III SA/Kr 11/16
WyrokWSA w Krakowie2016-05-11
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Halina Jakubiec, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego może zostać wydana bez należytego wyjaśnienia, czy osoba opuściła lokal dobrowolnie i trwale, a także bez zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu dowodowym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazano na naruszenie art. 79 § 1 i § 2 kpa poprzez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka bez zawiadomienia strony, co pozbawiło ją możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto, zebrany materiał dowodowy nie pozwolił na stanowcze stwierdzenie, że skarżący opuścił lokal dobrowolnie i trwale, a postępowanie było przedwczesne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania A. Ż. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji, opierając się na zeznaniach świadków i analizie dokumentów, uznał, że A. Ż. dobrowolnie i trwale opuścił lokal. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że zebrany materiał dowodowy potwierdza brak zamiaru stałego przebywania A. Ż. w lokalu. A. Ż. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów kpa, w tym brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu i niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. Ż. na decyzję Wojewody z dnia 2 listopada 2015r. nr [....] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] 2015 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 35 i art. 69 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r. poz. 388) w związku art. 104 kpa, wymeldował A. Ż. z pobytu stałego z lokalu położonego w O przy ul. S.
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że 17 października 2014 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne na wniosek B. Ż. w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego A. Ż. z lokalu położonego w O przy ul. S. B. Ż. wniosek swój motywowała tym, że A. Ż. nie mieszka pod ww. adresem od kilkunastu lat. Podała, że przychodził on jedynie po odbiór korespondencji, w okresie od 2008 do 2010 r. coraz rzadziej, a od 2011 r., tj., po rozwodzie, przestał w ogóle odbierać przychodzącą do niego pocztę. Wnioskodawczyni podała, że A. Ż. wszystkie swoje rzeczy osobiste zabrał ze sobą, w związku z czym nie ma w mieszkaniu niczego, co by należało do niego. Ponadto B. Ż. wymieniła drzwi wejściowe na nowe, a były mąż nie zwrócił się do niej o nowy komplet kluczy.
Organ I instancji przeanalizował zeznania B. Ż., A. Ż., S. Ż., W. S. oraz W. B. Ponadto Burmistrz wskazał, że na podstawie przeprowadzonych oględzin lokalu ustalił, że A. Ż. nie nocuje, nie prowadzi gospodarstwa domowego w lokalu położonym w O przy ul. S. W lokalu tym znajduje się fotel rozkładany jednoosobowy, stary kineskopowy telewizor, metalowy piecyk do ogrzewania stanowiące własność A. Ż., a lodówka, dwa fotele, ława stanowią wspólny dorobek małżeński. Natomiast segmenty i resztę mebli to własność B. Ż. W lokalu tym nie ma ubrań A. Ż., ani jego żadnych dokumentów oraz innych rzeczy stanowiących jego własność. Lokal ten otworzyła i udostępniła B. Ż., która oświadczyła, że A. Ż. do dnia oględzin nie skontaktował się z nią w oprawie kluczy do mieszkania ani do skrzynki na listy, gdzie przychodzą wezwania z banków i firm windykacyjnych.
