IV SA/Po 132/16

WyrokWSA w Poznaniu2016-04-27

Skład orzekający: Maciej Busz, Izabela Bąk-Marciniak, Józef Maleszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nabyła nieruchomość po dacie, w której decyzja podziałowa stała się ostateczna, może skutecznie domagać się odszkodowania za tę nieruchomość, jeśli pierwotni właściciele przenieśli na nią wszelkie prawa związane z nieruchomością, w tym prawa wynikające z postępowań odszkodowawczych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną, wynikające z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest zbywalną wierzytelnością. Jednakże, aby wierzytelność ta mogła być skutecznie przeniesiona, musi istnieć zdarzenie prawne w postaci wywłaszczenia i utraty prawa własności przez pierwotnego właściciela. Nabywca nieruchomości po tym zdarzeniu nie nabywa automatycznie prawa do odszkodowania, jeśli umowa sprzedaży dotyczyła samej nieruchomości, a nie wierzytelności. Skuteczne przeniesienie prawa do odszkodowania może nastąpić jedynie w drodze sukcesji uniwersalnej lub wyraźnej umowy cesji wierzytelności, która musi być dostatecznie zindywidualizowana.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. R. na decyzję Wojewody W., która uchyliła decyzję Starosty P. i umorzyła postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną. Starosta odmówił ustalenia odszkodowania, uznając, że skarżąca nie jest uprawniona do jego dochodzenia. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, stwierdzając, że skarżąca nie nabyła skutecznie wierzytelności o odszkodowanie od pierwotnych właścicieli nieruchomości, ponieważ umowa sprzedaży nieruchomości nie obejmowała cesji tej wierzytelności.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi H. R. na decyzję Wojewody W. z dnia [...]grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę w całości Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] Wojewoda W. po rozpoznaniu odwołania H. R. uchylił decyzję Starosty P. z [...]sierpnia 2015 r. znak [...] i umorzył postępowanie pierwszej. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył następujące okoliczności faktyczne: Starosta P. decyzją z [...] sierpnia 2015 r. orzekł o odmowie ustalenia na rzecz Pani H. R. odszkodowania za nieruchomość położoną w P., oznaczoną w ewidencji gruntów: obręb U., ark mapy [...], działka nr [...] o pow. [...] ha, wydzielona decyzją Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] w P. nr [...] z dnia [...]zerwca 2000 r., zapisaną w dacie podziału w księdze wieczystej KW nr [...], aktualnie zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...] Dalej Wojewoda wskazał, iż w uzasadnieniu wskazanej decyzji organ I instancji zreferował poczynione ustalenia faktyczne, przedstawił podstawę prawną jej wydania, a także ukazał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. W szczególności organ I instancji ustalił, iż wnioskodawcą w niniejszej sprawie jest osoba fizyczna, która nabyła wierzytelność w postaci prawa do odszkodowania za działkę, która na zasadzie art. 98 ust. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 j.t. z późn. zm, dalej: "ugn") stać się miała 8 lipca 2000 r. przedmiotem własności Miasta Poznania. Starosta Poznański ustalił nadto, iż współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości na dzień wydania decyzji podziałowej byli M.N. oraz K. J.. Starosta P. oparł wydane przez siebie rozstrzygnięcie merytoryczne o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz wnioskodawczym na ustalonej okoliczności, iż działka nr [...] powstała w następstwie decyzji podziałowej przeznaczona była pod drogę wewnętrzną, a nie publiczną. Wojewoda podniósł, iż od powyższej decyzji wniosła w przypisanym terminie odwołanie H. R., zarzucając naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 98 ust. 3 ugn Strona wskazała, iż działka numer [...] wyodrębniona została decyzją podziałową Dyrektora ZGiKM [...] i obecnie zajęta jest drogami publicznymi - ulicami [...]. Dalej H. R. wyjaśnia, że działka numer [...] stanowi drogę powszechnie dostępną, gdyż służy jako dojazd do wielu posesji, obiektów handlowych i uniwersyteckich, znajdują się na niej znaki komunikacyjne, a także patrolowana jest przez służby miejskie co oznacza, iż w rzeczywistości drogi te mając publiczny charakter, stanowią przedmiot własności Miasta P., za co należy się odszkodowanie. Następnie Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z ugruntowaną liną orzeczniczą, aby można było mówić o zasadności roszczenia o odszkodowanie za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną, ziścić się musi zasadnicza przesłanka w postaci wystąpienia skutku ex legę w postaci przejścia prawa własności względem nieruchomości na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa. O tym na czyją rzecz następuje takowe przejście decyduje okoliczność, pod jaką drogę dana działka została wydzielona. Skutek powyższy następuje z dniem, gdy decyzja podziałowa uzyskała walor ostatecznej, zaś późniejszy wpis prawa własności właściwej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa ma jedynie charakter deklaratoryjny (tzn. potwierdzający), albowiem samo zdarzenie prawne polegające na przejściu prawa własności nastąpiło w przeszłości (tj. w momencie uzyskania waloru ostateczności przez decyzję podziałową) z mocy prawa. Organ podkreślił, iż z powyższego wynika zatem oczywista konstatacja, iż z wnioskiem o odszkodowanie mogą występować co do zasady jedynie "dotychczasowi właściciele wywłaszczeni" - a zatem osoba lub osoby w stosunku do których określona decyzja podziałowa została skierowana -i którzy z mocy prawa utracili przysługujące im prawo własności co do nieruchomości. Dalej organ wyjaśnił, ze uprawnienie do domagania się odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną w trybie art. 98 ust. 1 ugn jest zbywalną wierzytelnością o charakterze majątkowym, która nie podlega przedawnieniu. Owa wierzytelność swój byt zawdzięcza istnieniu w obrocie prawnym ostatecznej decyzji podziałowej, która wywołała opisany powyżej ex legę skutek w postaci "wywłaszczenia" i jest ona niezależna od samego prawa rzeczowego co do samej nieruchomości. Aby można było mówić o istnieniu tej wierzytelności (roszczenia) musi bowiem mieć wcześniej zdarzenie prawne w postaci wywłaszczenia, utrata prawa własności (lub użytkowania wieczystego) przez określoną osobę, co aktualizuje następnie sytuację prawną tej osoby w postaci powstania po jej stronie roszczenia o odszkodowanie. Skoro zatem roszczenie o odszkodowanie za nieruchomość wydzieloną jest wierzytelnością, to oznacza to - wobec niewystępowania jakichkolwiek zakazów w tym zakresie w przepisach ugn - iż może ona zostać zbyta w formie tzw. umowy cesji wierzytelności na rzecz osoby trzeciej. Organ wskazał, iż z wnioskiem o odszkodowanie w trybie art. 98 ust. 3 ugn wystąpić może "wywłaszczony właściciel" lub też cesjonariusz tegoż roszczenia - a zatem osoba, która takową wierzytelność nabyła od wierzyciela. W ocenie Wojewody uszło uwadze Starosty, iż taką osobą nie jest H. R.. Wnioskodawczyni w niniejszej sprawie twierdzi, iż nabyła wierzytelność w postaci prawa do domagania się odszkodowania za działkę numer [...] na podstawie umowy z [...] listopada 2014 r. Zdaniem organu osoba ta nie nabyła jednak tej wierzytelności skutecznie - tj. roszczenia do domagania się ustalenia odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 ugn - gdyż na dzień dzisiejszy - pod warunkiem uznania, iż nastąpił wyrażony w art. 98 ust. 1 ugn skutek w postaci przejścia ex legę prawa własności działki numer [...] na rzecz Miasta P. - przysługuje ono M. N. i K. J.. Wskazane osoby były bowiem adresatami decyzji Dyrektora ZGiKM [...], skutkiem której dokonany został podział działki numer [...] na między innymi działkę numer [...]