II SA/Sz 1434/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. M. S. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., Nr [..] wydaną na podstawie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej: "K.p.a.") oraz art. 35 w zw. z art. 69 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. poz. 388 ze zm.), utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] r., Nr [...] orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z lokalu z pobytu stałego. Jak wynika z ustaleń organów, stanowiących podstawę skarżonej decyzji, postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek E. B.– B., która w drodze licytacji komorniczej nabyła lokal mieszkalny przy ul. [...]. W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy (zeznań wnioskodawczyni oraz świadków, pisma Policji, Spółdzielni Mieszkaniowej oraz wyjaśnień objętego wnioskiem o wymeldowanie) organ ustalił, że M. S. nie mieszka w lokalu przy ul. [...] od 23 października 2014 r. Nie posiada prawa do tego lokalu, gdyż mieszkanie zostało zlicytowane przez komornika i obecnie mieszka tam nowa właścicielka – E. B. - B. Centrum życiowe M. S. zlokalizowane jest w innym miejscu, pod adresem: ul. [...], zatem swoje potrzeby mieszkaniowe i życiowe zaspakaja on poza lokalem, w którym jest zameldowany na pobyt stały. M. S. opuścił lokal po dokonaniu przez komornika czynności wprowadzenia nowego właściciela w posiadanie nieruchomości. Organ uznał, że wyprowadzenie się M. S. miało charakter dobrowolny, jednakże nie dopełnił on ciążącego na nim obowiązku wymeldowania się. Wobec powyższego, Burmistrz decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności oraz art. 104 § 1 K.p.a., orzekł o wymeldowaniu M. S. z pobytu stałego z ww. lokalu. Od powyższej decyzji M. S. złożył odwołanie, w którym podniósł, że do wymeldowania go doszło bez jego zgody. Z przedmiotowego lokalu został usunięty siłą. Z racji zdemolowania lokalu przez właściciela, pod pretekstem jego remontu, odwołujący się nie mógł dalej w tym lokalu przebywać. Wniósł o wystąpienie do komornika o wydanie zaświadczenia o stanie mieszkania w chwili wprowadzenia nowego właściciela oraz o dopuszczenie dowodu ze świadków na okoliczność zdemolowania lokalu kilka minut po zakończeniu czynności komornika. Wydaną po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] r., Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, iż analiza sprawy doprowadziła organ odwoławczy do wniosku, że Burmistrz przeprowadził postępowanie administracyjne zgodnie z przepisami K.p.a. W dacie wydania decyzji przez organ I instancji M. S. nie mieszkał w lokalu przy ul. [...]. Dodowem na to były zeznania wnioskodawczyni i świadków. E. B.- B. w posiadanie lokalu weszła na skutek czynności komorniczych. Przedmiotowy lokal nie stanowił miejsca pobytu stałego M. S., co spełnia ustawową przesłankę opuszczenia lokalu. Wobec takich ustaleń, bez znaczenia dla sprawy jest fakt inicjowania przez odwołującego się postępowania dotyczącego przywrócenia posiadania. W skardze do Sądu M. S. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego z dnia [...] r., podnosząc, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła podstawowa przesłanka wymeldowania bez zgody zainteresowanego, tj. dobrowolność opuszczenia mieszkania. Uważa, iż z lokalu został bowiem usunięty siłą, w wyniku zdemolowania lokalu przez właściciela pod pretekstem remontu, wskutek czego skarżący nie mógł w tym lokalu przebywać, gdyż nie spełniał on podstawowych warunków bytowych. Zarówno przed wszczęciem postępowania, jak i w jego trakcie oraz obecnie skarżący nie miał i nie ma zamiaru lokalu opuszczać. Decyzję wydano mimo trwającego postępowania o naruszenie posiadania. W ocenie skarżącego, należało zawiesić postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia ww. sprawy cywilnej. W sprawie nie przeprowadzono postępowania dowodowego - zwłaszcza w kwestii wystąpienia do komornika z żądaniem wydania zaświadczenia w jakim stanie znajdowało się mieszkanie w chwili wprowadzenia właścicielki oraz przeprowadzenia dowodu ze świadków na okoliczność w jakim stanie znajdował się lokal w kilkanaście minut po zakończeniu czynności komorniczych. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Uczestnik postępowania E. B.-B. w piśmie z dnia 11 kwietnia 2016 r. również wniosła o oddalenie skargi, oświadczając, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal dobrowolnie. Lokal wymagał natychmiastowego generalnego remontu. Sprawa o naruszenie posiadania została przez Sąd "oddalona". Skarżący nie przebywa w lokalu od dnia 23 października 2014 r. Na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r., pełnomocnik skarżącego poparł skargę i oświadczył, że skarżący wniósł apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji w sprawie o przywrócenie posiadania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r., poz. 388 ze zm.) dalej: u.e.l. Stosownie do powołanego przepisu, organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego uprawnionego podmiotu, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W ocenie Sądu, niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy materiał dowodowy, został zebrany i oceniony przez organ w sposób prawidłowy. Zeznania wnioskującej o wymeldowanie właścicielki lokalu oraz świadków, a ponadto wyjaśnienia samego skarżącego, wskazują jednoznacznie, że w dniu 23 października 2014 r. opuścił on na stałe lokal mieszkalny przy ul. [...]. Powyższe potwierdza także korespondencja, którą organu zyskał od Policji i Spółdzielni Mieszkaniowej. Skarżący nie podważył skutecznie tych ustaleń, ani też nie wykazał takich naruszeń w prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji Sąd uznał, że możliwa jest kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem prawidłowości zastosowania przez organ materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia. Przesłanką wymeldowania jest trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca stałego pobytu, które w zasadzie winno obejmować nie tylko fizyczne opuszczenie lokalu, ale także zamiar zerwania więzi z tymże miejscem pobytu (art. 25 u.e.l.) Oba te elementy winny stanowić przedmiot ustaleń organu w toku postępowania o wymeldowanie. Do okoliczności, wskazujących na wolę opuszczenia lokalu przez daną osobę, należeć będą: sposób w jakie do tego doszło, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna niemożność realizacji woli przebywania w nim. Istnieją jednak okoliczności, które znoszą powinność organu ewidencyjnego badania przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu. W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, na równi z dobrowolnością należy traktować te sytuacje, w których dotychczas zameldowany nie ma już prawa przebywania w danym lokalu. Typowym tego przykładem jest wykonanie eksmisji osoby zamieszkałej w lokalu na podstawie wyroku sądu. Dochodzi wówczas do przymusowego opuszczenia miejsca pobytu o charakterze trwałym, skutkujące powstaniem obowiązku wymeldowania. W takiej sytuacji, na równi z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 35 u.e.l. należy traktować wykonanie przez komornika sądowego w drodze postępowania egzekucyjnego, prawomocnego orzeczenia sądowego nakazującego eksmisję danej osoby z lokalu. Wykonanie prawomocnego wyroku sądu powszechnego orzekającego eksmisję jest działaniem legalnym uprawnionego organu państwowego. Nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest w takim przypadku badanie woli, czy zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i opuszcza miejsce pobytu stałego wykonując prawomocny wyrok sądowy - dobrowolnie lub na skutek podjętych czynności egzekucyjnych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, iż organy prawidłowo uznały, że wystąpiły w niej okoliczności uzasadniające trwałe opuszczenie lokalu przez skarżącego. Nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy argumentacja skarżącego, że przedmiotowy lokal opuścił bez swej zgody, gdyż został z niego usunięty siłą przez jego dewastację, pod pretekstem remontu przez nowego właściciela oraz że ma zamiar dalszego w przebywania w tym lokalu. Do opuszczenia lokalu doszło w wyniku eksmisji dokonanej przez komornika na podstawie ostatecznego wyroku eksmisyjnego. Wyrok eksmisyjny zwykle związany jest z brakiem dobrowolności opuszczenia spornego lokalu, a działania organów najczęściej nie spotykają się z aprobatą osoby, która ma opuścić lokal. Opuszczenie lokalu mieszkalnego wskutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 35 u.e.l., które uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej, zarówno wówczas, gdy wyrok zostanie wykonany dobrowolnie przez zobowiązanego, jak i wtedy, gdy wyrok zostanie wykonany w drodze egzekucji. W takiej sytuacji nie jest okolicznością istotną, jaki był techniczny stan lokalu, a tym samym organ nie miał obowiązku uzyskania o tym informacji od komornika oraz przesłuchania świadków na okoliczność "dewastowania lokalu" przez nowego właściciela. Nieskuteczna jest także argumentacja skarżącego odwołująca się do powództwa w postępowaniu cywilnym o naruszenie posiadania. W przypadku opuszczenia przez osobę lokalu na skutek eksmisji działania przez nią podejmowane w celu wykazania zamiaru stałego pobytu w dotychczasowym miejscu zamieszkania na drodze powództwa posesoryjnego, pozostają bez znaczenia dla bytu prawnego decyzji o wymeldowaniu, gdyż tego rodzaju czynności nie wpływają na ocenę zaistnienia podstaw prawnych do wymeldowania (por. także wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2387/10, opubl. w Lex nr 1138158). Egzekucja wyroku orzekającego eksmisję, opróżnienie i wydanie lokalu nowemu właścicielowi, jest równoznaczne z ustaniem pobytu skarżącego w tym lokalu. Ustalenie to jest tym bardziej zasadne i trafne, iż nie jest kwestionowana przez skarżącego ustalona przez organ okoliczność, iż skarżący mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe w innym miejscu. W świetle powołanych okoliczności i ocen prawnych, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca odpowiada przepisom regulującym sposób prowadzenia postępowania administracyjnego oraz jest zgodna z podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia, co oznacza, że skarga M. S. nie zasługiwała na uwzględnienie. Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.