III SA/Lu 1698/15
WyrokWSA w Lublinie2016-03-31
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Robert Hałabis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niezłożenie przez funkcjonariusza Policji oświadczenia o stanie majątkowym w ustawowym terminie, spowodowane przebywaniem na zwolnieniu lekarskim, stanowi przewinienie dyscyplinarne popełnione z winy umyślnej?Ratio decidendi
Niezłożenie przez funkcjonariusza Policji oświadczenia o stanie majątkowym w ustawowym terminie stanowi przewinienie dyscyplinarne, nawet jeśli funkcjonariusz przebywał na zwolnieniu lekarskim. Zwolnienie lekarskie nie zwalnia policjanta z obowiązku składania oświadczenia majątkowego, a jego niezłożenie w terminie, przy świadomości obowiązku, może być uznane za winę umyślną.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji K. G. nie złożył w terminie oświadczenia o stanie majątkowym za rok poprzedni. Tłumaczył się przebywaniem na długotrwałym zwolnieniu lekarskim z powodu kontuzji. Organy dyscyplinarne uznały go winnym przewinienia dyscyplinarnego i wymierzyły karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję utrzymującą w mocy orzeczenie dyscyplinarne, po wcześniejszym uchyleniu przez sąd pierwszej instancji poprzedniego orzeczenia z powodu braku analizy postaci winy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski Sędziowie WSA Jerzy Drwal WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Protokolant Referent stażysta Michał Fiut po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 31 marca 2016 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Inne z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia winy i wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę.
Zaskarżonym orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2015 r. (nr [...]), Inne utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Powiatowego Policji w Ł. nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., którym orzeczono o winie sierż. K. G. i wymierzono mu karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku za to, że w okresie od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] marca 2014 r. nie dopełnił obowiązku złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym według stanu na dzień [...] grudnia 2013 r., a zatem wobec dopuszczenia się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej, określonego w art. 132 ust. 2 i 3 pkt 3 w związku z art. 62 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j.t. Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.).
Zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu [...] kwietnia 2014 r. pełnomocnik do spraw ochrony informacji niejawnych Komendy Powiatowej Policji w Ł., realizując zadania wynikające z decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie postępowania w sprawach oświadczeń o stanie majątkowym policjantów Komendy Powiatowej Policji w Ł. stwierdził, że sierżant K. G., referent Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w Ł. – nie złożył w terminie do dnia [...] marca 2014 r. oświadczenia majątkowego. Pismem z tego dnia powiadomił o tym fakcie Komendanta Powiatowego Policji w Ł..
Według oceny rzecznika dyscyplinarnego sierż. K. G. dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego opisanego w art. 132 ust. 2 i 3 pkt 3 w związku z art. 62 ust. 2 i 3 ustawy o Policji, polegającego na niedopełnieniu obowiązków służbowych albo przekroczeniu uprawnień określonych w przepisach prawa.
W toku postępowania K. G. wyjaśnił, że w okresie od [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] marca 2014 r. nie złożył oświadczenia o stanie majątkowym ze względu na przebywanie na długotrwałym zwolnieniu lekarskim z uwagi na kontuzję, której nabawił się w służbie we wrześniu 2012 r. Podkreślił, że nie przypomina sobie sytuacji, w której odprawiający do służby przełożony przypominał o obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego. Wskazał też, że pamiętał o tym obowiązku od początku roku, jednakże z uwagi na to, że było dużo czasu na złożenie oświadczenia o stania majątkowym i odłożył wykonanie tego obowiązku na termin późniejszy. Dodatkowo w dniu [...] marca 2014 r. odczuł silny ból w kręgosłupie, co zmusiło go do podjęcia leczenie. Zmuszony został do wykonania szeregu badań diagnostycznych oraz podjęcia rehabilitacji. Z uwagi na trudności w poruszaniu się oraz konieczność przeprowadzenia rehabilitacji codziennie zmuszony był do wyjeżdżania do L. na zabiegi. Okoliczności te spowodowały, że ostatecznie zapomniał o obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego w terminie do dnia [...] marca 2014 r. Nadto zaprzeczył, aby ktoś do niego dzwonił w celu poinformowania go o obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego. Dodał, że w trakcie prowadzonej rehabilitacji jego telefon mógł być niedostępny z uwagi na zakłócenia, jakie występują w pracowniach rehabilitacji. Gdyby wiedział zaś o tym obowiązku przed upływem terminu to złożyłby oświadczenie o stanie majątkowym, gdyż nie ma nic do ukrycia i jego stan majątkowy nie zmienił się od poprzedniego roku.
Po przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym Komendant Powiatowy Policji w Ł. – na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego – orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2014 r. uznał sierż. K. G. winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
W uzasadnieniu tego orzeczenia dyscyplinarnego organ podniósł, że obowiązek złożenia oświadczenia o stanie majątkowym policjanta wynika bezpośrednio z ustawy o Policji, której treść jest znana każdemu funkcjonariuszowi. Przy wymiarze kary przełożony dyscyplinarny kierował się treścią art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, a w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.
W wyniku wniesionego odwołania orzeczeniem z dnia [...] lipca 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji w L. utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] czerwca 2014 r.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie ukarany funkcjonariusz wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę L. Komendant Wojewódzki Policji podtrzymał swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wyrokiem z dnia 31 marca 2015 r. w sprawie sygn. akt III SA/Lu 920/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone orzeczenie z tego względu, że organ nie rozważył postaci winy, która przypisana została obwinionemu (umyślnej lub nieumyślnej), co ma wpływ na wymiar kary.
Rozpoznając sprawę ponownie Komendant Wojewódzki Policji podniósł, że złożenie przez każdego policjanta w terminie ustawowym oświadczenia o stanie majątkowym jest obowiązkiem wynikającym z ustawy o Policji, z którym wiąże się też odpowiedzialność karna. Każdy policjant składa oświadczenie o stanie majątkowym zgodne z prawdą, pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 62 ust. 2 i 3 ustawy o Policji). Okoliczności, w następstwie których doszło do zdarzenia wskazują, że zachowanie funkcjonariusza było zawinione. Obwiniony jako policjant w służbie stałej znał przepisy regulujące obowiązek złożenia w ustawowym terminie oświadczenia o stanie majątkowym. Policjant działał świadomie i popełnił przewinienie dyscyplinarne zdając sobie sprawę, że postępuje wbrew obowiązującym przepisom prawa. Wynika z tego zatem, że przewinienie dyscyplinarne popełnił umyślnie w zamiarze bezpośrednim. Nie zmienia tego fakt to, że w okresie od dnia [...] marca 2014 r. do dnia [...] kwietnia 2014 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, które – w ocenie organu – automatycznie nie zwalniało skarżącego z obowiązku posiadania wiedzy o obowiązku terminowego złożenia oświadczenia o stanie majątkowym zwłaszcza, że sierż. K. G. pełnił służbę w Policji od dnia [...] lipca 2008 r. i oświadczenia tego rodzaju składał okresowo, cyklicznie każdego roku do dnia 31 marca za poprzedni rok kalendarzowy, poczynając od 2009 roku. Sprawa przypominania policjantom przez przełożonych, np. podczas odpraw do służby, o obowiązku terminowego składania oświadczeń o stanie majątkowym jest czynnością tylko techniczną, z której niewykonaniem nie wiążą się żadne negatywne konsekwencje służbowe dla przełożonych.
W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji brak podstaw do uniewinnienia obwinionego od zarzucanego mu czynu. Wbrew twierdzeniom podniesionym w odwołaniu obwiniony złożył oświadczenie o stanie majątkowym w dniu [...] kwietnia 2014 r., zaś na zwolnieniu lekarskim przebywał do dnia [...] kwietnia 2014 r. Oświadczenie to zostało złożone dopiero po przeprowadzeniu w dniu [...] kwietnia 2014 r. czynności dowodowych w innym postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko obwinionemu. Analiza treści dołączonego zaświadczenia lekarskiego prowadzi zaś do wniosku, że obwiniony w czasie trwania niezdolności do służby nie był ani unieruchomiony, ani też obłożnie chory. Mógł się poruszać i jak sam przyznał, jeździł na zajęcia rehabilitacyjne. Dodatkowo oświadczenie o stanie majątkowym złożył w trakcie orzeczonej zaświadczeniem lekarskim niezdolności do służby. Wynika z tego zatem, że okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego w postaci niezłożenia w terminie oświadczenia, były w pełni zależne tylko i wyłącznie od obwinionego.
Rozpatrując podniesioną w odwołaniu kwestię wymierzenia kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku organ wskazał, że orzeczeniem nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] grudnia 2013 r., funkcjonariusza ukarano karą dyscyplinarną nagany za popełnione przewinienie dyscyplinarne, które w dniu [...] grudnia 2013 r. stało się prawomocne.
W ocenie organu odwoławczego Komendant Powiatowy Policji w Ł. w zaskarżonym orzeczeniu uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ustawy o Policji. Uwzględnił zatem rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego (zawinione niedopełnienie obowiązków służbowych polegające na niezłożeniu w terminie ustawowym oświadczenia o stanie majątkowym), okoliczności jego popełnienia (popełnienie przewinienia dyscyplinarnego podczas służby), skutki, w tym następstwa dla służby (konsekwencje pozostały nieistotne dla dobra służby), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków (przestrzeganie powszechnie obowiązujących przepisów prawa), pobudki działania (brak wyobrażenia wymaganego w danych okolicznościach), zachowanie policjanta po zaistniałym zdarzeniu (fakt przyznania się do zarzucanego mu czynu) oraz dotychczasowy przebieg jego służby, w tym uprzednią karalność dyscyplinarną.
Uwzględniając charakter popełnionego przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego L. Komendant Wojewódzki Policji uznał, że wymierzona mu kara dyscyplinarna jest współmierna do stopnia zawinienia popełnionego przez niego czynu. Zgodnie z treścią art. 134c ustawy o Policji, kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku oznacza wytknięcie ukaranemu niewłaściwego postępowania i uprzedzenie go, że jeżeli ponownie popełni przewinienie dyscyplinarne może zostać wyznaczony na niższe stanowisko służbowe w trybie dyscyplinarnym lub ukarany surowszą karą dyscyplinarną.
W konsekwencji L. Komendant Wojewódzki Policji w L. po ponownym rozpoznaniu sprawy utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Powiatowego Policji w Ł..
W skardze do Wojewódzkie Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący funkcjonariusz policji zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1) obrazę art. 62 ust. 2 i 3 w zw. z art. 132 ust. 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji, poprzez błędną ich wykładnie i niezasadne uznanie, jakoby zachowanie skarżącego polegające na nieterminowym złożeniu oświadczenia o stanie majątku mogło być rozpatrywane jako stanowiące przejaw umyślnego naruszenia obowiązków służbowych w sytuacji, gdy analiza przytoczonych przepisów dokonana w sposób prawidłowy, jak również uwzględniający wszystkie istotne okoliczności przedmiotowego zdarzenia – nie pozwala na przyjęcie niniejszego wniosku;
2) obrazę art. 135g ust. 1 ustawy o Policji poprzez dowolną, jednostronną i wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ukierunkowaną na nałożenie nadmiernej dolegliwości wobec skarżącego, a przejawiającą się w uwypukleniu okoliczności przemawiających na niekorzyść strony, przy jednoczesnym zbagatelizowaniu faktów świadczących o braku jego winy, wyrażającą się w szczególności w:
a) niezasadnym uznaniu, jakoby niezłożenie przez skarżącego we właściwym do tego terminie oświadczenia o stanie majątku miało charakter działania świadomego w sytuacji, gdy organ wydający zaskarżone rozstrzygnięcie nie wykazał w sposób należyty oraz przekonywujący przyjętej przez siebie tezy;
b) przyjęciu wadliwego i nieposiadającego odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym wniosku, jakoby bezpośrednią przyczyną zaniechania przez skarżącego terminowego wykonania obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego była okoliczność o charakterze subiektywnym, zależna jedynie od woli samego skarżącego w sytuacji, gdy rozpoznane u strony schorzenie, które stwierdzone zostało właściwym zaświadczeniem lekarskim, stanowić mogło okoliczność w wystarczającym stopniu usprawiedliwiającą opóźnienia w podjęciu rzeczonej czynności;
c) niezasadnym zbagatelizowaniu treści notatki służbowej sporządzonej przez skarżącego w dniu złożenia oświadczenia o stanie majątku, w której to w sposób szczegółowy oraz przekonywujący przedstawił przyczyny zaistniałej zwłoki, podczas gdy wskazywane przez niego twierdzenia znajdują pełne potwierdzenie w innych okolicznościach ujawnionych w toku przedmiotowej sprawy;
d) przyjęciu błędnego wniosku, jakoby złożenie przez skarżącego oświadczenia o stanie majątku dnia [...] kwietnia 2014 r. podyktowane było wyłącznie czynnościami, jakie podejmowane były względem niego w innym toczącym się wówczas postępowaniu w sytuacji, gdy wniosek ten nie znajduje żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w jego ocenie nieuprawnione jest stanowisko, zgodnie z którym zwłoka w realizacji obowiązków ciążących na nim rozpatrywana mogła być jako stanowiąca przejaw w pełni zamierzonego naruszenie dyscypliny służbowej. Podkreślił, że nie był w stanie założyć, iż w czasie zakreślonym na złożenie oświadczenia nastąpić może zdarzenie, które skutecznie przeszkodzi mu w podjęciu tejże czynności. Wskazał ponadto, że rozpoznane u niego schorzenie stanowiące podstawą stwierdzenia czasowej niezdolności do pracy, znacząco ograniczało możliwość swobodnego poruszania się, powodując jednocześnie konieczności natychmiastowego podjęcia przez niego leczenia rehabilitacyjnego. Zaistniałe opóźnienie w wykonaniu ciążących na nim jako funkcjonariuszu policji powinności miało charakter wyłącznie obiektywny, niezależny od jego woli. Brak zaś dowodów, które pozwalałyby zakwestionować tezę, zgodnie z którą spełniłby we właściwym do tego czasie rzeczony obowiązek, gdyby nie zaistniała nagła konieczność podjęcia leczenia specjalistycznego. Nadto wyjaśnił, że okoliczności zdarzenia, a przede wszystkim przyczyny zaistniałej zwłoki zostały w sposób szczegółowy wyjaśnione i usprawiedliwione w notatce służbowej sporządzonej dnia [...] kwietnia 2014 r., a więc jednocześnie ze spełnieniem ciążącego na nim obowiązku. W konsekwencji – w ocenie skarżącego – za w pełni uprawniony uznać należy wniosek, iż przypisany mu czyn nie spowodował negatywnych konsekwencji dla pełnionej przez niego służby. W wyniku analizy treści przedłożonego dokumentu nie zaistniała również konieczność podjęcia dalszych czynności kontrolnych zmierzających do weryfikacji złożonego oświadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, dlatego nie mogła zostać uwzględniona.
Przystępując do badania zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego w pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 31 marca 2015 r. w sprawie sygn. akt III SA/Lu 920/14, uchylił orzeczenie nr [...] L. Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] lipca 2014 r., utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] czerwca 2014 r.
W uzasadnieniu tego wyroku przedstawione zostały szczegółowe wskazówki odnośnie reguł ponownego rozpatrzenia sprawy i okoliczności wymagających wyjaśnienia. Oznacza to, że ponowna kontrola zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego uwzględniać musiała wiążący charakter oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych we wskazanym rozstrzygnięciu. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Pojęcie "ocena prawna" w rozumieniu powołanego art. 153 p.p.s.a., oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie.
Biorąc to pod uwagę należy stanowczo stwierdzić, że postępowanie przeprowadzone przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. nie było niewadliwe, a tym samym nie doszło do naruszenia zasady określonej w art. 153 p.p.s.a.
Trzeba podkreślić, że rozpoznając sprawę ponownie organ w pełni uwzględnił ocenę prawną wyrażoną uprzednio przez Sąd w zakresie będącego przedmiotem sprawy postępowania dyscyplinarnego i w sposób szczegółowy przedstawił tok tego postępowania, czynności podejmowane przez funkcjonariusza oraz organ, a także wpływ niewadliwie ustalonych faktów na wynik sprawy, a także wymiar orzeczonej kary dyscyplinarnej.
Według art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 355 z późn. zm.), policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Stosownie do art. 62 ust. 3 tej ustawy, policjant jest obowiązany złożyć oświadczenie o swoim stanie majątkowym corocznie do dnia 31 marca według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego.
Otóż, w rozpoznawanej sprawie pozostaje poza sporem, że skarżący nie złożył w ustawowym terminie oświadczenia o stanie majątkowym. Jest też bezsporne to, że niezłożenie w ustawowym terminie oświadczenia o stanie majątkowym wyczerpuje przedmiotowe znamiona przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej, ponieważ jest niedopełnieniem obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa. Takie też stanowisko zajął już uprzednio Sąd w powołanej wyżej sprawie sygn. akt III SA/Lu 920/14.
Zgodnie z art. 132 ust. 2 ustawy o Policji, naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych lub przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa (art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji).
Odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów za naruszenie dyscypliny służbowej nie jest odpowiedzialnością zobiektywizowaną, lecz uzależnioną od możliwości przypisania policjantowi winy. Daje temu wyraz powołany wyżej przepis art. 132 ust. 2 ustawy o Policji.
Według zaś art. 132a ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant:
1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi;
2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.
Z przytoczonego przepisu wynika zatem, że przewinienie dyscyplinarne może być popełnione zarówno z winy umyślnej, jak i winy nieumyślnej. Wina umyślna może przejawiać się zamiarem bezpośrednim (obwiniony chce popełnić przewinienie), albo zamiarem ewentualnym (obwiniony przewidując możliwość popełnienia przewinienia, na to się godzi). Nieumyślność natomiast polega na tym, że obwiniony nie chce popełnić przewinienia, nie godzi się na jego popełnienie, lecz mimo to je popełnia na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Wina nieumyślna może mieć postać lekkomyślności (obwiniony przewidywał możliwość popełnienia przewinienia), albo niedbalstwa (obwiniony mógł i powinien przewidzieć możliwość popełnienia przewinienia).
Zastrzeżenia Sądu wobec pierwotnego orzeczenia organu zawarte w wydanym wcześniej wyroku dotyczyły przede wszystkim braku w uzasadnieniu uchylonego rozstrzygnięcia ustalenia, czy przewinienie zostało popełnione z winy umyślnej, czy też nieumyślnej, które były konieczne w postępowaniu dyscyplinarnym, ponieważ stopień zawinienia jest jedną z okoliczności, którą przełożony dyscyplinarny ma obowiązek brać pod uwagę przy wymierzaniu kary.
Wymierzona kara powinna być zaś współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, a w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby (art. 134h ust. 1 ustawy o Policji). Z art. 134h ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji wynika, że nieumyślność popełnienia przewinienia dyscyplinarnego jest jedną z okoliczności, która ma wpływ na złagodzenie wymiaru kary.
Dlatego organ dokonując ponownej analizy przeprowadzonego postępowania trafnie wyjaśnił to, że zachowanie funkcjonariusza było zawinione. W niniejszej sprawie skarżący policjant działał w pełni świadomie i popełnił przewinienie dyscyplinarne zdając sobie sprawę, że postępuje wbrew obowiązującym przepisom prawa. Wynika z tego jednoznacznie, że przewinienie dyscyplinarne popełnił umyślnie w zamiarze bezpośrednim. Obwiniony jako policjant w służbie stałej znał oczywiście przepisy regulujące obowiązek złożenia w ustawowym terminie oświadczenia o stanie majątkowym, co wynika choćby z tego, że pełnił służbę w Policji od dnia [...] lipca 2008 r. i oświadczenia tego rodzaju składał okresowo w latach poprzednich, cyklicznie każdego roku do 31 marca za poprzedni rok kalendarzowy, począwszy od 2009 roku.
Okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 2 i 3 pkt 3 w związku z art. 62 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zostały ustalone i ocenione przez organ w sposób prawidłowy.
Policjant bez wątpienia winien zdawać sobie sprawę z wagi i konieczności realizacji obowiązków służbowych i wywiązywania się z nałożonych zadań. Z akt postępowania dyscyplinarnego wynika jasno, że funkcjonariusz wiedząc o spoczywającym na nim ustawowym obowiązku złożenia do dnia 31 marca oświadczenia majątkowego za rok poprzedni, zdając sobie sprawę z wagi i konieczności realizacji tego obowiązku – nie dopełnił go, choć błędnie w swoim subiektywnym przekonaniu przypuszczał, że przebywanie na zwolnieniu lekarskim powodowało całkowitą niezdolność do wykonywania czynności służbowych.
Żadnego uzasadnienia nie znajdowało ponowne wskazywanie przez skarżącego funkcjonariusza policji w treści skargi sądowoadministracyjnej kwestii już przesądzonych w wyroku Sądu z dnia 31 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Lu 920/14, a mianowicie tego, że w okolicznościach faktycznych tej sprawy choroba obwinionego (jej rodzaj) potwierdzona nawet zwolnieniem lekarskim – nie umożliwiała mu złożenia w ustawowym terminie oświadczenia o stanie majątkowym. Obwiniony mógł bowiem w sposób w zasadzie nieograniczony poruszać się, o czym świadczą jego wyjazdy do L. w celu prowadzenia rehabilitacji. Samo zaniechanie złożenia oświadczenia majątkowego w terminie nie przesądza jeszcze o postaci winy, którą można obwinionemu przypisać. W tym przypadku istotna jest rzeczywista przyczyna zaniechania wykonania ustawowego obowiązku i motywy, którymi kierował się obwiniony.
W okolicznościach tej sprawy Sąd nie podziela poglądu skarżącego, że przebywanie funkcjonariusza Policji na zwolnieniu lekarskim powoduje, że w tym czasie funkcjonariusz nie jest obowiązany do wypełnienia ustawowego obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego.
Otóż, zwolnienie od zajęć służbowych, o którym mowa w art. 121b ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji nie oznacza, że osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim przestaje być funkcjonariuszem Policji. Zapis o zwolnieniu od zajęć służbowych w okresie zwolnienia lekarskiego ma związek z kwestią wysokości uposażenia. Powołany przepis zamieszczony jest zresztą w rozdziale 9 ustawy o Policji "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów". Stąd utożsamianie "zwolnienia lekarskiego" rozumianego jako zwolnienie od zajęć służbowych z całkowitym zwolnieniem policjanta od wszelkich obowiązków wynikających z ustawy o Policji – nie znajduje uzasadnienia. Policjant przebywający na zwolnieniu lekarskim nie przestaje być policjantem. Dlatego nie można przyjąć – jak chciałaby tego strona – że niewypełnienie ustawowego obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego było niezawinione. Oczywiście możliwe jest, że niezłożenie oświadczenia majątkowego przez funkcjonariusza policji w ustawowym terminie nie daje podstawy do wymierzenia mu kary dyscyplinarnej. Dotyczy to jednak odmiennych stanów faktycznych niż ten, który był przedmiotem niniejszej sprawy, w szczególności takiej sytuacji, kiedy funkcjonariuszowi winy przypisać nie można.
Dlatego też organ biorąc pod uwagę wszystkie istotne w tej sprawie okoliczności, stopień zawinienia i pobudki działania strony, zasadnie uznał jej winę i wymierzył skarżącemu najniższą z katalogu kar przewidzianych w ustawie o Policji, albowiem kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku oznacza wytknięcie ukaranemu niewłaściwego postępowania i uprzedzenie go, że jeżeli ponownie popełni przewinienie dyscyplinarne, może zostać wyznaczony na niższe stanowisko służbowe w trybie dyscyplinarnym lub ukarany surowszą karą dyscyplinarną (art. 134c ustawy o Policji).
W konsekwencji, podsumowując dotychczasowe rozważania – w ocenie Sądu – organ należycie rozważył okoliczności popełnienia przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego i stopień jego zawinienia oraz wymierzył mu karę współmierną do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. Postępowanie dyscyplinarne przeprowadzone zostało z poszanowaniem jego zasad. Dlatego należało stwierdzić, że Komendant Wojewódzki Policji w L. zasadnie utrzymał w mocy odpowiadające prawu orzeczenie organu I instancji.
W konkluzji należy wskazać, że wbrew twierdzeniom skargi brak w tej sprawie jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia dopuszczenia się przez organ naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, a w szczególności takich, które miały lub mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym zaskarżone orzeczenie prawa nie narusza, dlatego nie mogło być w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy wzruszone na podstawie bezzasadnych zarzutów sformułowanych w skardze.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło