, iż przesyłka została doręczona adresatowi, co w ocenie sądu oznaczać może, iż ww. przyjęła przesyłkę we własnym imieniu jako jej adresatka. Brak jest przy tym adnotacji, która wskazywałaby na okoliczność, iż J. S. C. odbiera przesyłkę również w imieniu P. C. oraz, że zobowiązuje się do jej przekazania drugiemu adresatowi. Taki sposób doręczenia decyzji skarżącemu może budzić wątpliwości, co do skuteczności tego doręczenia, zwłaszcza w sytuacji, gdy jak wynika ze skargi J. S. C. nie jest – jak błędnie przyjęło Kolegium – żoną skarżącego a jego matką. W dodatku, co również podnosi skarżący, nie jest ona domownikiem w rozumieniu art. 43 K.p.a., bowiem skarżący mieszka w K. i tam koncentrują się jego interesy życiowe. Sąd podziela wyartykułowany w wyroku WSA w K. z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 500/13 pogląd, iż "domownikiem" w rozumieniu art. 43 K.p.a. jest osoba, która pozostaje z adresatem pisma we wspólnym gospodarstwie domowym. Będzie tu zatem chodzić o takie osoby, dla których mieszkanie adresata będzie ich aktualnym centrum życiowej działalności, ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów. Wymogiem uznania osoby za domownika w rozumieniu art. 43 K.p.a. nie musi być jej zameldowanie w miejscu zamieszkania adresata. Poza tym, jak wywodzi P. C., jego adres zamieszkania był organowi I instancji znany. W tym stanie rzeczy wyjaśnienia wymaga, czy J. S. C. odebrała przesyłkę zawierającą decyzję Wójta Gminy o warunkach zabudowy w imieniu własnym, czy również w imieniu P. C. Ustalenie powyższych okoliczności ma, zdaniem sądu, istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem od poczynionych w tym zakresie ustaleń będzie zależała ocena, czy doręczenie P. C. decyzji Wójta Gminy było skuteczne, a w konsekwencji czy termin do wniesienia odwołania w tym przypadku rozpoczął swój bieg. Ocena ta z kolei przesądzi o treści rozstrzygnięcia, które podejmie Samorządowe Kolegium odwoławcze w tej sprawie. W tym stanie rzeczy, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.