I SAB/Wa 835/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 25 lipca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. S. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 21 maja 2015 r. A. S., reprezentowany przez adwokata J. C., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia 25 lipca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...]. Skarżący wskazał, że od dnia złożenia w/w wniosku upłynęło już ponad dwa lata a sprawa nie została dotychczas załatwiona. Zatem terminy wymienione w kodeksie postępowania administracyjnego zostały w niniejszej sprawie w sposób rażący przekroczone przez Prezydenta [...]. Jednocześnie organ nie poinformował skarżącego o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy, jak również nie wskazał terminu jej zakończenia. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że w prowadzonym postępowaniu konieczne jest jeszcze ustalenie daty faktycznej możliwości władania nieruchomością przez spadkobierców poprzedniego właściciela nieruchomości, o czym poinformowano pełnomocnika strony pismem z dnia 17 grudnia 2015 r. Na rozprawie w dniu 13 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącego podał, że zgodnie z jego wiedzą operat szacunkowy nie był przez organ w sprawie zlecony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) [vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13]. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie w przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności, sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 25 lipca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...]. Zauważyć bowiem należy, że Prezydent nie wywiązał się z ustawowych obowiązków, wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa i pomimo upływu ustawowego terminu określonego art. 35 § 1 k.p.a. oraz dodatkowego terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], nie zakończył postępowania. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] rozpatrzenia opisanego wniosku odszkodowawczego w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony termin czteromiesięczny dla załatwienia w/w wniosku jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia merytorycznego. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie zaszła w niniejszej sprawie. Na tę ocenę ma wpływ fakt, że organ podejmował czynności niezbędne do zakończenia sprawy. Przy czym na względzie trzeba mieć również, że w sprawie zaszła konieczność uprzedniego rozpoznania wniosku Z. S. z dnia 23 kwietnia 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], hip. nr [...]. Podkreślić bowiem należy, iż bez uprzedniego rozpoznania wniosku dekretowego nie można rozpatrzyć wniosku odszkodowawczego, gdyż uprzednie rozpoznanie wniosku dekretowego determinuje przebieg postępowania odszkodowawczego. Ponadto na uwadze należy mieć także okoliczność, że postępowania dotyczące nieruchomości objętych tzw. dekretem [...] należą do spraw skomplikowanych, z uwagi na swój historyczny charakter i złożoną sytuację prawną gruntów [...], a ustalenie stron i stanu prawnego nieruchomości jest czasochłonne. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 18 grudnia 2015 r. został poinformowany o przyczynach niezałatwienia sprawy oraz o dodatkowym terminie rozpatrzenia opisanego wniosku z dnia 25 lipca 2012 r. Tym samym organ dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. (pkt 1 i 2 wyroku) orzekł, jak w sentencji. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.