II SA/Wa 1799/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-21
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Ewa Pisula-Dąbrowska, Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie żołnierza zawodowego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, za przestępstwo polegające na próbie wyłudzenia odszkodowania, dyskwalifikuje go z dalszej służby wojskowej ze względu na utratę nieposzlakowanej opinii?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawomocne skazanie żołnierza zawodowego za przestępstwo polegające na próbie wyłudzenia odszkodowania, nawet z warunkowym zawieszeniem kary, skutkuje utratą nieposzlakowanej opinii, która jest wymogiem stawianym żołnierzom zawodowym. W związku z tym, organ miał prawo, a nawet obowiązek, rozważyć zwolnienie żołnierza ze służby na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a jego decyzja o zwolnieniu była zgodna z prawem.Stan faktyczny
Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych uchylił częściowo rozkaz Szefa Wsparcia Sił Zbrojnych i ustalił nowy termin zwolnienia R.G. ze służby wojskowej na 30 września 2015 r. Powodem było prawomocne skazanie R.G. wyrokiem sądu za próbę wyłudzenia odszkodowania od ubezpieczyciela poprzez zgłoszenie fikcyjnej kradzieży samochodu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując na fakultatywny charakter przepisu o zwolnieniu i pominięcie jego pozytywnego przebiegu służby.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Protokolant st. sekr. sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę
Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 uchylił Rozkaz Szefa Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] pkt [...] w części dotyczącej terminu zwolnienia R.G. z zawodowej służby wojskowej oraz przeniesienia go do rezerwy i ustalił nowy termin zwolnienia na dzień 30 września 2015 r. w pozostałym zakresie utrzymał w mocy rozkaz personalny Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] czerwca 2015 r.
W motywach uzasadnienia organ wyjaśnił, że R.G. został skazany na karę jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolości
w warunkowym zawieszeniu na 3 lata – wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2014 r. sygn. akt [...]. Na podstawie art. 286 §1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk Sąd uznał go winnym, że działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,
z zamiarem wyłudzenia odszkodowania, usiłował wspólnie i w porozumieniu z inną osobą doprowadzić ubezpieczyciela [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że zgłosił szkodę poddając, że doszło do kradzieży ubezpieczonego samochodu osobowego o wartości 85.000zł, zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na zdemaskowanie ich podstępnych zabiegów przez organy ścigania.
W związku z prawomocnym skazaniem R.G. organ uznał, że zaszły przesłanki do zwolnienia żołnierza określone w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowe żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 z póz. zm.). Wskazał, że w służbie wojskowej winni zostać tylko żołnierze o najwyższych kwalifikacjach i nieposzlakowanej opinii. Stwierdził, że charakter popełnionego czynu godzi w dobre imię i honor żołnierza Wojska Polskiego w związku z tym dyskwalifikuje go ze służby. Nadto stwierdził, że R.G. długotrwale przebywał na zwolnieniach lekarskich. Otrzymywał z opiniowania ocenę dostateczną z uwagi na niskie zaangażowanie w wykonywanie obowiązków służbowych. Podkreślił, że zwolnienie ze służby na podstawie art. 112 ust. 1 ustawy pragmatycznej ma charakter uznaniowy.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi R.G. do tutejszego sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania skarżący podniósł naruszenie art. 112 ust. 1 pkt 1 ustawy pragmatycznej oraz art. 7, 8, 11, 77 kpa w zw. z art. 107 § 1 i § 3 kpa. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że przepis art. 112 ust. 1 pkt. 1 ustawy ma charakter fakultatywny i organ pominął słuszny interes strony w tym wysokie kwalifikacje, poprzednie pozytywne opinie służbowe, działalność społeczno sportową, okres służby (prawie 20-letni). W ocenie skarżącego organ przekroczył granice uznania administracyjnego nie uwzględniając dotychczasowego pozytywnego przebiegu służby.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola decyzji administracyjnych ograniczona jest do badania zgodności tych rozstrzygnięć z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Dlatego Sąd nie może badać celowości decyzji realizujących określoną politykę kadrową, jeżeli tylko mieszczą się w ramach prawa i nie stanowią jego nadużycia. Badając legalność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji, Sąd nie stwierdził uchybień prawa, które mogłyby skutkować ich uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności.
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) przewiduje zarówno przypadki obligatoryjnego, jak i fakultatywnego zwolnienia ze służby. Podstawę materialnoprawną decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej stanowił przepis art. 112 pkt 1 w zw. z art. 114 ust. 4 pkt 3 oraz ust. 4 ustawy
o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § ust. 12 pkt 1 § 15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwolnienia żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 670).
Zgodnie z art. 112 pkt 1 wymienionej ustawy, żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności (aresztu wojskowego) z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary.
Fakt skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności
z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary należy do tych przypadków,
w których zwolnienie ze służby pozostawione zostało decyzji właściwego organu.
W sprawie bezsporne jest, iż R.G. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2014 r. sygn. akt. [...], na karę łączną 1 roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat za to, że działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, z zamiarem wyłudzenia odszkodowania, usiłował wspólnie
i w porozumieniu z inną osobą doprowadzić ubezpieczyciela [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że zgłosił szkodę podając, że doszło do kradzieży ubezpieczonego samochodu osobowego marki [...] o wartości 85.000 zł, a zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na zdemaskowanie ich podstępnych zabiegów przez organy ścigania, tj. za popełnienie przestępstwa z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, w zw.
z art. 12 kk, a ponadto za popełnienie przestępstwa z art. 298 § 1 kk w zw. z art. 238
i art. 233 § 1 kk, bowiem będąc uprzedzonym o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, zawiadomił o kradzieży samochodu wiedząc, że takie zdarzenie nie nastąpiło oraz zeznał nieprawdę co do okoliczności bezpośrednio poprzedzających utratę samochodu.
Podkreślić należy, iż zaskarżona decyzja wydana w oparciu o art. 112 pkt 1 ma charakter uznaniowy, co oznacza, że jej kontrola przez sąd jest ograniczona
i sprowadza się do oceny, czy organ wydający przedmiotową decyzję dokonał właściwego zastosowania normy prawnej w odniesieniu do okoliczności faktycznych danej sprawy. Uznaniowość przepisu nie oznacza jego dowolności, bowiem organ ma obowiązek zbadać okoliczności faktyczne sprawy (m.in. ustalić, czy wyrok skazujący jest prawomocny) i uzasadnić wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Badając legalność zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż organy wojskowe obydwu instancji wyczerpująco uzasadniły wydane w sprawie rozstrzygniecie o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Wskazały bowiem, iż charakter czynu popełnionego przez skarżącego godzi w dobre imię i honor żołnierza Wojska Polskiego, w związku z czym dyskwalifikuje go
z pełnionej służby. Żołnierz uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 298, 233, 238 kk nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, a ta - w myśl art. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - jest jednym z wymogów stawianych żołnierzom zawodowym.
Czyn, jakiego dopuścił się skarżący, tj. zgłoszenie fikcyjnej szkody
u ubezpieczyciela [...] w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, zawiadomienia o kradzieży samochodu, której faktycznie nie było oraz zeznawanie nieprawdy co do okoliczności bezpośrednio poprzedzających utratę samochodu świadczy o tym, że skarżący nie może legitymować się "nieposzlakowaną opinią" w rozumieniu art.
2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Nie można również przyznać racji skarżącemu, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które w istotny sposób mogły wpłynąć na wynik rozstrzygnięcia.
Z treści § 15 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia MON z 12 maja 2014 r.
w sprawie zwolnienia żołnierzy zawodowych wynika, że o zwolnieniu ze służby decyduje organ do tego uprawniony (organ zwalniający) na wniosek organu właściwego do wyznaczania na stanowisko służbowe. W przypadku, gdy organ zwalniający nie uwzględni wniosku o zwolnienie, wyznacza żołnierza na stanowisko służbowe lub kieruje do organu właściwego do wyznaczenia na stanowisko służbowe (ust. 3). Ani art. 112 ust. 1 pkt 1 ustawy, ani przepis wykonawczy rozporządzenia nie przewidują obowiązku rozważenia, przed wydaniem przez organ zwalniający decyzji o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, możliwości pozostawienia w służbie.
Ponownie wskazać należy, iż przepis art. 112 ust. 1 pkt 1 ustawy pragmatycznej używa formuły "można zwolnić". Akcentowanie przez skarżącego tego fakultatywnego charakteru zwolnienia jest jednak bezprzedmiotowe, gdyż oczywiście organ nie był zobowiązany do zwolnienia, ale nie można odmówić organom prawa do określenia wysokich standardów moralnych obowiązujących żołnierza zawodowego. Przekonująco wykazano w wydanych decyzjach, że skarżący tym standardom nie odpowiada. Popełniając czyn, za który został skazany prawomocnym wyrokiem, naruszył on wymóg nieposzlakowanej opinii, jaką powinien legitymować się żołnierz (art. 2 ustawy).
Służbę pełni się bowiem nie tylko w jednostce wojskowej bądź w trakcie wykonywania czynności służbowych, ale także w życiu prywatnym, poza jednostką
i poza czasem przeznaczonym na wykonywanie tych czynności.
Zważyć należy, iż zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. żołnierzem zawodowym może być osoba posiadająca wyłącznie obywatelstwo polskie, o nieposzlakowanej opinii, a więc osoba, która nie ma nieposzlakowanej opinii nie może być żołnierzem zawodowym. Ustawodawca nie definiuje pojęcia "nieposzlakowanej opinii". Definicję jednak można znaleźć w Słowniku Języka Polskiego, gdzie stwierdzono, iż "nieposzlakowany to taki, któremu nie można nic zarzucić, nieskazitelny, doskonały, idealny" (Słownik Języka Polskiego, PWN, Warszawa 2002, s. 513).
Zgodzić się należy, zdaniem sądu, z organami obu instancji, iż charakter popełnionego czynu – dyskwalifikuje skarżącego jako żołnierza zawodowego
i można wobec niego zastosować przepis art. 112 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Mając na uwadze, iż zaskarżona decyzja znajduje oparcie w treści obowiązujących przepisów prawa materialnego i nie narusza przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło