II SA/Ke 185/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 stycznia 2016r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy oddala skargę. II SA/Ke 185/16 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z [...] r., po rozpatrzeniu odwołania R. K. od decyzji Starosty W. z 24 listopada 2015 r. odmawiającej wydania (zwrotu) prawa jazdy kategorii B, na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 kpa, utrzymało w mocy w zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego we W. sygn. akt [...] z 20 października 2015 r. orzekającym wobec R. K. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia uprawnia kategoria B, organ I instancji decyzją z 24 listopada 2015 r. cofnął odwołującemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. A, B + E, C oraz C + E. CDE. Zaskarżoną zaś decyzją z tego samego dnia, wydaną w związku z wnioskiem R. K., Starosta odmówił wydania mu prawa jazdy kategorii B. Rozpatrując odwołanie strony od powyższej decyzji Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155 tekst jedn. ze zmianami), dalej zwanej "ustawą", prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. W myśl art. 12 ust. 2 ustawy, przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A, 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, 3) B + E, C1 + E, C + E, D1 + E lub D + E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Z akt sprawy wynika, że w chwili popełnienia czynu zabronionego skarżący posiadał prawo jazdy kategorii A, C + E, B + E i C i A. Kolegium stwierdziło, że z uwagi na regulację art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy, prawo jazdy w zakresie kategorii B1 lub B nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii AM, A1, A2 lub A w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w tym zakresie. Przepis ten stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy. Skoro zatem wobec skarżącego został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych m.in. w zakresie kat. A na okres 3 lat, organ I instancji prawidłowo odmówił zwrotu prawa jazdy w zakresie kat. B. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na decyzję organu II instancji, R. K. wniósł o jej zmianę i dokonanie zwrotu (oddania) prawa jazdy kategorii B. Podniósł, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się ze względu na fakt skazania go przez Sąd Rejonowy we W. w sprawie [...] i orzeczenie w tym wyroku środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów, co do prowadzenia których wymagane jest prawo jazdy kategorii B. Wskazany przez oba organy art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy zamieszczony jest w rozdziale 3-cim, a mówi on o wydawaniu praw jazdy. Przepis ten nie może więc mieć zastosowania w sprawie, gdyż jego prawo jazdy kategorii B wydane zostało w latach 80-tych ubiegłego wieku. Sąd nie odebrał mu tych uprawnień, a Starosta decyzją nr [...] nie cofnął mu tych uprawnień. Zaskarżoną decyzją oraz decyzją I instancji, organy zastąpiły Sąd Rejonowy we W. i odebrali skarżącemu uprawnienie, które zgodnie z prawem (po wyroku Sądu) należy do niego. Stanowisko SKO, że powyższy przepis stosuje się także wobec osób ubiegających się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy, nie wynika z żadnego przepisu ustawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą. Stan faktyczny w sprawie jest niesporny. Skarżący posiadał uprawnienia do prowadzenia pojazdów kat. A, C + E, B + E oraz C. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego we W. z 22 października 2015 r., sygn. akt [...], R. K. został uznany za winnego popełnienia czynu, stanowiącego występek z art. 178a § 1 kk polegającego na prowadzeniu w ruchu lądowym ciągnika rolniczego marki [...] w stanie nietrzeźwości, za co między innymi orzeczono wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat, z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia uprawnia kat. B. Prawo jazdy zostało skarżącemu zatrzymane, a wnioskiem z 3 listopada 2015r. wystąpił o jego zwrot w zakresie prawa jazdy kat. B. Ostateczną decyzją z 24 listopada 2015 r. Starosta Włoszczowski cofnął R. K. uprawnienia kategorii C + E, B + E, C i A. Od dnia 25 października 2014 r. zmianie uległa treść art. 12 ust. 2 ustawy (art. 1 ustawy z 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami – Dz. U. z 2014 r., poz. 970). Poczynając od tej daty przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 (zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie obowiązywania tego zakazu) stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kat. B1 lub B – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. AM, A1, A2 lub A. Wobec skarżącego został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu karnego zakaz prowadzenia między innymi pojazdów mechanicznych kat. A, w związku z tym prawidłowo organy uznały, że zachodzi przeszkoda do zwrotu prawa jazdy kat. B. Stosownie bowiem do art. 3 przywołanej wyżej ustawy z 26 czerwca 2014 r., przepis art. 12 ust. 2 ustawy zmienionej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą ma zastosowanie do osób wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy. Taka też sytuacja zaistniała w tej sprawie. Z treści skargi, a zwłaszcza z jej ostatniego zarzutu wynika, że jej autor nie zauważa, że art. 12 ust. 2 ustawy został znowelizowany. Ustawodawca wprost objął zakresem stosowania art. 12 ust. 1 pkt 2 nie tylko osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy ale także osoby ubiegające się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia. Dlatego za bezzasadny uznać należy także zarzut, że oba organy "zastąpiły" Sąd Rejonowy we W.. Nie ulega wątpliwości, że celem ustawodawcy w ramach przyjętych rozwiązań prawnych było niedopuszczanie do ruchu drogowego osób, które w sposób znaczący zagroziły bezpieczeństwu w komunikacji. Taką osobą jest osoba prowadząca pojazd w stanie nietrzeźwości. Nie sposób przyjąć, aby osoba ta, mając orzeczony sądownie zakaz prowadzenia pojazdów kategorii A, mogła w okresie obowiązania zakazu wciąż korzystać z innych uprawnień do prowadzenia pojazdów i nadal stwarzać (niekiedy wręcz większe) zagrożenie w ruchu przez prowadzenie innych pojazdów w stanie nietrzeźwości. Dlatego też nie tylko wykładnia językowa przepisu art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, a więc wyraźne rozciągnięcie względem osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, skutków orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na inne kategorie niż objęte zakazem, ale także racje celowościowe omawianych rozwiązań legislacyjnych, wyrażające się w potrzebie zapewnienia bezpieczeństwa w komunikacji, nakazują przyjąć, iż w art. 12 ust. 2 pkt 1 wyrażony został jednoznaczny nakaz niewydawania przez organ administracyjny osobom ubiegającym się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii B, prawa jazdy tej kategorii, w czasie trwania orzeczonego sądownie zakazu prowadzenia pojazdów kategorii A. Dlatego też okoliczność, że prawomocnym wyrokiem z 22 października 2015 r. Sąd Rejonowy we W. zakazał R. K. prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, za wyjątkiem tych, do których prowadzenia uprawnia kategoria B, nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu, skarżący może prowadzić pojazdy mechaniczne objęte pozostałymi kategoriami i że może żądać zwrotu dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie tych pozostałych kategorii (w tym przypadku B). Tego bowiem wyraźnie zakazał ustawodawca przepisem art. 12 ust. 2 ustawy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, obligując organ administracyjny do niezwracania w takim wypadku zatrzymanego dokumentu. Adresatem tego przepisu jest organ administracyjny, a nie sąd karny, w związku z czym rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w sytuacji objętej hipotezą art. 12 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy należy do zakresu kompetencji tego organu i to nie objętych uznaniem administracyjnym, lecz obligujących organ do określonego postępowania w sytuacji określonej w tym przepisie (por. wyroki: NSA z 29 października 2015 r., sygn. akt I OSK 382/14, WSA w Bydgoszczy z 21 października 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 1019/15). Stosownie do art.6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o obowiązujące - poczynając od 25 października 2014 r. - przepisy art. 12 ustawy o kierujących pojazdami, których treść jest jednoznaczna. Prawidłowo organy zatem uznały, że w sytuacji, w jakiej znalazł się skarżący nie jest możliwe zwrócenie mu prawa jady kat. B, bowiem nie upłynął jeszcze okres trzech lat zakazu prowadzenia pojazdów. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.