VIII SA/Wa 718/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby więziennej oddala skargę. Decyzją personalną z dnia [...] maja 2015 r. nr 2 Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] działając na podstawie art. 32 ust. 1, art. 96 ust. 1 pkt 2 ust. 3 oraz art. 218 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1415 ze zm.; dalej: "ustawa o Służbie Więziennej"), zwolnił A. P. z dniem [...] maja 2015 r. ze służby w Służbie Więziennej. Zwolnienie nastąpiło w związku z pisemnym raportem plut. A. P. (dalej: "skarżący") z dnia [...] maja 2015 r. o zwolnienie ze służby. Zwolniony funkcjonariusz raportem z dnia [...] czerwca 2015 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym zwrócił się z prośbą o przywrócenie go do służby. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że złożony przez niego raport o zwolnieniu ze służby był decyzją nieprzemyślaną, bardzo pochopną oraz podjętą pod wpływem złego samopoczucia. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] (dalej: "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 32 ust. 1, art. 96 ust. 1 pkt 2 ust. 3 oraz art. 218 ustawy o Służbie Więziennej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa i zgodna z prawem. Wyjaśnił, że zwolnienie funkcjonariusza nastąpiło w trybie art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej i było poprzedzone przesłanką tam określoną, a więc pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby. Podniósł, że w przypadku zaistnienia wspomnianej przesłanki zwolnienie funkcjonariusza ze służby jest obligatoryjne (inaczej niż w przypadku przesłanek wymienionych w art. 96 ust. 2 ww. ustawy), a zatem Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] był zobowiązany wydać decyzję, o takiej właśnie treści. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący. W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. Wskazał także, że ma bardzo chorego ojca, któremu musi pomagać nie tylko fizycznie, ale i finansowo. Przywrócenie do służby bardzo by w tym skarżącemu pomogło, ponieważ miałby znowu stałe zatrudnienie. Dyrektor aresztu śledczego miał możliwość przywrócenia go do służby, ale niestety nie skorzystał z przysługującego mu prawa. Jednocześnie skarżący podniósł, że był funkcjonariuszem, który wykonywał swoje obowiązki zawsze w sposób prawidłowy i rzetelny, za co wielokrotnie nagradzano go w służbie. Nadto doświadczenie oraz umiejętności skarżącego zdobyte na ukończonych kursach i szkoleniach na pewno przydałyby się z powrotem w służbie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w chwili obecnej brak jest przesłanek do zmiany stanowiska w przedmiocie legalności zaskarżonych decyzji. Zauważył, że skarżący w swojej skardze nie podał żadnych argumentów przemawiających za tym, iż jego oświadczenie woli o wystąpieniu ze służby złożone Dyrektorowi Aresztu Śledczego w [...] w dniu [...] maja 2015 r., z jakichkolwiek powodów miałoby nie wywołać skutku przewidzianego w ustawie o Służbie Więziennej, a więc obarczone było błędem lub inną przesłanką powodującą jego nieważność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r., którą orzeczono o zwolnieniu skarżącego z dniem [...] maja 2015 r. ze Służby Więziennej. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o Służbie Więziennej. Zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. W myśl art. 96 ust. 3 powoływanej ustawy funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie do trzech miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego takiego wystąpienia. Zwolnienie ze służby na podstawie ww. przepisu ma zatem charakter obligatoryjny, gdyż ustawodawca użył w nim sformułowania "zwalnia się". Zauważyć przy tym należy, że zwolnienie ze służby jest w tym przypadku konsekwencją złożenia oświadczenia woli o wystąpieniu funkcjonariusza ze służby. Przyjęta w tym przepisie konstrukcja stanowi potwierdzenie zasady dobrowolności służby w więziennictwie, nie oznacza to jednak, że organ Służby Więziennej nie ma wpływu na określenie daty zwolnienia funkcjonariusza za służby. W przypadku złożenia wniosku o zwolnienie ze służby organ ten ma swobodę, by - w zależności od aktualnych potrzeb służby – określić datę zwolnienia, z zastrzeżeniem, że dzień zwolnienia ze służby nie może nastąpić po upływie 3 miesięcy od daty złożenia oświadczenia o wystąpieniu ze służby. Zauważyć należy również, że zgodnie z art. 218 ust. 3 w związku z art. 218 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej wniesienie odwołania od decyzji o zwolnieniu ze służby nie wstrzymuje jej wykonania. W kontrolowanej sprawie skarżący w dniu [...] maja 2015 r. złożył raport, w którym zwrócił się z prośbą o zwolnienie ze służby z dniem [...] maja 2015 r. W tym samym dniu Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] wydał decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby, zgodnie z jego prośbą, tj. z dniem [...] maja 2015 r. W odwołaniu skarżący stwierdził zaś jedynie, że raport o zwolnieniu go ze służby był decyzją nieprzemyślaną i bardzo pochopną. W tym miejscu należy zauważyć, że do oświadczenia funkcjonariusza o wystąpieniu ze służby, o którym mowa w art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (K.c.) dotyczące składania oświadczeń woli oraz wad oświadczeń woli. Powyższe zagadnienie zostało przesądzone w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. akt I OPS 4/11, w której stwierdzono, że do cofnięcia oświadczenia o zgłoszeniu wystąpienia ze służby należy stosować przepisy art. 61 K.c. (zob. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 2931/12, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przewidziane w K.c. ograniczenia możliwości odwołania oświadczenia woli mają na celu ochronę interesów obu stron stosunku służbowego. Zgłoszenie przez funkcjonariusza wystąpienia ze służby obliguje bowiem organ do rozwiązania stosunku służbowego w terminie określonym w ustawie. Zgodnie z art. 61 § 1 K.c. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Przepis powyższy o odwołaniu oświadczenia woli przez składającego to oświadczenie zmierza wyłącznie do ochrony interesów adresata. Za zgodą adresata natomiast dopuszczalne jest odwołanie oświadczenia także po jego złożeniu. Oświadczenie o wystąpieniu ze służby nie jest zatem oświadczeniem o charakterze procesowym, które można swobodnie cofać w toku postępowania. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. W świetle tej regulacji oświadczenie woli złożone drugiej stronie wiąże osobę, która oświadczenie takie złożyła. Może być ono skutecznie odwołane po tym jako doszło do wiadomości adresata tylko za jego zgodą. W tym zakresie odpowiednie zastosowanie znajdują także przepisy Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli (art. 82 - 88). Sąd podziela stanowisko organów, że brak jest podstaw do uznania, iż oświadczenie woli złożone przez skarżącego dotknięte było wadą umożliwiającą uchylenie się od jego skutków. Skarżący nie wykazał bowiem, że w dniu złożenia oświadczenia działał pod wpływem błędu lub w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dodatkowo należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 88. § 1 K.c. uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie. W swoim raporcie z dnia [...] czerwca 2015 r. skarżący nie zawarł informacji, że wcześniej złożył oświadczenie pod wpływem błędu, groźby czy też w stanie wyłączającym świadome wyrażenie woli. W ocenie Sądu nie można uznać, że skarżący składając w dniu [...] maja 2015 r. raport o zwolnienie ze służby działał pod wpływem błędu (art. 84 § 2 K.c.). Sam fakt, że w dniu złożenia raportu skarżący miał gorsze samopoczucie oraz niewyjaśnione sprawy rodzinne i osobiste, tj. toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne, które zostało warunkowo umorzone nie uzasadnia twierdzenia o działaniu pod wpływem błędu w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Wyjaśnić należy, że podnoszona w skardze okoliczność, iż dyrektor aresztu śledczego miał możliwość przywrócenia skarżącego do służby, ale nie skorzystał z przysługującego mu prawa, nie ma znaczenia dla oceny legalności zapadłych decyzji. Sąd administracyjny nie ma też możliwości przywrócenia skarżącego do służby, bowiem pozostaje to w gestii organu. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została oparta na prawidłowych bezbłędnych ustaleniach faktycznych mających znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia, została również w wystarczający sposób uzasadniona pod względem podania podstawy faktycznej i prawnej. Zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i decyzja organu odwoławczego nie zostały zaś wydane z takim naruszeniem przepisów prawa, które skutkowałyby wyeliminowaniem zapadłych orzeczeń z obrotu prawnego. Nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu (vide: art. 134 § 1 p.p.s.a.), że ww. rozstrzygnięcia wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.