I OSK 2084/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. Ł. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 8/16 o odrzuceniu skargi T. Ł. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 8/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T. Ł. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że T. Ł., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w dniu 8 grudnia 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność ww. organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 10 kwietnia 2015 r. (ponowionego wnioskiem z 7 lipca 2015 r.) o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2006 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1960 r. nr [...], na podstawie którego odmówiono dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. F., ozn. hip. [...] w części dotyczącej mienia stanowiącego własność Skarbu Państwa, tj. działki nr [...] z obrębu [...]. Pismem z dnia 2 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił do Ministra Infrastruktury i Rozwoju z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa poprzez rozpatrzenie sprawy, dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji dekretowych wydanych w odniesieniu do ww. nieruchomości. Sąd przytoczył treść art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.). Stwierdził, że skarżący nie wyczerpał w sposób prawidłowy trybu przewidzianego w art. 37 K.p.a. Wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji dekretowych wydanych w odniesieniu do nieruchomości [...] położonej przy ul. F., ozn. hip. [...]. Natomiast w niniejszej sprawie przedmiotem prowadzonego przez organ nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w trybie nadzorczym jest stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2006 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1960 r. nr [...], nie zaś stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1960 r. nr [...] (dekretowego). Z powyższych względów Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł T. Ł. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: 1. art. 52 § 1 P.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, 2. art. 37 K.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, 3. art. 6-10 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, 4. art. 1 § 1 P.u.s.a. poprzez jego niezastosowanie, 5. art. 61a § 1 i art. 66 § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa mowa jest o decyzji dekretowej, której dotyczy wniosek strony. Wniosek taki skarżący złożył 5 sierpnia 2015 r. We wniosku tym jest mowa o kwestionowanej decyzji i jest ona tam wskazana. Do wniosku tego odwołuje się też wezwanie z 2 listopada 2015 r. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, można się z łatwością zorientować, że pod pojęciem decyzji dekretowej strona rozumie decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej uwzględnienia wniosku dekretowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do przywołanego w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sądu I instancji art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej. W przypadku skargi na bezczynność, z wyczerpaniem środków zaskarżenia równoznaczne jest wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia bądź wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jeśli brak jest organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 K.p.a.). Niewykorzystanie przez stronę przysługującego środka zaskarżenia skutkuje odrzuceniem jej skargi. Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo stwierdził, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa było uprzednie wniesienie przez skarżącego do tegoż organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił jednak oceny Sądu I instancji, iż skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność organu nie wyczerpał wskazanego wyżej środka zaskarżenia. W aktach sprawy znajduje się pismo pełnomocnika skarżącego z dnia 2 listopada 2015 r. skierowane do Ministra Infrastruktury i Rozwoju (obecnie Ministra Infrastruktury i Budownictwa). W jego treści wezwano organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez rozpatrzenie spraw "dot. stwierdzenia nieważności decyzji dekretowych dot. ww. spraw w terminach przewidzianych KPA". Pełnomocnik podkreślił, że stosowne wnioski zostały złożone już wiele miesięcy temu, a Minister nie wykonuje żadnych czynności w tych sprawach. W nagłówku tego pisma strona skarżąca przywołała m.in. numer sprawy [...], pod którym organ prowadzi postępowanie zainicjowane wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] września 2006 r. W tej sytuacji, użyte w piśmie z dnia 2 listopada 2015 r. sformułowanie "decyzji dekretowych" należało więc odczytywać przez pryzmat konkretnie wskazanych przez stronę numerów postępowań administracyjnych. Powyższe wskazuje, iż wezwanie to, aczkolwiek lakoniczne, bezpośrednio związane było z przedmiotem skierowanej następnie do WSA w Warszawie skargi na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa, której zakres także zdefiniowany został za pomocą wskazanych w nagłówku numerów postępowań administracyjnych, w tym m.in. nr [...]. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżący dopełnił wymogu formalnego określonego przepisem art. 52 § 1 P.p.s.a., co stworzyło możliwość skutecznego złożenia skargi na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa. Powyższe prowadzi do wniosku, że zastosowanie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. i odrzucenie skargi przez Sąd I instancji było niezasadne. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. NSA nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego, bowiem zgodnie z uchwałą NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, a takim jest właśnie postanowienie o odrzuceniu skargi. Koszty jakie wiązały się z wniesieniem środka odwoławczego były kosztami niezbędnymi dla celowego dochodzenia praw strony i jako takie będą podlegać rozliczeniu w wyroku kończącym postępowanie.