. Jeżeli można zatem mówić w ogóle o ziszczeniu się przesłanki uprawniającej do dochodzenia odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 ugn, to takie roszczenie nieprzysługuje H. R., która nie jest osobą wywłaszczoną - lecz "nabywcą wierzytelności" od osoby, która jej nie posiadała. Organ podniósł, że H. R. zawarła umowę [...] listopada 2014 r. z A. K. R. w sprawie nabycia wierzytelności w postaci prawa do odszkodowania. Skuteczność tej umowy uzależniona jest przede wszystkim od tego, czy nie została naruszona zasada "Nemo plus iuris ad alium transferre potest quam ipse habet", która oznacza, że nikt nie może przenieść na drugą osobę więcej praw, aniżeli sam posiada. Zdaniem Wojewody W. umowa ta nie przeniosła na H. R. skutecznie uprawnienia do domagania się odszkodowania za działkę numer [...], a o jakim mowa w art. 98 ust. 3 ugn, gdyż tego prawa nie posiadała w dacie zawarcia umowy sprzedawczyni, czyli A. K. R.. Wojewoda podkreślił, iż A. K. R. wywodziła swoje (sprzedane H. R.) prawo do ustalenia odszkodowania o jakim mowa w art. 98 ust. 3 ugn z faktu zawarcia umowy z [...] marca 2004 r. (akt notarialny repertorium A numer [...]) w sprawie kupna od M. I.N. i K. J. m.in. prawa własności działki numer [...]. W § 3 zd. 3 wskazanej umowy strony oświadczyły, iż z chwilą wydania nabywcy sprzedanej nieruchomości, przechodzą na niego "wszelkie prawa związane z nieruchomością, w tym również prawa wynikające z prowadzonych przed sądami postępowań odszkodowawczych ". Zdaniem Wojewody owe zastrzeżenie nie może odnosić się do roszczenia o odszkodowanie o jakim mowa w art. 98 ust. 3 ugn za nieruchomość wydzieloną pod drogę, gdyż jest ono niezależnym "obligacyjnym" stosunkiem prawnym łączącym poprzedniego właściciela z właściwym organem, od prawa rzeczowego do nieruchomości (korzyści i ciężarów z tego prawa wynikających, jak również praw z tym prawem związanych). Niezależność ta wynika także z tego, że prawo do domagania się odszkodowania za nieruchomość powstaje w momencie, gdy prawo własności przeszło ex legę na rzecz np. właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Prawo do domagania się odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną nie jest prawem związanym z prawem własności do nieruchomości. Organ podniósł również, że trudno przyjąć, iż M. I. N. i K. J. mieli w § 3 zd. 3 aktu notarialnego z [...] marca 2004 r. na myśli prawo do odszkodowania za przejętą przez Miasto P. działkę numer [...] i jednocześnie prawo własności do tej działki sprzedawali. Taka wykładnia oświadczenia woli nie daje się pogodzić z zasadą wynikającą z art. 65 § 1 i 2 k.c. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła H. R. zarzucając naruszenie prawa materialnego art. 98ust.3 ugn, poprzez: 1. bezpodstawne i sprzeczne z prawem ustalenie, że jako właściciel wierzytelności nie nabyłam wszystkich praw do odszkodowań, w tym odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w P., stanowiącą działkę nr [...] o powierzchni [...] ha zapisaną w Kw nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy P. [...] Wydział ... Ksiąg Wieczystych; 2. bezpodstawną i sprzeczną ze stanem faktycznym i prawnym odmową należnego mi odszkodowania. Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu strona wskazała, że wymieniona nieruchomość zajęta jest drogami publicznymi - ulicami [...]. Właściciele tej nieruchomości Pani M.N. i K. J. zbyli na rzecz Pani A. K. R. całe przysługujące im udziały we współwłasności nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...] na mocy umowy zawartej w formie aktu notarialnego (rep. A nr [...]). W § 3 zd. 3 tej umowy strony oświadczyły, że "z chwilą wydania przedmiotu umowy na nabywcę przechodzą wszelkie prawa związane z nieruchomością, w tym również prawa wynikające z prowadzonych przed sądami postępowań odszkodowawczych". Dodatkowo oświadczeniem z dnia [...] lipca 2009r. byli właściciele przenieśli na Panią A. R. wszystkie swoje prawa do odszkodowań, wynagrodzeń za bezumowne korzystanie oraz wszystkie inne roszczenia wywodzące się z prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Zatem w dniu [...] października 2014r. nabyłam od Pani A. R. wszystkie prawa opisane wyżej, a dotyczące przedmiotowej nieruchomości. W dalszej części uzasadnienia strona szeroko argumentowała, iż przedmiotowa nieruchomość jest zajęta pod drogę publiczną. Strona wskazała ponadto, iż uprawnienie do domagania się odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną w trybie art. 98 ust. 1 ugn jest zbywalną wierzytelnością o charakterze majątkowym, która nie podlega przedawnieniu. Owa wierzytelność swój byt zawdzięcza istnieniu w obrocie prawnym ostatecznej decyzji podziałowej, która wywołała opisany powyżej ex legę skutek w postaci "wywłaszczenia" i jest ona niezależna od samego prawa rzeczowego co do samej nieruchomości. Zatem roszczenie o odszkodowanie za nieruchomość wydzieloną jest wierzytelnością, wobec niewystępowania jakichkolwiek zakazów w tym zakresie w przepisach ugn może ona zostać zbyta w formie tzw. umowy cesji wierzytelności na rzecz osoby trzeciej. Zdaniem skarżącej cesja prawa nabytego wyraźnie opisuje jakiej nieruchomości dotyczy roszczenie odszkodowawcze, wskazując na umowę z dnia [...] marca 2004r., zgodnie z którą zbyto przedmiotową nieruchomość a oświadczenie z dnia [...] lipca 2009r. wskazuje dodatkowo na księgę wieczystą [...]. Skarżąca podkreśliła, iż na A. R. przeniesiono wszystkie prawa do odszkodowań. Pojęcie to oznacza, że nabyła ona co najmniej przedmiotową wierzytelność, ale też inne roszczenia n.p. roszczenie o bezumowne korzystanie z nieruchomości. Jeżeli zatem te wszystkie prawa bez wyjątku przeszły na wymienioną, to mogła ona skutecznie przenieść te prawa na skarżącą. Wierzytelność jest dostatecznie zindywidualizowana i wyraźnie wskazana poprzez opisaną nieruchomość, która przeszła na Miasto P. z chwilą wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Wielkopolskiego mocą której uchylono decyzje organu I instancji oraz umorzono postępowanie o wypłatę na podstawie art. 93 ust. 3 ugn, odszkodowania za drogi przejęte z mocy prawa na podstawie decyzji podziałowej w uwagi, że podanie złożyła osoba nieuprawniona. Zatem istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcie czy skarżącej, która nie była właścicielem nieruchomości w dniu jej podziału przysługuje roszczenie o wypłatę odszkodowania o którym mowa w art. 98 ust. 3 ugn. Zgodnie z treścią przepisu art. 98 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Skutek przejścia działki odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa następuje z dniem, gdy decyzja podziałowa uzyskała walor ostatecznej, zaś późniejszy wpis prawa własności właściwej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa ma jedynie charakter deklaratoryjny (tzn. potwierdzający), albowiem samo zdarzenie prawne polegające na przejściu prawa własności nastąpiło w przeszłości (tj. w momencie uzyskania waloru ostateczności przez decyzję podziałową) z mocy prawa. Wskazać należy, iż właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział. Ponadto zgodnie z dyspozycją przepisu art. 98 ust. 3 powołanej ustawy, za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym, a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Słusznie wskazał Wojewoda, że uprawnienie do domagania się odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną w trybie art. 98 ust. 1 ugn jest zbywalną wierzytelnością o charakterze majątkowym, która nie podlega przedawnieniu. Owa wierzytelność swój byt zawdzięcza istnieniu w obrocie prawnym ostatecznej decyzji podziałowej, która wywołała opisany powyżej ex legę skutek w postaci "wywłaszczenia" i jest ona niezależna od samego prawa rzeczowego co do samej nieruchomości. Powyższe nie jest kwestionowane przez stronę skarżącą. Z powyższych względów na podstawie art. 98 ust. 3 ugn podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o odszkodowanie jest ten podmiot, który po ostatecznym podziale dokonanym w trybie art. 98 ust. 1 ugn utracił własność nieruchomości. Nabycie nieruchomości przez podmiot publicznoprawny na warunkach określonych w przepisie art. 98 ust. 1 ugn ma bowiem charakter wywłaszczeniowy, a zatem uprawnionym do odszkodowania jest podmiot który utracił własność nieruchomości. Uprawnionym do odszkodowania nie jest natomiast ten który, po dniu w którym stała się ostateczna decyzja zatwierdzająca podział na skutek którego wydzielono nieruchomości pod drogi publiczne, zawarł umowę sprzedaży, której przedmiotem jest tego rodzaju nieruchomość. Osoba która przed zawarciem umowy sprzedaży utraciła z mocy prawa własność nieruchomości nie mogła bowiem zbyć prawa do nieruchomości, którego w momencie sprzedaży już nie posiadała. Ponadto zgodzić należy się z organem, iż aby można było mówić o istnieniu tej wierzytelności (roszczenia) musi bowiem mieć wcześniej zdarzenie prawne w postaci wywłaszczenia, utrata prawa własności przez określoną osobę, co aktualizuje następnie sytuację prawną tej osoby w postaci powstania po jej stronie roszczenia o odszkodowanie. Jak wynika z akt sprawy w dniu wydawania decyzji podziałowej z dnia [...] czerwca 2000 r. właścicielem działki byli M. N. i K. J.. Zatem jak słusznie uznał organ, to oni w sytuacji gdyby doszło do przejścia własności wydzielonej drogi odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa byli uprawnieni do żądania odszkodowania. Zwrócić należy uwagę, iż roszczenie o odszkodowanie za nieruchomość wydzieloną jest wierzytelnością, to oznacza, że wobec niewystępowania jakichkolwiek zakazów w tym zakresie w przepisach ugn może ona zostać zbyta w formie tzw. umowy cesji wierzytelności na rzecz osoby trzeciej. Z akt sprawy wynika, iż do sprzedaży nieruchomości doszło w 2004, po prawie 4 latach od podziału nieruchomości, a jej przedmiotem była m.in. działka [...] stanowiąca drogę wewnętrzną. Zatem przedmiotem umowy sprzedaży nie była wierzytelność jaka przysługiwałaby, w razie przejęcia własności działki na skutek decyzji podziałowej, M.N. i K. J., ale sama nieruchomość. W orzecznictwie wskazuje się, iż umowa przelewu, regulowana treścią art. 509 i nast. k.c. jest umową, na podstawie której dotychczasowy wierzyciel (cedent) przenosi wierzytelność ze swojego majątku do majątku osoby trzeciej (cesjonariusza). Przedmiotem przelewu może być co do zasady wierzytelność istniejąca, którą cedent może swobodnie rozporządzać. Wierzytelność, która ma stanowić przedmiot rozporządzenia, powinna być w dostateczny sposób oznaczona (zindywidualizowana). Dotyczy to przede wszystkim wyraźnego określenia stosunku zobowiązaniowego, którego elementem jest zbywana wierzytelność (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 11 maja 1999 r., III CKN 423/98, Biul. SN 2000, nr 1, s. 1), a zatem oznaczania stron tego stosunku, świadczenia oraz przedmiotu świadczenia. Strony stosunku, świadczenie oraz przedmiot świadczenia muszą być oznaczone bądź przynajmniej możliwe do oznaczenia (oznaczalne) w momencie zawierania umowy przenoszącej wierzytelność. Prawo do odszkodowania jest związane z uszczerbkiem w przysługującym konkretnej osobie prawie własności, nie przechodzi wraz z jej przeniesieniem na nowego właściciela nieruchomości. Przejście uprawnienia do uzyskania odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości może więc być dokonane wyłącznie w drodze sukcesji uniwersalnej, w wyniku której na nabywcę przechodzi ogół praw i obowiązków zbywcy, w tym więc prawa do uzyskania odszkodowania za wywłaszczenie (względnie ograniczenie) prawa własności nieruchomości. Prawo to nie wynika z faktu nabycia konkretnej nieruchomości, ale wstąpienia w ogół praw i obowiązków zbywcy (wywłaszczonego właściciela). Z powyższych względów zasadnie organ uznał, iż na mocy aktu notarialnego z 2004 r. nie doszło do cesji wierzytelności na rzecz A. R.. W § 3 umowy z dnia [...] marca 2014 r. strony oświadczyły, że z chwila wydania przedmiotu umowy na nabywcę przechodzą wszelkie prawa związane z nieruchomością. Do tych praw jak słusznie uznał organ nie należy ewentualne roszczenie o odszkodowanie za drogi. Powtórzyć należy, iż przedmiotem umowy sprzedaży nie była wierzytelność ale nieruchomość. Tym samym nie mogło dojść do dalszej cesji wierzytelności na rzecz skarżącej, a co za tym idzie nie jest ona uprawniona do żądania na podstawie art. 98 ust. 3 ugn wypłaty odszkodowania. Tym samym ze względów podmiotowych postępowanie należało umorzyć. Mając powyższe na uwadze decyzję organu odwoławczego uchylającą decyzję I instancyjną i umarzającą postępowanie uznać należy za prawidłowe i odpowiadające prawu. Odnosząc się natomiast do szeroko opisanej w skardze kwestii, iż działka [...] stanowi drogę publiczną wskazać należy, iż charakter zapadłego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie z przyczyn formalnych czyni niemożliwym odniesienie się do powyższego. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło