III SA/Gd 185/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-05-19
Skład orzekający: Jacek Hyla, Bartłomiej Adamczak, Alina Dominiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może usunąć z ewidencji ludności zapis o zameldowaniu na pobyt czasowy, jeśli w dacie zameldowania osoba nie zamieszkiwała pod wskazanym adresem?Ratio decidendi
Zameldowanie ma charakter wyłącznie ewidencyjny i nie rodzi uprawnień do lokalu. Jeśli w dacie zameldowania osoba nie zamieszkiwała pod wskazanym adresem, czynność materialno-techniczna zameldowania jest wadliwa od początku i powinna zostać wyeliminowana z ewidencji ludności, nawet jeśli postępowanie zostało wszczęte na wniosek osoby niebędącej stroną.Stan faktyczny
Skarżący J. H. został zameldowany na pobyt czasowy pod adresem ul. [...] 25 w S.. Najemca obiektu turystycznego M. L. złożył wniosek o jego wymeldowanie. Organ I instancji orzekł o usunięciu zapisu o zameldowaniu, ustalając, że J. H. faktycznie zamieszkuje w budynku nr 21 przy tej samej ulicy. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym kwestionując przymiot strony M. L. oraz błędne ustalenie adresu zameldowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia 15 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu na pobyt czasowy oddala skargę.
Decyzją z dnia 11 września 2015 r., nr [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 388) orzekł o usunięciu zapisu o zameldowaniu J.H. na pobyt czasowy od 28 grudnia 2012 r. do 21 grudnia 2016 r. z budynku przy ul. [...] w S..
W uzasadnieniu wskazano, że z wnioskiem o wymeldowanie J. H. wystąpił M. L., najemca obiektu turystycznego, na podstawie zawartej w dniu 1 stycznia 2014r. umowy najmu z B. pod adresem ul. [...] 25. Organ po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, na podstawie wyjaśnień stron ustalił, że J. H. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, co stanowiło podstawę do wydania decyzji o odmowie wymeldowania z pobytu czasowego J.H..
Wojewoda, decyzją z dnia 15 lipca 2015 r. przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, zalecając ustalenie numeracji budynku zamieszkiwanego przez J.H. i ustalenie prawidłowego adresu miejsca jego faktycznego pobytu, albowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynikało, czy J. H. zamieszkuje w budynku nr 21 czy też 25 przy ulicy [...] w S..
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że J. H. zamieszkuje na terenie budynku, w którym ma siedzibę E. Szkoła Wyższa i który jest oznaczony numerem 21, wobec tego wydał decyzję orzekającą o usunięciu zapisu o jego zameldowaniu na pobyt czasowy w lokalu nr 25 przy ulicy [...] w S..
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. H. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając jej:
naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz wyciągnięcie błędnych wniosków ze zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie i orzeczenie o usunięciu zapisu o zameldowaniu J. H. na pobyt czasowy od 28.12.2012 r. do 31.12.2016 r. z budynku przy ul. [...] 25 w S.,
naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 ustawy o ewidencji ludności w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji przyznanie uczestnikowi M. L. przymiotu strony, pomimo, iż nie miał on żadnego tytułu do nieruchomości położonej w S. przy ulicy [...] 25, a zatem nie był uprawniony do złożenia wniosku o wymeldowanie J.H. z przedmiotowej nieruchomości.
naruszenie art. 26 ustawy o ewidencji ludności w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędną wykładnię tych przepisów i ich niewłaściwe zastosowanie przez uznanie, iż adres zameldowania J. H. jest odmienny od tego, który wynika z decyzji o zameldowaniu, tj. [...] 25, S..
Decyzją z dnia 15 grudnia 2015 r., nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotem postępowania w sprawie o usunięcie z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu na pobyt stały jest ustalenie, czy w dacie przedmiotowego zameldowania osoba zgłaszająca pobyt stały w danym lokalu faktycznie w nim zamieszkała z zamiarem pobytu stałego, zgodnie z przesłanką meldunkową zawartą w art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. oraz czy zostały spełnione wszystkie wymogi formalne przewidziane przez przepisy ustawy.
Organ odwoławczy podniósł, że zgadza się z argumentami organu I instancji zawartymi w zaskarżonej decyzji, że zameldowanie dokonane przez J.H. w formie czynności materialno-technicznej było niezgodne z obowiązującym prawem meldunkowym.
Organ wyjaśnił, iż w postępowaniach dotyczących usunięcia zapisu o zameldowaniu istotne jest, aby osoba zamieszkała w danym lokalu w dacie zameldowania z zamiarem stałego w nim pobytu. Te warunki nie zostały przez skarżącego spełnione, bowiem J. H. nigdy nie zamieszkał w lokalu nr 25 lecz w lokalu nr 21 przy ulicy [...] w S.. Wynika to z informacji nadesłanej przez geodetę powiatowego z Urzędu Miasta w S., w której wskazano, że E. Szkoła Wyższa, na terenie której zamieszkuje J. H. na mapie geodezyjnej jest oznaczona numerem identyfikacyjnym 335, który odpowiada numerowi budynku 21 przy ulicy [...], a nie numerowi 25. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż instytucja zameldowania ma charakter ewidencyjny, rejestracyjny i powinna odzwierciedlać istniejący stan faktyczny, wskazywać aktualne miejsce pobytu osób i tylko tym celom ma służyć. Czynność materialno - techniczna jaką jest zameldowanie nie ma cech ostateczności i prawomocności, co oznacza, że w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu ewidencyjnego. Anulowanie czynności materialno - technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, to znaczy tylko wtedy, gdy wątpliwości o których mowa w art. 31 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności ujawniły się już po dokonaniu czynności materialno - technicznej związanej z rejestracją faktu zameldowania. Organ uznał, że M. L. posiada przymiot strony, umożliwiający mu wystąpienie o usunięcie zapisu o zameldowaniu J. H. pod adresem [...] w S..
Skargę do Sądu wniósł J. H. domagając się uchylenia decyzji obu instancji oraz zasądzenia na swą rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonym decyzjom zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść decyzji, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, iż organ I instancji nie ustalił właściwej numeracji przedmiotowego budynku,
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 31 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji orzekającej o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu J.H. na pobyt czasowy w lokalu nr 25 przy ulicy [...] w S., w sytuacji gdy skarżący faktycznie przebywa w lokalu przy ulicy [...] nr 25 w S..
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż prawidłowo został zameldowany pod adresem ul. [...] 25 w S., co potwierdził zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Nie opuścił on miejsca czasowego pobytu przed upływem deklarowanego okresu, co w jego ocenie mogłoby być przesłanką do wymeldowania. Dodatkowo wskazał, że M. L., który złożył wniosek o wymeldowanie skarżącego z adresu [...] 25 w S. nie miał przymiotu strony, zaś postępowanie nie powinno być wszczęte. Skarżący podniósł, iż M. L. nie miał żadnego tytułu prawnego do ww. nieruchomości, a zatem nie był uprawniony do złożenia wniosku o jego wymeldowanie z przedmiotowej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako p.p.s.a.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (jedn. tekst Dz.U. z 2015, poz. 388 ze zm., dalej jako ustawa), zgodnie z którym jeżeli organ gminy ma wątpliwości co do stałego lub czasowego charakteru pobytu osoby pod deklarowanym adresem rozstrzyga te wątpliwości w drodze decyzji administracyjnej. Przepis ten umożliwia organowi administracji decyzyjne usunięcie z ewidencji ludności wpisu o zameldowaniu wadliwego od początku, nie odpowiadającego stanowi faktycznemu.
Skarga J. H. nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przede wszystkim podkreślić należy, że zameldowanie ma charakter ewidencyjny i nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu, w którym się jest zameldowanym. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy obowiązek meldunkowy polega między innymi na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego. Z kolei z przepisu art. 28 ust. 4 ustawy wskazującego, iż zameldowanie w danym lokalu na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu wynika, w sposób jednoznaczny, iż zameldowanie nie jest zależne od prawa do lokalu ani też od zgody właściciela lokalu na zameldowanie. Celem ewidencji ludności jest jedynie odzwierciedlenie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem.
Do usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu dojść powinno, gdy okaże się, że w dacie tej czynności osoba nie przebywała z zamiarem stałego lub czasowego pobytu w lokalu, w którym została zameldowana. Rację ma zatem organ odwoławczy, iż zameldowanie jest czynnością wtórną wobec faktu zamieszkiwania w danym lokalu.
Z umowy najmu z dnia 28 grudnia 2013 r., wynika, iż J. H. zawarł z E. Szkołą Wyższą z siedzibą w S. przy ul. [...] 25, umowę najmu pokoju nr 2 znajdującego się w Domu Studenta, prowadzonego przez E. Szkołę Wyższą. Jednakże z informacji nadesłanej przez Geodetę Powiatowego z dnia 1 grudnia 2015 r. jednoznacznie wynika, że E. Szkoła Wyższa, na terenie której zamieszkuje J. H. na mapie geodezyjnej jest oznaczona numerem identyfikacyjnym 335, który odpowiada numerowi budynku 21 przy ul. [...]. Już zatem w dacie zameldowania tj. 16 grudnia 2012r. skarżący nie mieszkał pod adresem ul. [...] 25, gdzie błędnie został zameldowany.
Zatem w ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że skarżący nie zamieszkiwał pod adresem ul. [...] 25 w S., lecz przy tej samej ulicy pod numerem 21. Ocena ta doprowadziła organ do słusznego wniosku, że czynność materialno-techniczna zameldowania skarżącego była od początku wadliwa i powinna być wyeliminowana, bowiem już w dacie zameldowania skarżący nie mieszkał pod wskazanym adresem. Przyczyny tego stanu rzeczy są całkowicie obojętne z punktu widzenia czysto ewidencyjnego charakteru czynności zameldowania.
Kwestia interesu prawnego M.L. w rozumieniu art. 28 k.p.a. – umożliwiającego mu udział w postępowaniu w charakterze strony nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż postępowanie w przedmiocie usunięcia zapisu o zameldowaniu z ewidencji ludności może być prowadzone nie tylko na wniosek strony, ale także z urzędu. Zatem nawet ewentualne wadliwe uznanie M. L. za stronę postępowania nie stanowiłoby wady postępowania mającej wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ administracji, stwierdzając bowiem rozbieżność między rzeczywistym stanem w zakresie zamieszkania J. H. pod adresem ul. [...] w S. i wpisem w ewidencji ludności zobowiązany był z urzędu do usunięcia wadliwego wpisu w ewidencji.
Wskazać należy, że skarżącego obciąża obowiązek meldunkowy, który powinien zostać dopełniony w odniesieniu do jego rzeczywistego, aktualnego miejsca zamieszkania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło