VII SA/Wa 1594/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-18
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Joanna Gierak-Podsiadły, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy urządzenie reklamowe na rusztowaniu, posadowione bezpośrednio na gruncie, o wymiarach 30 m x 12 m, zlokalizowane na terenie zamkniętym (teren kolejowy), stanowi budowlę trwale związaną z gruntem, wymagającą pozwolenia na budowę, a w konsekwencji czy organ administracji mógł wnieść sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania takich robót budowlanych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że urządzenie reklamowe na rusztowaniu o wskazanych wymiarach, ze względu na swoją wielkość i parametry techniczne determinujące trwałość, należy traktować jako budowlę trwale związaną z gruntem, wymagającą pozwolenia na budowę. Lokalizacja takiej inwestycji na terenie zamkniętym (kolejowym), przeznaczonym na cele obronności i bezpieczeństwa państwa lub infrastrukturę kolejową, jest niedopuszczalna. W związku z tym, organ administracji miał podstawę do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania tych robót.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi N. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o sprzeciwie do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie urządzenia reklamowego na rusztowaniu na działce stanowiącej teren zamknięty (kolejowy). Skarżąca kwestionowała kwalifikację inwestycji jako budowli trwale związanej z gruntem oraz dopuszczalność sprzeciwu ze względu na lokalizację na terenie zamkniętym. Organy administracji uznały inwestycję za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę i niedopuszczalną na terenie zamkniętym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2016 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. znak [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia oddala skargę
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., po rozpatrzeniu odwołania N. Sp. z o.o. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie urządzenia reklamowego na rusztowaniu na działce o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. A. [...] w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniu 7 stycznia 2015 r. N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na budowie urządzenia reklamowego na rusztowaniu na działce o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. A. [...] w W.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nałożył na N. Sp. z o.o. z siedzibą w W., cyt. dalej skarżącą, obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania.
Pismem z dnia 19 marca 2015 r. skarżąca odpowiedziała na ww. postanowienie organu.
Po rozpatrzeniu ww. zgłoszenia Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2015 r., wydaną na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2013, poz. 1409 z późn. zm.), dalej Prawo budowlane, wniósł sprzeciw wobec planowanych robót budowlanych. Organ odwoławczy wskazał, że wniesienie sprzeciwu jest zasadne ale z innych przyczyn, niż te które stanowiły podstawę wydania decyzji przez Wojewodę [...]. Wskazał, że art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego nie mógł stanowić podstawy prawnej do wniesienia sprzeciwu, bowiem skarżąca uzupełniła braki określone w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r.
Przytoczył treść art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i powołując się na art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), zgodnie z którym poprzez teren zamknięty należy rozumieć tereny o charakterze zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, określone przez właściwych ministrów i kierowników urzędów centralnych oraz art. 4 ust. 2a tej ustawy wskazał, że Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2014 r., Nr [...] (Dz. Urz. Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju z 2014 r., poz. 25 ze zm.) w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, uznał ww. działkę inwestycyjną jako teren zamknięty. Tym samym na terenie działek, na których został ustalony teren zamknięty mogą być zlokalizowane jedynie inwestycje, które przeznaczone są na cele obronne i bezpieczeństwa kraju. Organ podkreślił, że z cała pewnością urządzenie reklamowe na rusztowaniu nie jest inwestycją służącą obronności i bezpieczeństwa kraju. Powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1244/14.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, właściwy wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Następnie, powołując się na art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 2 pkt 6 oraz art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, wskazał, że ze zgłoszeniu wynika, że inwestycja polegać ma na budowie rusztowania ramowego w kształcie litery "L", gdzie wymiar dłuższego boku wynosi 30 m, a wymiar krótszego boku wynosi 12 m. Rusztowanie to jak wynika z projektu technicznego załączonego do zgłoszenia, służyć ma do zamontowania na nim banera reklamowego. Konstrukcja ta zostanie posadowiona bezpośrednio na gruncie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że o tym, czy obiekt (urządzenie reklamowe) jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie świadczy sposób w jaki zagłębiono go w gruncie czy też posadowiono na gruncie, ani technika w jakiej to wykonano, ale wielkość konstrukcji i jej parametry techniczne, determinujące trwałość urządzenia reklamowego, powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyrokach: z dnia 11 stycznia 1999 r., II SA 1617/98; z dnia 23 czerwca 2006 r., II OSK 923/05; z dnia 25 maja 2007 r., II OSK 754/06; z dnia 12 maja 2009 r., II OSK 735/08; z dnia 15 października 2010 r., II OSK 1596/09.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że termin na wniesienie sprzeciwu określony w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, został dochowany. Nałożenie na inwestora w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, obowiązku uzupełnienia zgłoszenia powoduje przerwanie trzydziestodniowego terminu do zgłoszenia sprzeciwu. W takim wypadku początkowym dniem biegu trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w przepisie art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane jest dzień następny po dniu, w którym zgłoszenie zostało uzupełnione, albo dzień następny po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu nakładającym obowiązek uzupełnienia zgłoszenia.
