I SAB/Wa 127/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi S. O. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] 1) zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 14 grudnia 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] (działka [...]) oraz [...] róg [...] (działka [...]), ozn. hip. jako "[...]"[...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Prezydenta [...] na rzecz S. O. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S. O. pismem z dnia 1 grudnia 2015 r. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 14 grudnia 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomości położone w [...] przy ul. [...] (działka [...]) oraz [...] róg [...] (działki [...]), ozn. hip. jako "[...]"[...]. Skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta [...] do merytorycznego rozpoznania ww. wniosku o odszkodowanie w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz o stwierdzenie na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. naruszenia prawa przez organ. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wnioskiem z dnia 17 grudnia 2014r. wystąpił do Prezydenta [...] o wszczęcie postępowania w trybie przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651) mającego na celu ustalenie i przyznanie odszkodowania za pozbawienie faktycznej możliwości władania nieruchomością położoną w [...] przy ul. [...] (działka [...]) oraz [...] róg [...] (działka [...]). Wobec braku jakichkolwiek informacji na temat prowadzonego postępowania w dniu 2 marca 2015r. skarżący złożył do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W wyniku rozpatrzenia zażalenia, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2015 roku, Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia postanowienia. W treści postanowienia Wojewoda wskazał, iż pomimo niezałatwienia sprawy w terminie organ nie poinformował stron o zwłoce w załatwieniu sprawy i nie wyznaczył nowego terminu jej załatwienia w myśl art. 36 k.p.a., stąd zażalenie należało uznać za uzasadnione. Pomimo podjętego działania przez organ nadzorczy, Prezydent [...] nie dotrzymał wyznaczonego terminu załatwienia sprawy. Do dnia złożenia skargi nie zostało bowiem podjęte rozstrzygnięcie skutkujące wydaniem decyzji merytorycznej w sprawie. Skarżący dodał, że od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie nie był informowany o podejmowanych w sprawie przez organ I instancji czynnościach. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że postępowanie w sprawie odszkodowania za ww. nieruchomość znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji niezbędnej do ustalenia czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wskazał, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2015r. Nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Dodał, że pismem z dnia 8 lutego 2016 r. poinformował strony o przyczynach niedotrzymania terminu wskazanego w w/w postanowieniu Wojewody [...] oraz o tym, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone do dnia 30 maja 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie Prezydent [...] pozostaje w bezczynności. Po pierwsze organ od dnia 17 grudnia 2014 r. tj. od daty wpływu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Po drugie z akt sprawy nie wynika, aby od dnia 17 grudnia 2014 r (data wpływu wniosku) organ podjął działania zmierzające do merytorycznego zakończenia postępowania. Jedyną bowiem czynnością w sprawie było wystąpienie z 8 lutego 2016 r. do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] w Dzielnicy [...] z prośbą o przesłanie akt własnościowych dotyczących ww. nieruchomości. Przy czym z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ wystąpił o ww. akta dopiero w dniu 8 lutego 2016 r. tj. po upływie ponad roku od daty wpływu wniosku do organu. Stwierdzić zatem należy, że poza wezwaniem do nadesłania akt własnościowych przedmiotowej sprawy organ nie podjął żadnych innych działań zmierzających do zebrania dokumentacji koniecznej do wydania merytorycznej decyzji w sprawie. Zaznaczyć należy, że dopiero na skutek złożenia przez skarżących skargi na bezczynność organ zwrócił się o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości oraz poinformował skarżących pismem z dnia 8 lutego 2016 r. o przyczynach nierozpatrzenia wniosku w terminie oraz o planowanym terminie zakończenia postępowania do dnia 30 maja 2016 r. Takie działania uznać należy za mało skuteczne skoro dopiero po upływie ponad roku od daty wpływu wniosku o odszkodowanie organ wystąpił o przesłanie akt własnościowych dotyczących ww. nieruchomości, a zatem do dnia orzekania przez Sąd organ nie był w stanie zgromadzić niezbędnych akt i dokumentacji do rozpoznania przedmiotowej sprawy. Ponadto, organ nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 K.p.a., bowiem do dnia wniesienia skargi nie poinformował stron o przyczynach zwłoki oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Uczynił to dopiero wraz z przekazaniem skargi do Sądu, tj. w dniu 8 lutego 2016 r. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że od ponad roku organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu skutecznych działań zmierzających do załatwienia sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie przez ponad rok nie informował stron o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin trzech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 240 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.