II SA/Kr 1523/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 2 października 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia terenu do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego R. K. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją a dnia 2 października 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania Pana R.K. , od decyzji Wójta Gminy S. z 25 czerwca 2014 r., znak: [...] : odmawiającej nakazania przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego na działce nr ewid. [...] stanowiącej własność M.G. oraz E.C. , położonej w S. gmina S. , poprzez usunięcie odpadów i nieczystości; odmawiającej nakazania przywrócenia do stanu pierwotnego terenu działki nr ewid. [...] stanowiącej własność Pani D.S. i innych poprzez usunięcie zgnitych ziemniaków oraz gałęzi, a także usunięcia wałka ziemi usypanego wzdłuż granicy działek nr ewid. [...] ,[...] na długości istniejących słupków ogrodzeniowych, działając na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - prawo wodne (t.j. Dz. U.2015.469) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., póz. 267 ze zm) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż 20 marca 2007 r. do R.K. zwrócił się o wszczęcie postępowania w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie do stanu poprzedniego, jak również rozwiązania problemu zalewania jego nieruchomości wskutek podejmowania bezprawnych działań przez sąsiadów, tj. Panią Z.C. i Panią D.S. . Wnioskodawca wskazał, że teren znajdujący na działce Pani Z.C. podnosi się, a jest to wynikiem nanoszenia na działkę ziemi z pól, innych odpadów i nieczystości. Podobna sytuacja zachodzi na działce Pani D.S. . Zdaniem Pana R.K. powodem takiego stanu rzeczy jest zablokowanie przez w/w osoby swobodnego odpływu wody. Wnioskodawca wskazał, że Pani D.S. jesienią 2006r. nasypała do odpływu cieku wodnego zgniłych ziemniaków i nałożyła gałęzi, doprowadzając do blokady odpływu wody. Tym sposobem następuje dalsza zmiana stosunków wodnych, tworzy się rozlewisko wody, po którym powstają zamulenia. Budynki są zagrożone ciągle wskutek braku odpływu wody. Wniosek R.K. był przedmiotem wielokrotnego orzekania przez Wójta Gminy S. , a następnie, w rezultacie zaskarżania wydanych przez niego decyzji, Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K . Po raz ostatni w przedmiotowej sprawie Wójt Gminy S. orzekł decyzją z dnia 25 czerwca 2014 r., Nr [...] . Mocą tej decyzji organ l instancji odmówił nakazania przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego na działce nr ewid. [...] stanowiącej własność Pana M.G. oraz Pana E.C. , położonej w S. poprzez usunięcie odpadów i nieczystości; oraz odmówił nakazania przywrócenia do stanu pierwotnego terenu działki nr ewid. [...] stanowiącej własność Pani D.S. i innych poprzez usunięcie zgnitych ziemniaków oraz gałęzi, a także usunięcia wałka ziemi usypanego wzdłuż granicy działek nr ewid.[...] ,[...] na długości istniejących słupków ogrodzeniowych. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Pan R.K. . Samorządowe Kolegium Odwoławcze mocą decyzji z dnia 23 września 2014 r., Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Na w/w decyzję Pan R.K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę. Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn.akt II SA/Kr 1582/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 23 września 2014 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało zaskarżoną decyzję z naruszeniem przepisów, z uwagi na brak zebrania wystarczającego materiału dowodowego i dokonania należytej oceny już zebranych dowodów. Sąd w wyroku wskazał, iż zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. przy ponownym postępowaniu organ II instancji powinien przede wszystkim zwrócić się do biegłego o co najmniej uzupełnienie opinii w kierunku wskazanym przez Sąd, przeprowadzić oględziny i należycie ocenić zebrany materiał dowodowy, prawidłowo uzasadnić swoje stanowisko w sprawie, w szczególności w kwestiach budzących wątpliwości dowodowe. Kolegium, jako organ orzekający merytorycznie w sprawie, musi w tym zakresie poczynić własne ustalenia i oceny, a nawet (jeżeli uzna to za stosowne i potrzebne) zwrócić się do biegłego l. Ł. o uzupełnienie opinii w kontekście odpowiedzi na pytanie, czy ów nasyp na działce nr [...] wzdłuż drogi za stodołą na działce [...] także nie powodu zmniejszenia (i w jakim zakresie - nawet minimalnym) prędkości przepływu wód, a w konsekwencji czy nie wpływa nawet w niewielkim zakresie na zmianę stanu wody na sąsiednich gruntach. Mając na względzie w/w wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Kolegium zwróciło się do Wójta Gminy S. o przeprowadzenie na podstawie art. 136 k.p.a. uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, a polegającego na zwróceniu się do biegłego Pana I.Ł. o uzupełnienie opinii w kontekście odpowiedzi na pytanie, czy nasyp na działce nr [...] wzdłuż drogi za stodołą na działce [...] nie powoduje zmniejszenia (i w jakim zakresie - nawet minimalnym) prędkości przepływu wód, a w konsekwencji czy nie wpływa nawet w niewielkim zakresie na zmianę stanu wody na sąsiednich gruntach. Innymi słowy czy ów nasyp poprzez ograniczanie swobodnego spływu wód i odchylanie ich kierunku powoduje zmianę stanu wód na gruntach sąsiednich, a jeśli nie to dlaczego w kontekście ustalonego stanu faktycznego. Dnia 31 sierpnia 2015 r. do Kolegium wpłynęło wykonane przez biegłego Pana I.Ł. "Uzupełnienie do opinii hydrologicznej w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na działkach nr ewid.[...] ,[...] ,[...] w S ". Pismem z dnia 1 września 2015 r. Kolegium działając na zasadzie art. 10 i art. 81 k.p.a poinformowało strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami spraw i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 14 dni od daty doręczenia pisma. Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z uwagi na to, że w przedmiotowej sprawie zapadł wyżej wskazany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 stycznia 2015 r. to ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą Kolegium. Zgodnie ze wskazaniami Sądu Kolegium zwróciło się do Wójta Gminy S. o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, polegającego na zwróceniu się do biegłego Pana I.Ł. o uzupełnienie opinii w kontekście wyżej wskazanym. W uzupełnieniu opinii biegły Pan I.Ł. wskazał co następuje: "Odpowiedź na postawione przez SKO pytanie (...) biegły wskazał, iż nasyp na granicy działki [...] , wzdłuż za stodołą na działce [...] nie powoduje zmniejszenia prędkości przepływu wód spływający tą drogą podczas deszczy nawalnych. Wręcz przeciwnie nasyp ten "kanalizuje" spływ w obrębie szerokiej na ok. 3 m drogi przy wschodniej ścianie stodoły na działce [...] co raczej powoduje zwiększenie a nie zmniejszenie prędkości przepływu wody. Jak napisano w opinii maja 2014 r. i uzupełnieniu z czerwca 2014 r. "przedmiotowy nasyp jedynie zmienia nieco kierunek odpływu wód - nie blokuje możliwości odpływu wody. Namulisko tworzy się na końcu działki [...] , przed stodoła na działce [...] . To stodoła znajduje się na drodze spływu wód (najniżej położony teren w• środku działki [...] . To stodoła wstrzymuje spływ wód (stąd przy dużych ilościach wód opadowych przepływ wody przez środek stodoły pod wrotami do stodoły). Woda wyhamowuje na stodole. Zmniejszenie prędkości przepływu powoduje deponowanie niesionego z pół osadu. Dalej woda spływa W. Częściowo przez stodołę na działce [...] częściowo po wschodniej stronie stodoły, droga wzdłuż, działki [...] i [...] Nasyp wzdłuż drogi, o którym mowa nie wstrzymuje spływu a jedynie kanalizuje go w obrębie drogi. Przy dużym napływie wody woda przelewa się również powyżej nasypu (na tym odcinku droga, wyraźnie opada w kierunku W. ), odpływając do W. również przez działkę [...] Jak napisano w opinii likwidacja nasypu nie spowoduje, że podczas deszczy nawalnych osady wynoszone z pól powyżej nie będą deponowane przed stodoła na działce [...] ". Górna krawędź nasypu znajduje się niżej niż teren przy północnej ścianie stodoły na działce [...] . Nasyp nie może więc "piętrzyć" wody za stodołom. Na załączniku nr 2 do opinii z maja 2014 r. zaznaczono wymulisko, które tworzy się powyżej stodoły na działce [...] i na drodze wzdłuż stodoły, ale tylko poniżej niej co dobitnie świadczy że nie jest to materiał niesiony w strumieniu wody wzdłuż drogi z terenów wyżej położonych a spłukiwany przez wodę z za stodoły. Pierwotnie (w czasach historycznych, przed zagospodarowaniem terenu) spływ wód opadowych odbywał się zgodnie ze spadkiem terenu. Później (do chwili obecnej) spływ wód opadowych, podczas deszczy nawalnych (na wysokości stodoły na działce [...] ) odbywał się wzdłuż istniejącej drogi. Droga ta biegnie generalnie zgodnie ze spadkiem terenu jednak nie dokładnie wzdłuż linii spadku terenu. Sytuacja, gdy droga dokładnie pokrywa się z linią spadku terenu jest rzadko spotykana. Nasyp na działce [...] (przy wschodniej krawędzi drogi) "kanalizuje" tylko spływ wody w śladzie drogi mającej w tym miejscu szerokość ok. 3 m. To przebieg drogi determinuje kierunek przepływu wody a nie istniejący na jej krawędzi nasyp. Nasyp nie stanowi przeszkody utrudniającej odpływ wody do biegnącego miedzy zabudowaniami suchego rowu (nazwa lokalna W. ), który podczas deszczy nawalnych odbiera wody opadowe z terenów położonych na północ od zabudowań. Istnienie przedmiotowego nasypu nie powoduje zmiany kierunku odpływu wody opadowej .szkody dla gruntów sąsiednich." Należy podkreślić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie badając przedmiotową sprawę wskazał, iż ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że w związku ze spływem wód występują szkody na działce nr [...] , a przede wszystkim na działce nr [...] Dalej Sąd wskazał, iż nie ma wątpliwości, że owe szkody są wynikiem naturalnego spływu wód ze wszystkich pól położonych wyżej. Sąd zwrócił uwagę, iż do zwiększenia intensywności spływu wód po działkach nr [...] i [...] przyczynił się także skarżący poprzez zlikwidowanie "starej" drogi na działce nr [...] . Natomiast, Sąd wskazał, iż należy wyjaśnić, czy wykonanie sztucznego nasypu na działce nr [...] wzdłuż drogi za stodołą na dz. nr [...] wpłynęło na stosunki wodne na dz. [...] . Kolegium zwraca uwagę, iż postępowanie zostało uzupełnione i biegły ustalił, że nasyp na granicy działki [...], wzdłuż za stodołą na działce [...] nie powoduje zmniejszenia prędkości przepływu wód spływający tą drogą podczas deszczy nawalnych. Wskazał, iż nasyp wzdłuż drogi nie wstrzymuje spływu a jedynie kanalizuje go w obrębie drogi. Biegły zwrócił uwagę, iż to przebieg drogi determinuje kierunek przepływu wody a nie istniejący na jej krawędzi nasyp. Zgodnie z treścią art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne właściciel gruntu nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich, nie może również odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiedzkie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Natomiast, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, właściwy organ może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Cytowany przepis zatem odnosi się do sytuacji, gdy na skutek pewnych zdarzeń doszło do naruszenia naturalnych stosunków wodnych, przy czym musi być to naruszenie tego rodzaju, iż powoduje szkodę dla gruntów sąsiednich. W sytuacji gdy doszło do naruszenia stosunków wodnych, organ ma dwie możliwości. Po pierwsze może nakazać naruszającemu wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, po drugie może nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego. Mając powyższe na względzie należy wskazać, iż w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do wydania decyzji z art. 29 Prawa wodnego, z uwagi na brak zmian stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Należy także wskazać, iż Sąd w w/w wyroku wskazał, iż organ odwoławczy nie odniósł się w sposób wyczerpujący do wszystkich podnoszonych przez odwołującego się zarzutów. Kolegium wskazuje, iż większość zarzutów odwołującego dotyczy ustaleń dokonanych przez biegłego Pana I.Ł. . Należy wskazać, iż biegły w uzupełnieniu opinii (z sierpnia 2015 r.) odniósł się również do tych zarzutów odwołującego. Skargę na tę decyzję złożył R.K. wnosząc o jej uchylenie. W jego uzasadnieniu wskazał, iż powstały nasyp spowodował zmianę stosunków wodnych, ponieważ zmienił kierunek spływu wód. Wbrew opinii biegłego I.Ł. który twierdzi, iż to stodoły blokują swobodny odpływ wody, stodoły te zostały wybudowane ponad czterdzieści lat temu, a problem zalewania powstał dopiero dziesięć lat temu. Te fakty świadczą o tym, że dopóki nie było nasypu to problemu zalewania także nie było. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania Zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne Dz.U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze zm. (dalej: ustawa), właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Z kolei art. 29 ust 2 ustawy stanowi, i na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Przepis art. 29 ust 3 przesądza z kolei, iż jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów art. 29 ust 1 i ust 3 ustawy sama zmiana stosunków wodnych przez właściciela nieruchomości nie uprawnia organów administracji do podejmowania decyzji, o których mowa w art. 29 ust 3 ustawy tj. decyzji o przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom a kierowanych do sprawcy naruszeń. Elementem koniecznym do podejmowania rozstrzygnięć w tym przedmiocie jest ustalenie, iż naruszenie stosunków wodnych wód powoduje niekorzystne zmiany na gruntach sąsiednich tj. nieruchomościach należących do innych podmiotów niż sprawca naruszenia. Dla przypisania odpowiedzialności za zmianę stosunków wodnych niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego między działaniem (naruszeniem stosunków wodnych) a szkodą. (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 kwietnia 2012 r. II SA/Sz 1381/11 LEX nr 1138839, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 marca 2012 r. II SA/Gl 890/11 LEX nr 1138468, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 sierpnia 2011 r. II SA/Rz 393/11 LEX nr 1153201. Z kolei odpowiedzialność właściciela terenu za zmianę w odpływie wody powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich wymaga wykazania że działania te powodują szkodę dla gruntów sąsiednich. W orzecznictwie podkreśla się, iż wydanie decyzji w trybie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne wymaga przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego pozwalającego na jednoznaczne stwierdzenie, czy właściciel dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim. Wszędzie tam, gdzie sprawa nie jest oczywista i w drodze logicznego myślenia po stosownych ustaleniach stanu faktycznego nie da się wykazać tych dwóch elementów tj. faktu naruszenia stosunków wodnych ze szkodą dla nieruchomości sąsiednich, organy administracji z reguły obowiązane są do uzyskania stosownej ekspertyzy biegłego z zakresu hydrologii, która okoliczności wykaże. Często bowiem ustalenie czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie wymaga wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz i badań (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 lipca 2010 IV SA/Wa 586/10 LEX 668618 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 10 czerwca 2010 r. II SA/Bk 137/10 LEX 668564). W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania sądu, ekspertyza taka przez organy administracji została wykonana (opinia I.Ł. ). Zdaniem sądu jednakże ekspertyza ta (a także jej uzupełnienia) nie powinna stanowić dla organu wystarczającego materiału do dokonania ustaleń w oparciu o które wydały skarżoną decyzję. Ekspertyza ta jest wprawdzie obszerna, jednakże nie zawiera przekonywujących argumentów przemawiających za przyjęciem, iż do naruszenia stosunków wodnych na działce [...] ze skodą dla nieruchomości nr [...] nie doszło. Co więcej, w sprawie wszczętej w 2007 r. w której wydano już kilka decyzji oraz zapadły dwa wyroki tutejszego sądu a na zlecenie organu wykonano dwie inne ekspertyzy (częściowo ze sobą sprzeczne) które także zdaniem sądu nie dają podstaw do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić należy fakt, iż w ostatnim z zapadłych w sprawie wyroków (z dnia 13 stycznia 2015 r. II SA/Kr 1582/14) sąd wskazuje, iż w świetle zebranego w sprawie nie budzi również wątpliwości w świetle zebranych dowodów (w tym opinii biegłych), że owe szkody są wynikiem naturalnego spływu wód ze wszystkich pól położonych wyżej. Do zwiększenia intensywności spływu wód po działkach nr [...] i [...] przyczynił się także skarżący poprzez zlikwidowanie "starej" drogi na działce nr [...] (wszystkie opinie są w tym zakresie zgodne, że w czasie opadów - zwłaszcza intensywnych opadów i nawałnic – część wody z wyższych partii niecki była odprowadzana tą drogą do położonej niżej wodnicy). Bezpodstawne okazały się także zarzuty dotyczące blokowania spływu wód przez sąsiadów gałęziami, zgniłymi ziemniakami itp. (czego nie stwierdzono), czy też nanoszenia z pól ziemi i innych odpadów (co wynika z naturalnego procesu erozji gleby). Jednak zasadniczą z punku widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a zatem wymagająca szczegółowego wyjaśnienia kwestia dotycząca ustalenia czy wykonanie sztucznego nasypu na działce nr [...] wzdłuż drogi za stodołą na dz. nr [...] wpłynęło na stosunki wodne na dz. [...] . Ocena i wskazania zawarte w tym wyroku wskazania tak dla organów administracji jak i sądu rozpoznającego niniejsza sprawę są wiążące Z opinii I.Ł. i uzupełnień wynika, iż nasyp, wykonany na działce [...] kanalizuje spływ wód w obrębie szerokiej na 3 m. drogi przy wschodniej ścianie stodoły na działce [...] co powoduje zwiększenie prędkości przepływu wody (k. [...] ). Ten sam biegły w wydanej przez siebie opinii stwierdza, iż nasyp zmienia nieco kierunek odpływu wód - nie blokuje odpływu wody (k. [...] .) W opinii tej zawarte jest także stwierdzenie, iż nasyp nie wstrzymuje spływu a jedynie kanalizuje go w obrębie drogi. Przy dużym napływie wody, woda przelewa się również powyżej nasypu (k. [...] .). Szkody na działce [...] mogą powstać oraz że zabezpieczenie zabudowań na działkach [...] i [...] wymagałoby ujęcia wód opadowych rowem otwartym, który powinien zostać wykonany powyżej zabudowań od strony północnej z odprowadzeniem do rowu biegnącego w osi doliny wodnika. Działania takie wymagają jednak działania objętych sporem stron (k.[...] .). Do pierwotnie sporządzonej opinii (opinia z maja 2014 r.) biegły załączył mapę sytuacyjno-wysokościową (k. [...] tom [...] .) przedstawiającą kierunek spływu wód po działkach nr: [...] ,[...] ,[...] z zaznaczonym wymuliskiem na działce nr [...] , przebiegiem tzw.starej drogi oraz wodnika. Pomimo takich ustaleń zdaniem biegłego (a za nim organów) nie doszło do naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] ze szkodą dla działek sąsiednich. Biegły "winy" za zaistniały stan faktyczny upatruje jedynie w ukształtowaniu terenu i fakcie, iż na działce nr [...] znajduje się budynek blokujący spływ wody ignorując i nie weryfikując (a za nim organy) twierdzeń skarżącego, iż przed podwyższeniem terenu na działce nr [...] sam budynek stodoły naturalnego spływu wody nie blokował. Analiza zawartych w ekspertyzie wniosków oraz załączonej mapy, w opinii sądu prowadzi do konkluzji, iż wnioski te są nielogiczne i wewnętrznie sprzeczne. Skoro biegły wskazuje, że wykonany na działce wałek ziemny (na mapie oznaczony kolorem żółtym) kanalizuje, zmienia i przyśpiesza spływ wody po działce nr [...] a jedynie przy dużym napływie wody, woda ta przelewa się również powyżej nasypu, prowadzić to musi do wniosku, iż po pierwsze wykonanie tego wałka ziemnego (podwyższenie terenu) wzdłuż graniczy z działką nr. [...] zmieniło kierunek spływu wód w ten sposób że większa ilość wody spływa tą działką (większa ilość wody na działce [...] musi być powiązana z mniejszą ilością wody na działce sąsiadującej) a jedynie duże ulewy prowadzą do przelewania się wody przez tak sztucznie utworzone podwyższenie terenu - fakt przelewania się wody, w ocenie sądu, należy łączyć z kierunkiem jej naturalnego spływu, który to kierunek blokuje i kanalizuje (zmienia) sztuczny nasyp. Przed wykonaniem wałka ziemnego, większa ilość wody musiała zatem przepływać przez działkę nr. [...] skoro tylko większe ulewy doprowadzają, do przelewania się na nią wody z działki nr [...] . Na działce nr. [...] doszło zatem do naruszenia stosunków wodnych ze szkodą co najmniej dla działki nr [...] . Znamiennym jest, że wymulisko oznaczone na mapie kolorem pomarańczowym przebiega prawie dokładnie na całej długości wałka oznaczonego na żółto. Zdziwienie budzić musi kształt tego wymuliska, bo od strony wschodniej – działki nr [...] , kończy się linią prostą (w górze jest półkoliste) biegnącą równolegle do granicy z tą działką. Jakie przeszkody terenowe powodują taki właśnie kształt wymuliska i niedochodzenie go do działki nr [...] , a jeżeli brak takich przeszkód to dlaczego nie obejmuje przynajmniej części działki skarżących. Organy kwestii tej nie wyjaśniły - nie przeprowadziły zatem należytej oceny materiału dowodowego co skutkuje naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co z kolei powoduje, że kontrolowane postępowanie dotknięte jest wadami, które musiały prowadzić do wyeliminowania decyzji obu instancji z obrotu prawnego. Zaistniałe uchybienia miały bowiem istotny wpływ na sposób orzekania. Jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach, między innymi w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Z kolei w myśl art. 80 k.p.a. udowodnienie danej okoliczności ma nastąpić na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Należy podkreśli, że art. 80 k.p.a. w doktrynie prawa administracyjnego powszechnie uznaje się za przepis, statuujący zasadę tzw. swobodnej oceny dowodów rozumianą w ten sposób, iż jest nią taka ocena, która wywiedziona po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego nie przekracza granic doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Ponownie rozpoznając sprawę organy uzupełnia ekspertyzę o wyjaśnienie kwestii o których mowa wyżej tj. na jakiej podstawie biegły przyjmuje, iż pomimo podwyższenia terenu skutkujące zmianą (kanalizacją) kierunku spływu wody i powstaniem na całej długości tego podwyższenia terenu wymuliska na działce nr [...] zdaniem biegłego nie doszło do naruszenia stosunków wodnych. Dlaczego wylewisko kończy się równolegle przy granicy z działką nr [...] i czy nie jest tak, że działania na działce nr [...] (usypania wałka ziemnego) wywołują skutek w postaci powstawania szkód na działce nr. [...] W razie nielogicznej odpowiedzi rzeczoznawcy, organy powinny ponowić ekspertyzę. Sąd zwraca też uwagę, iż (co wynika z nie tylko ekspertyzy I.Ł. ale też ekspertyz poprzednich oraz uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Kr 1582/14 – do zmiany stosunków wodnych w tym terenie mogło doprowadzić nie tylko działania podjęte na działce nr [...] (usypanie wałka ziemnego) ale też likwidacja tzw. starej drogi. Z dyspozycji art. 29 ustawy prawo wodne nie wynika, by postępowanie o naruszenie stosunków wodnych miało charakter wnioskowy (organ może postępowaniem tym objąć większa liczbę osób jeżeli stwierdzi ze do naruszenia szkodliwego stosunków wodnych doszło przez działanie właścicieli większej ilości nieruchomości i kierować w stosunku do nich stosowne nakazy. Podkreślić należy też, iż z przepisu tego wynika, iż oprócz nakazu przywrócenia stanu poprzedniego organy mają uprawnienia do nakazania wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom - który to nakaz może być kierowany do właściciela nie tylko jednej nieruchomości. Wyjaśnić należy jednakże w jaki sposób doszło do likwidacji tzw. starej drogi. Bo jeżeli likwidacja ta miała by polegać na zaprzestaniu z korzystania z tej drogi bez żadnej ingerencji w grunt (jak wskazał to skarżący na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r.) to nie może być mowy aby w ten sposób naruszył on stosunki wodne. Zmiana stosunków wodnych na gruncie musi mieć bowiem formę czynnego działania człowieka a nie z faktu zaprzestania przez niego korzystania z gruntu w określony sposób. Sąd w postepowaniu II SA/Kr 1582/14 przesądził, iż na działce nr [...] nie doszło do naruszenia stosunków wodnych poprzez naniesienie gałęzi i ziemniaków. Ustalenia te tak dla sądu jak i organów administracji są wiążące. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.