II SA/Po 19/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-05-13
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Edyta Podrazik, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może rozpoznać wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądowej i została utrzymana w mocy prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może rozpoznać wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która została już prawomocnie utrzymana w mocy przez sąd administracyjny. Wyrok sądu administracyjnego, oddalający skargę na decyzję, potwierdza jej legalność i zamyka drogę do ponownego badania jej wad, w tym w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności. W takiej sytuacji organ powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący M. D. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającej mu świadczenia pielęgnacyjnego. Wcześniej, decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą świadczenia, została prawomocnie oddalona skargą przez WSA w Poznaniu. SKO rozpoznało wniosek o stwierdzenie nieważności, mimo że poprzednia decyzja była już przedmiotem kontroli sądowej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych oraz nieprawidłowe wykorzystanie dokumentacji medycznej. WSA uchyliło decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności, wskazując na naruszenie art. 153 i 170 PPSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] Burmistrz [...], rozpoznając kolejny raz wniosek z dnia [...] marca 2013 r., odmówił M. D. (dalej jako Wnioskodawca) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad bratem, Ł. D. Rozpoznając odwołanie Wnioskodawcy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją. Prawomocnym wyrokiem z dnia 20 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Po 1394/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Wnioskodawcy na ww. decyzję SKO. Uzasadnienie z uwagi na brak wniosku nie było sporządzone.
Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. D. D. i A. D., wskazując, że działają w imieniu syna, Ł. D., wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ("unieważnienie w całości") ww. decyzji SKO z dnia [...] października 2014 r. Napisali, że w decyzji jest zawarty opis historii choroby syna, co jest niezgodne z prawem. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej bezprawnie weszła w posiadanie dokumentacji medycznej bez wiedzy i zgody pacjenta. Dokumentacja medyczna nie miała prawa być udostępniona, a tym bardziej rozpowszechniana w wydawanych decyzjach. Uzupełniając braki wniosku dołączyli pełnomocnictwo udzielone im przez syna M. D. do reprezentowania go w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego na brata Ł., w którym M. D. podał, że podtrzymuje w całości pismo z [...] czerwca 2015r.
Decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wskazując na art. 104 § 1 i 2 w związku z art. 158 § 1 oraz art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej jako K.p.a.), w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 z późn. zm., dalej jako u.ś.r.). odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia [...] października 2014 r.
SKO napisało, że postępowanie w sprawie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od postępowania, w którym wydano kwestionowaną decyzję. Organ administracji orzeka wyłącznie kasacyjnie, to znaczy, że może jedynie albo stwierdzić nieważność decyzji, albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek do takiego orzeczenia, odmówić stwierdzenia nieważności decyzji. Nie jest władny zmienić takiej decyzji ani też uchylając ją orzec jednocześnie co do istoty o prawach lub obowiązkach stron postępowania. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej.
SKO wymieniło przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 K.p.a. i podkreśliło, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, sprawy nie można rozpatrywać "od nowa" tak jak w postępowaniu zwykłym, czy po wznowieniu postępowania. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ocenie podlega jedynie decyzja będąca przedmiotem tego postępowania, a dokładnie rzecz ujmując - jej treść.
SKO oceniło, że wniosek wskazuje jako przesłankę nieważności wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. SKO przytoczyło kryteria stwierdzenia rażącego naruszenia prawa zawarte w orzecznictwie i wskazało, że przy podstawie nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zadaniem organu nadzorczego jest weryfikacja decyzji pod kątem istnienia podstawy prawnej do jej wydania oraz zbadanie czy weryfikowane rozstrzygnięcie o prawach lub obowiązkach podmiotu w indywidualnej sprawie nie narusza rażąco prawa. A zatem nie wystarczy zwykłe naruszenie prawa, lecz ustalenie że jest ono bezsporne, oczywiste, wyraźne, dające się łatwo stwierdzić przez proste zestawienie normy prawnej z treścią przepisu.
SKO opisało podstawę prawną przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i nowelizację przepisów art. 17 u.ś.r. Wskazało, że Wnioskodawca ubiegał się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad bratem, czyli osobą spokrewnioną w drugim stopniu w linii bocznej. Z akt sprawy wynika, że ojciec Wnioskodawcy jak i osoby niepełnosprawnej jest w stanie w sposób należyty sprawować wymaganą opiekę nad swoim synem. Jest on bowiem osobą, która nie jest niepełnosprawną w stopniu znacznym a ponadto, co było kwestionowane przez Wnioskodawcę jak i samego ojca, a co zostało ustalone i udowodnione za pośrednictwem dokumentacji medycznej poddanej opinii, faktycznie jest w stanie sprawować taką opiekę nad swoim synem. Powyższe, w świetle art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. wyklucza Wnioskodawcę od przyznania wnioskowanego świadczenia opiekuńczego. SKO oceniło, że organ odwoławczy nie naruszył prawa w stopniu mogącym stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. SKO zaznaczyło, że zbadało z urzędu czy zakwestionowana decyzja nie jest dotknięta inną z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. i napisało, że takiej okoliczności nie stwierdziło.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy D. D. i A. D. , reprezentujący M. D. powtórzyli, że dokumentacja medyczna jest objęta tajemnicą lekarską. Pacjent nie upoważnił zespołu orzekającego do wglądu, a tym bardziej do rozpowszechniania historii choroby w wydawanych decyzjach. Gdyby zespół orzekający zadał sobie odrobinę trudu i przejrzał akta, to są załączone orzeczenia lekarskie. Zespół orzekający w składzie z prezesem SKO w wydanej decyzji opisał historię choroby pacjenta bez zgody i wiedzy, co jest rażącym naruszeniem prawa. Nadto wskazali, że ich zdaniem nieprzyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na brata Ł. było błędne. Świadczenie to było bowiem przyznane od 1 sierpnia 2012r. bezterminowo na podstawie art. 17 ust. 1a obowiązującej wówczas ustawy o świadczeniach rodzinnych. Doprecyzowanie tego przepisu w ustawie zmieniającej z 7.12.2012r. nie może mieć zastosowania do decyzji wydanych przed jej wejściem w życie.
Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 158 § 1 i 157 § 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając SKO powtórzyło i podzieliło wywody zawarte w decyzji z dnia 02 października 2015 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł M. D., zastępowany przez rodziców, D. D. i A. D., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. Pełnomocnicy zarzucili:
1. naruszenie art. 13 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548, dalej jako ustawa zmieniająca) poprzez jego niezastosowanie, mimo iż z przepisu tego wprost wynika, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do którego prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, ustalając to prawo za ten okres, stosuje się przepisy dotychczasowe;
2. naruszenie art. 17 ust. 1a u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r. poprzez jego wadliwe niezastosowanie i wstrzymanie wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki na dzieckiem.
Uzasadniając napisali, że z art. 13 ustawy zmieniającej wprost wynika, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do którego prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, ustalając prawo do świadczenia pielęgnacyjnego za ten okres, stosuje się przepisy dotychczasowe. Mimo tak oczywistego zapisu ustawy organy obu instancji zastosowały przepisy wprowadzone ustawą zmieniającą, które okazały się już niekorzystne dla syna. Nie zastosowano przepisów powszechnie obowiązujących, w dodatku wydając decyzje organy opierały się na dokumentacji lekarskiej, do której nie miały prawa dostępu. Wnioskodawca nie udostępnił dokumentacji organowi, co wobec objęcia dokumentacji tajemnicą lekarską, wyłącza możliwość powoływania się na nią i wydania opinii lekarskiej niezgodnej z rzeczywistym stanem zdrowia pacjenta.
Pełnomocnicy nadmienili, że syn miał świadczenie pielęgnacyjne przyznane decyzją Burmistrza z [...] sierpnia 2012 r., bezterminowo. Skoro więc takie świadczenie zostało przyznane w obowiązującym wówczas stanie prawnym, a z przywołanego przepisu wynika, że do tych spraw nawet po 31 grudnia 2012 r. należy stosować przepisy dotychczasowe, to bezprawnym było zabranie świadczenia przyznanego na czas nieokreślony. Nie można bowiem w państwie prawa zabrać przyznanego już uprawnienia, powołując się w dodatku na ustawę, która na to nie pozwala. Taką też interpretację przedmiotowych przepisów zaprezentował w swoim orzeczeniu z 5 grudnia 2013 r. K 27/13 Trybunał Konstytucyjny.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie należy podać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r, poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016r. oraz na mocy art. 135 p.p.s.a poprzedzającej jej decyzji tego organu z [...] października 2015r. odmawiających stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2014r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad bratem Ł. D.
Wymienione decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym.
Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 Kpa. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 Kpa zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 Kpa, nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji należy bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 §1 Kpa.
Jeżeli zaś decyzja lub postanowienie były już przedmiotem rozstrzygnięcia przez sąd, to oddalenie przez sąd administracyjny zamyka drogę administracyjną w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, czego SKO w [...] nie uwzględniło.
Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 lutego 2015r. została oddalona skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2014r. Nr [...]. Decyzja ta objęta była wnioskiem Skarżącego o stwierdzenie nieważności a organ w zaskarżonej decyzji badał tą decyzję pod kątem przesłanek z art. 156 § 1 kpa naruszając tym samym art. 153 p.p.s.a, zgodnie z którym "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie" oraz art. 170 p.p.s.a, zgodnie z którym "orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również sądy i inne organy państwowe , a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby".
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu dotyczyć może w szczególności stanu faktycznego sprawy, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, kwestii zastosowania określonego przepisu do wydania danego rozstrzygnięcia. Winna ona zostać sformułowana w uzasadnieniu orzeczenia, jednak w sytuacji, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, gdy uzasadnienie nie zostało z uwagi na brak wniosku sporządzone, wynika ona z treści samego orzeczenia. Wyrok oddalający skargę oznacza, że Sąd nie dopatrzył się żadnych podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji organu ani decyzji ją poprzedzającej (art. 135 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 151 p.p.s.a w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części". Badając skargę, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzygał w granicach danej sprawy nie był jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wydając wyrok w sprawie II SA/Po 1394/14 badał, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a zaskarżoną decyzję z [...] października 2014r. pod kątem jej zgodności z prawem. Bez względu na sformułowane zarzuty skargi badał, czy istniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji bądź stwierdzenia jej nieważności. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a w przypadku stwierdzenia: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd winien zaskarżoną decyzję uchylić w całości lub w części. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 w przypadku zajścia przyczyn określonych w art. 156 kpa lub w innych przepisach winien był stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a w przypadku zajścia przyczyn określonych w kpa lub w innych przepisach winien stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Skoro wyrokiem z dnia 20 lutego 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję SKO w [...] to oznacza, że nie znalazł żadnych podstaw do jej uchylenia czy stwierdzenia nieważności, badając również tą decyzję pod kątem przesłanek nieważności z art. 156 kpa. Tym samym potwierdzono, że kontrolowania decyzja była niewadliwa również pod kątem wad kwalifikowanych, objętych art. 156 § 1 kpa., zaś fakt, że skarżący nie podnosił zarzutów nieważności postępowania nie może przesądzać, iż Sąd nie brał ich pod uwagę z urzędu Treścią tego wyroku organ, Skarżący i sąd są związani. Niedopuszczalne jest więc po wyroku oddalającym skargę ponowne badanie decyzji [...] pod kątem przesłanek nieważnościowych z art. 156 kpa. W takiej sytuacji organ winien, zgodnie z art. 61 a § 1 kpa wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, a nie merytorycznie rozważać kwestię nieważności decyzji [...]
Warto podkreślić, że z analizy akt II SA/Po 1394/14 w sprawie skargi na decyzję z [...] października 2014r (treść skargi i odpowiedzi na skargę). i treści tej decyzji wynika, że przedmiotem rozważań sądu były kwestie zgodności z prawem odmowy przyznania Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad bratem Ł. pod kątem przesłanek z art. 17 ust. 1a pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2012r. po uprzednim przyznaniu tego świadczenia bezterminowo decyzją z 14.08.2012r. i przy uwzględnieniu zmiany tego przepisu i przepisów ustawy zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych z 7.12.2012r. W skardze z [...].11.2014r. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące stanu faktycznego, sposobu pozyskania dokumentacji lekarskiej jego ojca, przeprowadzonej opinii biegłego. Zakwestionował uznanie, że nie on jest jedyną osobą na której z uwagi na stan zdrowia rodziców spoczywa obowiązek opieki nad bratem. Powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 5 grudnia 2013r., K 27/13 i zarzucał brak prawidłowej interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu poprzednim i zmienionym ustawą z 7.12.2012r. Wyrok był wydany po wejściu w życie ustawy z 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. W aktach II SA/Po 1394/14 w piśmie z dnia 27 stycznia 2015r. pełnomocnicy Skarżącego wskazywali na złożenie przez Skarżącego w dniu 27 sierpnia 2014r. wniosku o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna. Z tego wynika, że Sąd wydając wyrok w sprawie II SA/Po 1394/14 uwzględnił wszystkie te okoliczności, które ponownie, bezzasadnie stały się przedmiotem rozważania SKO w [...]. Mimo braku uzasadnienia wyroku Sądu uznać należy, że w ocenie Sądu rozpoznającego skargę na decyzję SKO w [...] z [...] października 2014r. nie było podstaw do jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności. Inicjujący postępowanie zakończone decyzjami SKO w [...] w niniejszej sprawie wniosek z [...] czerwca 2015r. o stwierdzenie nieważności nie mógł więc być rozpoznany, jak to organ uczynił, merytorycznie. Żaden z zarzutów skargi sprowadzający się do wykazania, iż organy orzekające w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stosowały niewłaściwe przepisy prawa materialnego, procesowego, nieprawidłowo oceniły stan faktyczny nie mogły być weryfikowane przez organ prowadzący postępowanie nadzorcze, wobec akceptacji tych rozstrzygnięć przez Sąd administracyjny. Nie było również podstaw, by traktować wniosek z [...] czerwca 2015r. inaczej niż wynikało to z jego treści. Nie zawierał nowych dowodów, nie zmienił się również w spornym zakresie stan prawny.
Decyzja administracyjna na skutek wyroku oddalającego skargę staje się prawomocna i po wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę nie może być już zmieniona lub uchylona w trybach nadzwyczajnych, przewidzianych dla decyzji prawnie wadliwych, bowiem została już ona mocą orzeczenia sadowego uznana za niewadliwą. Stąd też prawomocność decyzji utrzymanej w mocy przez sąd administracyjny zamyka organom administracji, czy stronom możliwość do uruchomienia nadzwyczajnego postępowania wewnątrzadministracyjnego, możliwość stwierdzenia nieważności tej decyzji. Nie mogłaby bowiem w tym postępowaniu zapaść inna decyzja niż wyrok sądu administracyjnego.
Powyższe stanowisko jest już ugruntowane w orzecznictwie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 468/07, wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA 51 7/00, LEX nr 51288 (LEX 505294), wyrok NSA z 7 grudnia 2009r. , sygn I OPS 6/09 i wyrok WSA w Warszawie z 30.04. 2014r., II SA/Wa 2084/13, baza orzeczeń NSA). Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione więc przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61 a § 1 kpa ), co organ uwzględni przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej winien ustalić wstępnie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowe czyniące jego rozpoznanie niedopuszczalnym.
Ponadto organ uwzględni również wymagania z art. 24 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie, z którym pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wyłącza od orzekania w sprawie polegającej na kontroli decyzji administracyjnej (w trybie odwoławczym, wznowieniowym i nieważnościowym) osoby, która w przeszłości tę decyzję, będącą obecnie przedmiotem kontroli, wydała (vide wyroki WSA w Rzeszowie z 18 lutego 2009 r., II SA/Rz 405/08, LEX nr 521935, WSA w Warszawie z 4 listopada 2011 r., IV SA/Wa 1489/11, LEX nr 1155022, wyrok WSA w Poznaniu z 22 marca 2012 r., IV SA/Po 1222/11, LEX nr 1139603, WSA w Poznaniu z 5 marca 2014 r., IV SA/Po 1084/13, LEX nr 1444026, WSA w Krakowie z 7 października 2014 r., I SA/Kr 230/14, LEX nr 1533458).
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a w związku z art. 135 p.p.s.a Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach w pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. W skardze Skarżący wniósł o zasądzenie od organów kosztów postępowania. Nie uiścił wpisu, korzystając ze zwolnienia od uiszczania tych kosztów na podstawie art. 239 pkt. 1a p.p.s.a. W toku postępowania sądowego (wszczętego po 1.01.2016r.) Skarżący był również reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego zasądzono więc na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015.1800)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło