II SAB/Rz 34/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ NSA Stanisław Śliwa Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi D.. Z. na bezczynność Okręgowej Izby Lekarskiej w przedmiocie udzielenia informacji publicznej -skargę oddala- W dniu 8 września 2015 r. D. Z. przy użyciu poczty elektronicznej z adresu [email protected] złożył anonimowo wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierowany na adres poczty elektronicznej, adres korespondencyjny na stronie http://www.rzeszow.oil.org.pl.kontakt. Wniosek dotyczył informacji publicznej w postaci sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności Okręgowej Rady Lekarskiej za 2014 r. W dniu 15 marca 2016 r. Skarżący za pośrednictwem Okręgowej Izby Lekarskiej wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu. W skardze zarzucił przekroczenie terminów do załatwienia sprawy wnosząc o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, odstąpienie od wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.")., zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w łącznej kwocie 1.564 zł i 20 groszy- tj., trzykrotności stawki minimalnej 480 zł określonej w § 14ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( 1440 zł), oświadczając, że stanowi ona wysokość kosztów obciążających Skarżącego, wpisu od skargi ( 100 zł), opłaty skarbowej 17 zł, kosztów korespondencji 4,20 zł, opłat bankowych 2x 1,50 zł. W uzasadnieniu wskazał, że organ, do którego zwrócił się o uzyskanie informacji jest organem publicznym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, żądana informacja stanowi informację publiczną, a udzieleniu informacji nie stała na przeszkodzie anonimowość wniosku. W odpowiedzi na wniosek Okręgowa Izba Lekarska w dniu 29 marca 2016 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej udzieliła Skarżącemu odpowiedzi, w której wskazała, że sprawozdanie finansowe z działalności Okręgowej Rady Lekarskiej, o które "anonim" pyta są publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej ( Biuletyn Nr 2 kwiecień /czerwiec 2015 r. ) – www.rzeszow.oil.org.pl. W odpowiedzi z kolei na to pismo Skarżący wskazał, że udzielona odpowiedź nie odpowiada wnioskowi. Nie odsyła do Biuletynu Informacji Publicznej, lecz do strony internetowej pod adresem www.rzeszow.oil.org.pl, na której to stronie znajduje się zakładka odsyłająca do BIP, po uruchomieniu której otwiera się kolejna strona - link do podstrony BIP zawierający wynik wyszukiwania konkretnego adresu do BIP organu, po uruchomieniu którego otwiera się następna strona. Na żadnej z tych stron nie zostało opublikowane sprawozdanie finansowe zawierające bilans oraz rachunek zysków i strat za 2014 r., ani też sprawozdanie z działalności jednostki za 2014 r. Na poparcie swojego stanowiska przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II SAB/Bk 7/08, ( to i pozostałe powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach cbois.nsa.gov.pl). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że żądane informacje zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej prowadzonej przez Okręgową Izbę Lekarską, w związku z czym nie miał obowiązku udzielania tej informacji. Informacja o publikacji została wysłana na adres poczty elektronicznej w dniu 29 marca 2016 r. Odnosząc się do powołanego przez Skarżącego wyroku organ wskazał, że dotyczy on innego stanu faktycznego, gdyż w niniejszej sprawie na podanej Skarżącemu stronie internetowej znajduje się sprawozdanie finansowe za 2014 r., które jest łatwe do odczytania bez jakichkolwiek selekcji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2014 r., poz.1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a. Skarga została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przedmiotem skargi jest bezczynność Okręgowej Izby Lekarskiej polegająca na nie udzieleniu informacji publicznej dotyczącej sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności za 2014 r. Bezczynność organu administracji publicznej to sytuacja, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak NSA w wyroku z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., dostęp do informacji o sprawach publicznych (informacji publicznej) przysługuje każdemu na zasadach przewidzianych w tej ustawie (prawo do informacji publicznej). Wyjątkiem są przypadki wymienione w przepisie art. 5 ustawy, w których dostęp jest ograniczony np. z uwagi na ochronę informacji niejawnych czy ochronę danych osobowych, jak też w innych sytuacjach przewidzianych w kolejnych ustępach tego przepisu. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są w szczególności organy władzy publicznej, o ile są w posiadaniu żądanych informacji (art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3). Do organów tych należy okręgowa izba lekarska. Okręgowa izba lekarska jest jednostką organizacyjną samorządu zawodowego lekarzy, posiadająca osobowość prawną – art. 3 ustawy o izbach lekarskich. Samorząd lekarski jako postać samorządu specjalnego jest jednym z podmiotów administracji publicznej, czyli instytucji stworzonych w celu wykonywania w sposób zdecentralizowany gdyż niezależny od organów administracji rządowej, zadań publicznych (np. M. A. Waligórski, S. Pawłowski, Samorząd zawodowy i gospodarczy w Polsce, Poznań 2006 r., s. 115 i nast.). Zakres tych zadań w odniesieniu do samorządu lekarskiego wskazuje art. 5 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 522; dalej: "ustawa o izbach lekarskich") i wymienia pośród nich m.in. zarządzanie majątkiem i działalnością gospodarczą izb lekarskich. Ponieważ okręgowa izba lekarska jest organem samorządu zawodowego, to jest zobowiązana do udzielania informacji publicznej, czyli informacji dotyczącej wykonywanych ustawowych zadań w tym również informacji dotyczącej sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności. O tym obowiązku izby, jak i pozostałych organów samorządu lekarskiego świadczy art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p., który do podmiotów wykonujących zadania publiczne obowiązanych do udostępniania informacji publicznej zalicza organy samorządów zawodowych. Z treści art. 10 ust. 1 u.d.i.p., wynika, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek nie dotyczy informacji udostępnionej w Biuletynie Informacji Publicznej. Art. 10 ust. 1 u.d.i.p. wprowadza zatem, negatywną klauzulę wnioskowego trybu udzielania informacji. Oznacza to, że adresat wniosku zwolniony jest z obowiązku udostępniania informacji, jeżeli została ona ujawniona w BIP lub centralnym repozytorium. W przypadku złożenia wniosku podmiot zobowiązany zawiadamia wnioskodawcę o braku stosowania trybu wnioskowego w związku z ujawnieniem żądanej informacji w BIP wraz z podaniem precyzyjnego adresu internetowego, pod którym się ona znajduje. ( internetowa wersja komentarza do art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej, 1 listopada 2015 r., Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka – Ostrowska). Wskazanie podmiotowi żądającemu udzielenia informacji publicznej strony Biuletynu Informacji Publicznej, jako jej źródła, stanowi prawidłowe załatwienie wniosku tylko i wyłącznie w przypadku, gdy informacje tam zawarte odnoszą się bezpośrednio (wprost) i konkretnie do meritum żądania, tj. bezpośrednio zawierają dane istotne z punktu widzenia pytającego, a ich uzyskanie nie wymaga przedsięwzięcia dodatkowych czynności (informacja prosta). ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 770/12). Nieprawidłowe jest natomiast załatwienie wniosku przez odesłanie do stron BIP, gdy do uzyskania żądanej informacji konieczne jest zapoznanie się przez żądającego z licznymi udostępnionymi na stronie BIP dokumentami źródłowymi, a następnie dokonanie selekcji zawartych w nich danych, lub też, gdy uzyskanie informacji polegać ma na interpretacji obszernych danych dostępnych w BIP i samodzielnym jej wytworzeniu na ich podstawie( wyrok WSA w Białymstoku z 27 marca 2008 r., sygn. akt II SAB/Bk 7/08). W niniejszej sprawie Skarżący zarzucając organowi bezczynności, wskazał, że udzielona mu w dniu 29 marca 2016 r. odpowiedź nie odpowiada wnioskowi, wskazał, że nie odsyła ona bezpośrednio do BIP lecz do strony internetowej, na które znajduje się zakładka BIP, po uruchomieniu, której otwiera się następna strona, na żadnej z tych stron nie zostało jednak opublikowane sprawozdanie finansowe zawierające bilans zysków i strat za 2014 r., ani też sprawozdanie z działalności jednostki za 2014 r. W opozycji do Skarżącego organ twierdzi, że żądane informacje zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej, w związku z czym nie miał obowiązku ich udzielania. Badając wniosek Skarżącego oraz udzieloną mu odpowiedź, stwierdzić należy, że organ nie pozostawał w bezczynności. Na wskazanej przez organ stronie internetowej www.rzeszow.oil.org.pl znajduje się, na co również wskazuje Skarżący, zakładka BIP, po otworzeniu, której uruchamia się strona okręgowej izby lekarskiej z dopiskiem bip.rzeszow.oil.org.pl, po otworzeniu której następuje przekierowanie do strony okręgowej izby lekarskiej. Oznacza to, że zamieszczone tam informacje spełniają wymóg publikacji w BIP. Pozostaje to w zgodzie z art. 9 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zgodnie z którym minister właściwy do spraw informatyzacji tworzy stronę główną Biuletynu Informacji Publicznej zawierającą wykaz podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, wraz z odnośnikami umożliwiającymi połączenie z ich stronami. Po otworzeniu z kolei na tej stronie zakładki zamieszczonej pod rubryką wybory – Okręgowy Zjazd Lekarzy otwiera się XXX Sprawozdawczy Okręgowy Zjazd Lekarzy 2015 r. Wśród zamieszczonych tam dokumentów znajduje się zarówno Rozliczenie finansowe Okręgowej Izby Lekarskiej za 2014 r., jak również uchwały w sprawie przyjęcia sprawozdania z działalności: Okręgowej Rady Lekarskiej, Okręgowego Sądu Lekarskiego, Okręgowej Komisji Rewizyjnej, a więc organów Okręgowej Izby Lekarskiej, których udostępnienia żądał Skarżący. W świetle powyższego stwierdzić należy, że żądana przez Skarżącego informacja została zamieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej, a dostęp do niej wbrew podnoszonym zarzutom nie wiązał się ani z koniecznością zapoznania się z licznym udostępnionymi na stronie BIP dokumentami źródłowymi, ani też z koniecznością dokonania interpretacji obszernych danych dostępnych w BIP czy też samodzielnym jej wytworzeniem na ich podstawie, ani też nie wymagał podjęcia dodatkowych działań celem jej uzyskania. Otwieranie kolejnych zakładek, których skomplikowanie zarzuca Skarżący, wiąże się ze zwykłym korzystaniem z informacji udostępnionej tą drogą, po których uruchomieniu Skarżący otrzymuje gotową informację, której żądał. Od "milczenia" organu trzeba odróżnić sytuację, w której odpowiada on na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wskazując formę, sposób i termin udostępnienia żądanych informacji. Jakikolwiek przejaw działania ze strony podmiotu zobowiązanego w sprawie o udostępnienie informacji publicznej wyklucza zarzut bezczynności (wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1135/12; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Sz 19/11 ). W świetle powyższego zarzucanie organowi bezczynności polegającej na nie udostępnieniu bilansu, jako elementu składowego sprawozdania finansowego, czy też sprawozdania z działalności, w sytuacji, gdy organ wskazał źródło publikacji sprawdzania finansowego jak również sprawozdania z działalności poszczególnych organów izby lekarskiej jest bezzasadne. Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązek organu udostępniania informacji publicznej dotyczy jedynie tych informacji, które znajdują się w jego posiadaniu. Organ w odpowiedzi na wniosek, a następnie konsekwentnie w kolejnych pismach wskazywał, że żądane informacje znajdują się na wskazanej stronie internetowej, do której odsyła BIP, przez co należy przyjąć, że informacje te były jedynymi posiadanymi w tym zakresie przez organ. Jak zaznaczono, jakikolwiek przejaw działania ze strony podmiotu zobowiązanego w sprawie o udostępnienie informacji publicznej wyklucza zarzut bezczynności. Celem skargi na bezczynność jest bowiem doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie wskazuje się na specyfikę badania skarg na bezczynność, która polega na tym, że sąd ogranicza się do skontrolowania, czy organ rzeczywiście nie podjął działania, do którego był zobowiązany. Poza zakresem kontroli Sądu pozostaje prawna poprawność czynności załatwiających zgłoszone żądanie. Mówiąc inaczej, Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2114/13 ). Wskazanie zatem Skarżącemu strony internetowej i znajdującego się w niej odesłania do BIP, jako źródła, stanowiło prawidłowe załatwienie wniosku. Jednocześnie w związku z wynikającą z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., negatywną klauzulą wnioskowego trybu udzielania informacji, nie mogą mieć zastosowania przepisy dotyczące udostępniania informacji publicznej na wniosek, a w związku z tym wynikający z art. 13 u.d.i.p. termin udzielania informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.