W niniejszej sprawie organ miał na wniesienie sprzeciwu albo wydanie postanowienia o nałożeniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia, termin 30 dni licząc od dnia 9 stycznia 2015 r. Powołując się na orzecznictwo sądowo-administracyjne organ wskazał, że dla zachowania terminu z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane konieczne jest wydanie przed upływem tego terminu albo sprzeciwu, albo postanowienia o nałożeniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia i nadanie przesyłki zawierającej decyzję o sprzeciwie w urzędzie pocztowym, która potwierdza fakt wydania przez organ decyzji w terminie 30 dni.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego działania Wojewody [...] w zaistniałej sytuacji, należy uznać za prawidłowe. Postanowienie z dnia [...] stycznia 2015 r. zostało nadane w dniu 4 lutego 2015 r. Skarżąca uzupełniła zgłoszenie w dniu 23 marca 2015 r. Tym samym początkowym dniem terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, był dzień 24 marca 2015 r., zaś końcowym dniem terminu był dzień 23 kwietnia 2015 r. Decyzja wnosząca sprzeciw została wydana w dniu [...] marca 2015 r. i nadana w dniu 27 marca 2015 r.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 53 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym z dnia 28 marca 2003 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1594 z późn. zm.), w myśl którego budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym, że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m, wskazać należy, że konieczność zachowania odległości określonych w tym przepisie zachodzi w sytuacji gdy budowle i budynki sytuowane są poza obszarem kolejowy, a nie na terenie kolejowym.
W skardze na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w przedmiotowej sprawie brak było jakichkolwiek podstaw do wydania decyzji utrzymującej w mocy sprzeciw Wojewody [...]. Podniosła, że na terenie obszaru uznanego za teren zamknięty możliwe są odstępstwa od warunków usytuowania budowli, w jej ocenie nie zachodzi żadna przesłanka, która uniemożliwiałaby zastosowanie przepisu art. 57 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie kolejowym. W takim przypadku organ winien zwrócić się do organu, który nadał terenowi status terenu zamkniętego z prośbą o zaopiniowanie, czy zgodnie z wytyczną zawartą w decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r., planowana inwestycja da się pogodzić z celem ustanowienia przez Ministra terenu zamkniętego, związanego z realizacją potrzeb obronności i bezpieczeństwa Państwa. Zarzuciła organowi dokonanie błędnej kwalifikacji inwestycji podnosząc, że rusztowanie nie jest urządzeniem trwale związanym z gruntem. Wskazała na naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie jej słusznego interesu i podnosząc, że zaakceptowanie przez organ zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie narusza interesu społecznego. Zarzuciła organowi odwoławczemu brak przeprowadzenia wystarczającego postępowania dowodowego co naruszyło art. 77 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie uznając podniesione w niej zarzuty za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa, zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. , wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie urządzenia reklamowego na rusztowaniu na działce o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. A. [...] w W.
W przedmiotowej sprawie skarżąca zarzuciła błędną kwalifikację objętego zgłoszeniem urządzenia reklamowego na rusztowaniu akcentując brak osadzenia w gruncie fundamentów. W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowej kwalifikacji zamierzonego przedsięwzięcia uznając, że są to roboty budowlane, na które wymagane jest pozwolenie na budowę.
W świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013, poz. 1409) można mówić o co najmniej dwóch rodzajach urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć budowlane wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 ustawy, na które wymagane jest pozwolenie na budowę jako, że są to obiekty budowlane nie wymienione w art. 29-31 powołanej ustawy i na co wskazuje art. 28 ust. 1 ww. ustawy. Do drugiej grupy wymagającej jedynie zgłoszenia zalicza się tablice i urządzenia reklamowe, na instalowane których wymagane jest zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy – jedynie dokonanie zgłoszenia.
Stosownie do art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, ilekroć w ustawie jest mowa o budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe (..), a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 lit b ustawy, obiektem budowlanym jest budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, do której to kategorii zalicza się wolno stojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Przy czym jak zasadnie wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na niej konstrukcję. O tym czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. wyroki: z dnia 1 października 2009 r., II OSK 1461/08, z dnia 11 stycznia 1999 r., II SA 1617/98; z dnia 23 czerwca 2006 r., II OSK 923/05; z dnia 25 maja 2007 r., II OSK 754/06; z dnia 12 maja 2009 r., II OSK 735/08; z dnia 15 października 2010 r., II OSK 1596/09 - treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu bez znaczenia jest, iż w zgłoszeniu nie wskazano, iż jest to urządzenie trwale związane z podłożem oraz, iż konstrukcja zostanie posadowiona bezpośrednio na gruncie. Przedmiotowe urządzenie reklamowe ze względu na wielkość konstrukcji (30 m x 12 m) i jej parametry techniczne determinujące trwałość urządzenia reklamowego, przesądzają o tym, iż urządzenie należy traktować jako trwale związane z gruntem nawet w sytuacji, gdy istnieje teoretycznie możliwość przeniesienia jej w inne miejsce (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2011 r., II OSK 1302/10).
Zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. Sąd podzielił ustalenie organu odwoławczego dotyczące niezgodności planowanego zamierzenia budowlanego z ustaleniami art. 2 pkt 9 oraz art. 4 ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), zgodnie z którymi Minister Infrastruktury decyzją Nr 3 z dnia 24 marca 2014 r., w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych (Dz. Urz. Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju z 2014 r., poz. 25 ze zm.), uznał w załączniku, pod poz. [...], ww. działkę inwestycyjną jako teren zamknięty. Jak trafnie wskazał organ, powołując się na orzecznictwo sądowo-administracyjne, ustalenie przez właściwego ministra, że określony teren staje się terenem zamkniętym określa przeznaczenie tego terenu na cele związane z obronnością i bezpieczeństwem kraju. Tym samym na terenie działek, na których został ustalony teren zamknięty mogą być zlokalizowane jedynie inwestycje, które przeznaczone są na cele obronne i bezpieczeństwa kraju. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 1 i 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1594 ze zm.) na obszarze kolejowym możliwa jest tylko realizacja jedynie infrastruktury kolejowej, w tym obsługi przewozu osób i rzeczy.
Wbrew twierdzeniu skarżącej, przepis art. 57 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie, jak słusznie w skazał organ w odpowiedzi na skargę, przepis ten określa dopuszczalne odstępstwa w zakresie sytuowania budynków względem obszaru kolejowego, podczas gdy planowana inwestycja miała być umieszczona w terenie zamkniętym. Na takim terenie nie mogą znajdować się jakiekolwiek budowle niezwiązane z ruchem kolejowym.
Prawidłowo zatem wniesiono sprzeciw do zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych polegających na budowie urządzenia reklamowego na rusztowaniu na działce stanowiącej teren zamknięty. Wszystkie czynności procesowe zostały dokonane w ustawowych terminach. W terminie 30 dni zostało wydane postanowienie nakładające obowiązek uzupełnienia zgłoszenia we wskazanym terminie a następnie w terminie 30 dni od uzupełnienia zgłoszenia Wojewoda [...] wydał decyzję o sprzeciwie. Organ odwoławczy zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy utrzymał w mocy decyzje o wniesieniu sprzeciwu, chociaż z innych, ww. wskazanych powodów niż wskazał organ I instancji. Sąd w składzie orzekającym podzielił argumentację organu odwoławczego uznając tym samym, że podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższą argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło