I OSK 1896/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska (spr.) Sędzia del. WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2017r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SAB/Wa 83/16 w sprawie ze skargi [...] S.K.A. na bezczynność Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 83/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną w terminie dwóch miesięcy od otrzymania prawomocnego wyroku, stwierdził bezczynność Prezydenta w sprawie i uznał, iż bezczynność miała charakter rażący, a oddalił skargę w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd przedstawił następujący stan sprawy: Wnioskiem z 28 grudnia 2005 r. M. S.A., wystąpiła o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogę publiczną, położone w W. przy ul. P., oznaczone jako działki nr [...] i [...]. Wojewoda Mazowiecki, decyzją z [...] maja 2009 r. Nr [...], stwierdził nabycie przez powiat warszawski z mocy prawa na własność tych nieruchomości. Prezydent w 2011 r. zlecił wykonanie operatu, którego spółka M. nie kwestionowała. Na dzień 16 grudnia 2014 r. została wyznaczona rozprawa administracyjna, na której Spółka W. – następca prawny Spółki M. – zaakceptowała nowy operat i wyraziła zgodę na odszkodowanie w wysokości 1.510.491,00 zł. Na skutek zażalenia Spółki W. na niezałatwienie sprawy Wojewoda Mazowiecki, postanowieniem z [...] listopada 2015 r., wyznaczył Prezydentowi termin dwóch miesięcy od doręczenia postanowienia na rozpoznanie wniosku. W skardze na bezczynność i przewlekłe postępowanie Spółka W. domagała się alternatywnie: 1) orzeczenia o istnieniu uprawnienia do odszkodowania w wysokości 1.510.491,00 zł; 2) stwierdzenia, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa – lub zobowiązania organu do wydania decyzji załatwiającej sprawę; 2) zobowiązania organu do uznania uprawnienia do odszkodowania w ww. wysokości; 3) stwierdzenia bezczynności i przewlekłego postępowania, że miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpowiadając na skargę, Prezydent poinformował, że wobec upływu terminu załatwienia sprawy, zakreślonego przez Wojewodę Mazowieckiego, Spółka została poinformowana, że rozstrzygniecie sprawy nastąpi do 31 sierpnia 2016 r. Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd, po stwierdzeniu dopuszczalności skargi podniósł, iż w sprawie wystąpiła bezczynność organu, a nie przewlekłość postępowania, bowiem sprawa nie została załatwiona w terminie wskazanym przez Wojewodę Mazowieckiego w postanowieniu z [...] listopada 2015 r., które zostało doręczone organowi 19 listopada 2015 r., a termin obligujący do załatwienia upłynął 19 stycznia 2015 r. Bezczynność organu miała charakter rażący, gdyż z akt sprawy nie wynika aby niedotrzymanie terminu było usprawiedliwione okolicznościami niezależnymi od organu. Wyznaczenie nowego terminu, wskazanego przez Prezydenta na 31 sierpnia 2016 r., bez podania przyczyn tak odległego załatwienia sprawy, także świadczy o rażącym charakterze bezczynności. W zakresie zatem bezczynności i jej charakteru skargę należało uwzględnić, natomiast w sprawie zobowiązania organu w sprawie uprawnienia do odszkodowania w wysokości określonej w operacie skargi nie można było uwzględnić, gdyż operat nosi datę 9 listopada 2013 r. nie ma zatem waloru aktualności. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezydent m.st. Warszawy, reprezentowany przez radcę prawnego, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części, tj. w zakresie pkt 1, 2, 3 i 5, i zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi zarzucono: naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 149 § 1 pkt 1, 3 i § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 49 ust. 1 i 5 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez niewłaściwie zastosowanie w stanie faktycznym sprawy i wadliwe przyjęcie przez Sąd I instancji, że w realiach rozpoznawanej sprawy Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną, podczas gdy z przyczyn niezależnych od organu, tj. z racji nieprzekazania przez Wojewodę Mazowieckiego dotacji celowych w wysokości umożliwiającej pełne i terminowe wykonanie zlecanych zadań, wydanie decyzji w wyznaczonym przez Wojewodę Mazowieckiego terminie nie było możliwe; 2. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 5 k.p.a. poprzez wydanie wyroku kwalifikującego bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy jako mającą charakter rażący, pomimo iż opóźnienie w załatwieniu sprawy wynikło z przyczyn niezależnych od organu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Artykuł 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), "p.p.s.a", stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1–6 p.p.s.a., należało zatem odnieść się do zasadniczych zarzutów stanowiących istotę podstaw kasacji. Oceniając zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał je za nieusprawiedliwione. Naruszenia przez Wojewódzki Sąd art. 149 §1 pkt 1 i 3 oraz § 11a p.p.s.a. skarżący kasacyjnie Prezydent upatruje w tym, że błędnie Sąd uznał, że bezczynność była zawiniona, podczas gdy to Wojewoda Mazowiecki nie przekazał Prezydentowi środków na wypłatę odszkodowania. W sprawie o bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania istotą jest to czy organ załatwia sprawy w terminach wskazanych w art. 35 k.p.a., czy też z uwagi na niemożność dotrzymania tych terminów zawiadamia o tym strony, podając przyczyny niedochowania terminu i wyznaczając nowy termin, jak nakazuje art. 36 k.p.a. Nie ma w niej zatem żadnego znaczenia posiadanie bądź nie środków na odszkodowanie. Brak takich środków nie może być usprawiedliwieniem zwłoki w wydaniu decyzji o odszkodowaniu. Nie może być to uznane za przesłankę niewywiązania się z obowiązku rozpoznania sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Brak środków nie jest nawet istotną okolicznością w sprawie o ustalenie odszkodowania, rozstrzygnięcie bowiem w tej sprawie nie jest zależne od posiadania przez organ wywłaszczeniowy środków finansowych, ale od wartości wywłaszczonej nieruchomości. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, gdyż ten ostatni przepis nie ma w ogóle zastosowania w sprawie bezczynności organu, jak też w sprawie o ustalenie odszkodowania. Biorąc natomiast pod uwagę cały przebieg postępowania o ustalenie odszkodowania, które toczy się od 2005 r., ale już tylko okres od 18 listopada 2015 r. – zobowiązanie przez Wojewodę skarżącego kasacyjnie Prezydenta do załatwienia sprawy – do wniesienia skargi na bezczynność, zgodzić należy się z Wojewódzkim Sądem, iż Prezydent w sprawie był bezczynny i bezczynność ta miała charakter rażący, nie było bowiem żadnej przeszkody do ustalenia odszkodowania, zwłaszcza, że na jego wysokość ustaloną operatem szacunkowym strona wyraziła zgodę. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 2 p.p.s.a.