Oceniając zebrany materiał dowodowy Burmistrz uznał, że A. Ż. opuścił miejsce stałego zameldowania i swoje sprawy życiowe skoncentrował w K, gdzie - jak oświadczył - pracuje od poniedziałku do piątku w godz. 8.00 do 18.00 i w sobotę od godz. 8.00 do 14.00. Potwierdził to S. Ż., ojciec A. Ż., który zeznał, że po rozwodzie w 2011 r. syn zamieszkał u niego, a do mieszkania tylko zaglądał. Fakt niezamieszkiwania A. Ż. potwierdziła również sąsiadka W. S. A. Ż. wielokrotnie informował w swoich zeznania i pismach przesyłanych do B. Ż. (przesyłanych również do wiadomości do UMiG drogą elektroniczną), że od lipca 2014 r. B. Ż. utrudniała mu korzystanie z mieszkania, nie przekazując kluczy po wymianie drzwi. Z dokumentów przekazanych do sprawy przez B. Ż. (faktura VAT końcowa za usługę budowlano - montażową w obiektach budownictwa mieszkaniowego, która wystawiona była w dniu 17 kwietnia 2014 r.), można, zdaniem organu domniemywać, że A. Ż. nie korzystał z mieszkania już od kwietnia 2014 r., a więc w lokalu położonym w O przy ul. S nie skupia wszystkich swoich codziennych spraw. Nie jest to też miejsce, w którym przebywa, wypoczywa i prowadzi gospodarstwo domowe. Ponadto na pytanie, czy podjął przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do lokalu, odpowiedział, że od listopada 2014 r. zgłaszał fakt uniemożliwiania mu wejścia i korzystania z w/w lokalu na policji, jednakże KPP tego nie potwierdziła. Odnotowali tylko jedną interwencję w podanym okresie, w dniu 24 marca 2015 r., a więc w dniu zgłoszenia się A. Ż. w Wydziale Spraw Obywatelskich celem zapoznania się z całością materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Pozew o przywrócenie naruszonego posiadania do Sądu Rejonowego złożył w dniu 11 grudnia 2014 r. i ponownie w dniu 24 marca 2015 r. Ponadto A. Ż. nie podaje swojego adresu do korespondencji w wysyłanych pismach do B. Ż., ani innego sposobu kontaktu, w nagłówku każdego pisma widnieje adres: O, ul. S. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji uznał, że A. Ż. nie mieszka w lokalu położonym w O przy ul. S, co dawało podstawy do jego wymeldowania.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. Ż., zarzucając naruszenie:
1) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa poprzez niepełne, niekompletne i niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że odwołujący się dobrowolnie i trwale opuścił miejsce swojego pobytu stałego;
2) art. 35 ustawy o ewidencji ludności, poprzez jego zastosowanie przy braku wymaganych przesłanek.
Odwołujący się wyjaśnił, że nie mieszka w lokalu przy ul. S w O od lipca 2014 r., a lokal ten opuścił w związku z ustalonym z B. Ż. remontem tego mieszkania. Podczas tego remontu B. Ż. wymieniła drzwi wejściowe i od tego czasu nie udostępniła kluczy odwołującemu się. A. Ż. podniósł, że pomimo telefonicznych i pisemnych próśb o wydanie kluczy do lokalu B. Ż. nie przekazała ich, przez co zmusiła A. Ż. do wniesienia do Sądu Rejonowego pozwu o naruszenie posiadania przedmiotowego lokalu.
Wojewoda decyzją z dnia 2 listopada 2015 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W ocenie Wojewody organ I instancji prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na zebranym w sprawie materiale dowodowym, gdyż wyjaśnienia złożone w sprawie były zgodne i jednoznacznie wskazywały, że A. Ż. kilkanaście lat temu dobrowolnie opuścił lokal przy ul. S w O, a z treści odwołania wynikało, że stan ten nie uległ zmianie. Wojewoda dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ponadto zlecił na podstawie art. 136 kpa Burmistrzowi Miasta i Gminy ponowne przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem wszystkich stron postępowania, tj. B. Ż., odwołującego się, jego pełnomocnika oraz świadków, w szczególności ojca A. Ż., córki B. Ż. i A. Ż. oraz najbliższych sąsiadów. Wojewoda przeanalizował materiał dowodowy zebrany w wyniku dodatkowego postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji, a także uzyskał informację z Sądu Rejonowego, I Wydział Cywilny, że obecnie nie toczy się żadna sprawa z powództwa A. Ż. przeciwko B. Ż. o naruszenie posiadania. Natomiast pozew w tej sprawie został prawomocnie zwrócony.
W ocenie Wojewody materiał dowodowy zebrany w toku postępowania potwierdził, że A. Ż. nie mieszka w lokalu przy ul. S w O z zamiarem stałego przebywania. Opuszczenie przedmiotowego lokalu nastąpiło pod koniec lat dziewięćdziesiątych. Pomimo iż A. Ż. w 1997 r. przeprowadził remont lokalu przy ul. S w O, to w nim nie zamieszkał. Wojewoda wskazał, że trudno dać wiarę wyjaśnieniom A. Ż., że w przedmiotowym lokalu mieszkał w latach 2009 - 2014 r., bowiem rachunki za media przedłożone przez B. Ż. świadczyły o tym, że w tym czasie nikt nie prowadził w tym lokalu gospodarstwa domowego. Wojewoda podkreślił, że pisma A. Ż. kierowane do B. Ż. o wydanie kluczy do lokalu przy ul. S w O wysłane zostały w listopadzie 2014 r., czyli po wszczęciu postępowania w sprawie meldunkowej. Ponadto A. Ż. nie podjął żadnych skutecznych kroków prawnych w celu powrotu do lokalu przy ul. S w O, a pozwy o naruszenie posiadania przedmiotowego lokalu zostały zwrócone przez Sąd bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Wojewoda zwrócił uwagę, że także z odwołania wynikało, że stan ten nie uległ zmianie i A. Ż. nadal koncentruje swoje sprawy życiowe poza miejscem pobytu stałego. Zdaniem Wojewody, dawało to podstawę do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody wniósł A. Ż., zarzucając naruszenie:
1) art. 10 kpa poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu i niezawiadomienie go o czynności przesłuchania świadka M. Ż. – K.,
2) art. 7 i art. 77 kpa poprzez niepełne rozpatrzenie materiału dowodowego, w następstwie którego dokonano błędnych ustaleń faktycznych sprawie i w ich następstwie niesłuszne uznanie, że skarżący opuścił w sposób dobrowolny i trwały lokal położony w O, przy ul. S;
3) art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku prze koniecznych do jego zastosowania.
Skarżący domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.
Skarga skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Postępowanie poprzedzające jej wydanie przeprowadzone zostało z naruszeniem przepisów kpa, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżona decyzja Wojewody została wydana na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015r. poz. 388), dalej u.e.l. Zgodnie z art. 69 pkt 1 tej ustawy weszła ona w życie z dniem 1 marca 2015 r. i zastąpiła regulacje zawarte we wcześniej obowiązującej ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.; dalej: " ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r."). Zgodnie z art. 35 ustawy o ewidencji ludności organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Należy zauważyć, że konstrukcja wymeldowania w aktualnie obowiązujących przepisach jest podobna do regulacji zawartej w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. – art. 15 ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którym organ gminy wydawał na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do regulacji art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. zachowuje zatem w dużej mierze aktualność w odniesieniu do treści art. 35 ustawy o ewidencji ludności (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 945/15). Na gruncie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. wykształcił i utrwalił się w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić wówczas, gdy ma ono charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. II OSK 302/05). O trwałym opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego świadczy nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem, ale także zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, który jest połączony z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania (por. np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2002 r., sygn. akt V SA 935/02; wyrok NSA z dnia 16 września 1986 r., sygn. akt III SA 437/86; wyrok NSA z dnia 3 lipca 1985 r., sygn. akt SA/Gd 573/85; wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2013 r., sygn. III SA/Kr 654/12, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. III SA/GL 370/12, wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 stycznia 2012r., sygn. III SA/Łd 1058/11). Opuszczeniem jest więc nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu. Zauważyć należy także, iż w art. 27 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności prawodawca wskazał, że równocześnie można mieć jedno miejsce pobytu stałego i jedno miejsce pobytu czasowego. Natomiast w art. 25 ust. 2 tej ustawy wyjaśniono, że pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Z treści tych przepisów należy wywieść, że dopuszczalne jest opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu i skoncentrowanie czasowo swoich spraw życiowych w innym miejscu, jeżeli dana osoba nie ma zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego, tzn. przewiduje powrót do miejsca dotychczasowego zameldowania na pobyt stały po upływie określonego terminu. Żaden przepis prawa nie wymaga przy tym, aby w okresie czasowej zmiany miejsca pobytu utrzymywana była jakakolwiek więź z dotychczasowym miejscem pobytu stałego (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. II SA/Ol 442/15). Ustalenie stanu przebywania na stałe w danym lokalu nie wyłącza zatem możliwości przejściowej nieobecności czy też występowania nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania. Takie sytuacje nie upoważniają do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 35 u.e.l. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne. Zadaniem organów administracji było więc ustalenie, czy skarżący opuścił sporny lokal w rozumieniu powyższego przepisu, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej ustalenie, czy jego opuszczenie nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały w rozumieniu przedstawionym wyżej. Podkreślić należy, że podstawowym warunkiem zastosowania przez organ administracji prawa materialnego jest dokonanie na podstawie przeprowadzonych dowodów ustaleń co do wszystkich okoliczności mających znaczenie z punktu widzenia stosowanych norm. Do przeprowadzenia dowodów organ jest zobowiązany zgodnie z regułami wynikającymi z art. 75-79 kpa. Tylko prawidłowo zebrany materiał dowodowy może stanowić podstawę do wydania przez organ administracji rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie. Wskazać należy, że organ pierwszej instancji przeprowadził dowód z przesłuchania świadka M. Ż. – K., córki skarżącego, z naruszeniem przepisu art. 79 § 1 i § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem, strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Przepis powyższy stanowi gwarancję realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu, a naruszenie przez organ administracji publicznej wynikających z niego obowiązków stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt. 4 kpa. (por. H. Knysiak-Molczyk [w:] KPA, Komentarz, LEX). W orzecznictwie przyjmuje się, że zachowanie wymagań określonych w art. 79 jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji publicznej niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu a naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów postepowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ((por. wyrok NSA z dnia 23 września 2014 r. II GSK 1125/13,http://sip.lex.pl orzeczenie/521666290). Organ odwoławczy nie konwalidował tej wady nie przeprowadzając we własnym zakresie dowodu z przesłuchania tego świadka, pozbawiając skarżącego możliwości udziału w przesłuchaniu świadka, możliwości zadawania świadkowi pytań i składania wyjaśnień. Już tylko z tej przyczyny zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą uzasadniającą wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Ponadto przeprowadzone przez organy postępowanie nie dało zdaniem Sądu podstaw do formułowania stanowczego twierdzenia, iż skarżący opuścił lokal położony przy ul. S w O w rozumieniu art. 35 u.e.l. a zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie. Konieczne jest przede wszystkim prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, co w niniejszej sprawie oznacza konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, ponieważ dotychczas zgromadzony nie jest wystarczający. Sąd zwraca uwagę, że przesłuchanie świadków stanowi jeden z dowodów mających na celu ustalenie istotnych w sprawie, czyli mających znaczenie dla rozstrzygnięcia okoliczności. Dla tej oceny nieistotne są kwestie nakładów małżonków i ich rodzin na sfinansowanie zakupu spornego lokalu, wzajemnych rozliczeń, oraz planów co do przekazania lokalu w przyszłości córce stron. Przesłuchania świadków i stron powinny zmierzać do ustalenia w jak najszerszym zakresie okoliczności mających w sprawie znaczenie. Niektóre istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności umknęły uwadze organu, chociaż wymagały dalszego szczegółowego wyjaśnienia. Pominięto wyjaśnienia skarżącego dotyczące okresu choroby, o której skarżąca jak zeznała dowiedziała się w trakcie sprawy rozwodowej, pominięto, iż skarżący twierdził, że w pewnym okresie przebywał za granicą – fakty te mogą mieć znaczenie dla oceny, czy rzeczywiście jak to ustalił organ, skarżący nie mieszka w spornym lokalu od końca lat 90-tych i opuścił ten lokal wówczas w rozumieniu u.e.l. i nie stanowił on jego centrum życiowego, czy też nie przebywał w nim z innych przyczyn, jednak nie miał zamiaru opuszczenia go na trwałe. Pominął także organ, że skarżący pracuje w K, w godzinach 8.00-18.00 a w soboty od 8.00 do 14.00, co w sposób oczywisty ogranicza jego pobyt w jakimkolwiek lokalu mieszkalnym do godzin wieczornych. Należy zauważyć, że zeznania świadków przesłuchanych w sprawie zawierają sprzeczności niewyjaśnione przez organ. Świadek W. S., zajmująca lokal sąsiedni w dniu 4 grudnia 2014 r. zeznała, że ostatni raz widziała skarżącego "może rok, może półtora roku temu", dokładnie nie pamięta, innych wiadomości nie ma, ponieważ pracuje i nie obserwuje sąsiadów. Natomiast w dniu 29 września 2015 r. zeznała, że nie widuje skarżącego od ok. 3 lat a przedtem widywała go rzadko. Od tego też czasu nie słyszała ze spornego mieszkania odgłosów świadczących o czyjejś bytności, jednak wcześniej odgłosy takie słyszała. Odnośnie do okresu przeprowadzania remontu podała, że był to chyba kwiecień 2011–2012 r. Jak wynika z tych zeznań, informacje na temat zamieszkiwania skarżącego w spornym lokalu w okresie od 1995 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji są nader skąpe i częściowo rozbieżne. Dowód ten z pewnością nie potwierdza bezspornie faktu niezamieszkiwania skarżącego w spornym lokalu w rozumieniu u.e.l. od końca lat 90 – tych. Także zeznania świadka S. Ż., ojca skarżącego są nieścisłe. Świadek ten zeznał, że synowa odeszła od męża wraz z córką i zamieszkała u swoich rodziców, ale syn w spornym lokalu mieszkał. Natomiast od rozwodu (2011 r.) nocował u świadka a tam "zaglądał", od 2014 r. nie ma dostępu. Organ nie wyjaśnił, co świadek rozumiał po określeniem, że skarżący "zaglądał" do spornego mieszkania a także nie starał się uzyskać od świadka informacji, gdzie skarżący faktycznie miał swoje centrum życiowe. Zeznania córki skarżącego jako uzyskane w sposób niezgodny z przepisami kpa nie mogły stanowić podstawy do czynienia wiążących ustaleń, ubocznie jednak należy zauważyć, że są one lakoniczne i częściowo sprzeczne - świadek twierdzi, że skarżący już w 2002 r. nie mieszkał w spornym lokalu a równocześnie, że swoje rzeczy zabrał w 2008 r. wyprowadzając się z niego. Zeznała też, że skarżący przeprowadził się do K, czemu skarżący stanowczo przeczy podając, że w K pracuje, natomiast nie ma stałego miejsca zamieszkania i mieszka u rodziny. Ocena tak zebranego w sprawie materiału dowodowego jest niepełna i pobieżna. Większą część uzasadnienia zaskarżonej decyzji stanowi relacja z przebiegu postępowania i przytoczenie zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, natomiast analiza zgromadzonych dowodów sprowadziła się do stwierdzenia, że zebrany materiał dowodowy bezspornie potwierdza, iż skarżący nie mieszka w lokalu przy ul. S w O od końca lat 90-tych, zaś o jego niezamieszkiwaniu świadczą niskie rachunki za media, oraz fakt iż pisma kierowane do byłej żony w sprawie udostępnienia kluczy skierowane zostały w trakcie prowadzonego postępowania o wymeldowanie a więc wyłącznie na jego użytek. Organ podkreślił także bezskuteczność podjętych przez skarżącego kroków prawnych, tj. dwukrotny zwrot pozwu o ochronę naruszonego posiadania. Sąd zważył: w sytuacji, kiedy w sprawie występują sprzeczne interesy stron i prezentowane są sprzeczne argumenty, zadaniem organów administracji jest wszechstronne przeanalizowanie tych argumentów i podanie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, jakie względy przemawiały za uznaniem jednych a odrzuceniem drugich, oraz jakie dowody zostały uwzględnione a innym odmówiono wiarygodności. Organ powinien przeanalizować każdy dowód i na tej podstawie ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Powinien ocenić każdy dowód z osobna, oraz wszystkie dowody we wzajemnej ich łączności i wskazać przyczyny tej oceny. W kontrolowanej sprawie uchybiono tym obowiązkom. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje także, aby organ analizował zarzuty zawarte w odwołaniu skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji. Ponownie rozpatrując wniosek B. Ż. o wymeldowanie skarżącego, organy za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych uzupełnią postępowanie dowodowe w sposób mający na celu uzyskanie istotnych z punktu widzenia art. 35 u.e.l. informacji, w szczególności wyjaśnią, czy centrum życiowe skarżącego do połowy 2014 r. stanowił sporny lokal, czy też skarżący dysponował kluczami do tego lokalu nie posiadając w nim swojego centrum życiowego. Organy przeanalizują zgromadzony materiał dowodowy w sposób wnikliwy i rzetelny. Zgromadzą także informacje dotyczące ewentualnie toczących się postępowań sądowych a także wyjaśnią, czy skarżący zgłaszał w Prokuraturze Rejonowej sprawę zawłaszczenia dokumentów i rzeczy osobistych pozostawionych w spornym lokalu (przesłuchanie skarżącego, rozprawa w dniu 2 września 2015 r., k. 219) i ocenią, czy ma ona znaczenie dla ustalenia istotnych w sprawie okoliczności. Podjętą decyzję uzasadnią z uwzględnieniem treści art. 107 § 1 i § 3 kpa.
Mając na uwadze powyższe należało uznać, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 77, 79, 80 i 107 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ppsa orzec jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło