IV SA/Wa 967/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sękowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A z siedzibą w S. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z dnia 15 lipca 2015 r., nr [...] 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego [...] S.A z siedzibą w S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury i Budownictwa postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia [...] S.A. w siedzibą w S., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], w przedmiocie zwrotu wniosku. W uzasadnieniu postanowienia podano, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. ustalił lokalizację przedsięwzięcia [...] "[...]", została objęta m.in. nieruchomość oznaczona jako działki o nr [...] , obręb [...], położona w gminie Miasto [...]. Decyzja ta w określonym zakresie została uchylona decyzją z dnia [...] października 2012 r. Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, w pozostałym zakresie została utrzymana w mocy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. ustalił wysokość odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez województwo pomorskie prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], obręb [...]. Decyzja została uchylona decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2014 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Pismem z dnia 18 czerwca 2015 r. [...] S.A. przekazała Wojewodzie [...] zaktualizowane operaty szacunkowe rzeczoznawców majątkowych, żądając zwrotu poniesionych kosztów zgodnie z załączonym zestawieniem. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. zwrócił wnioskodawcy pismo z dnia 18 czerwca 2015 r. W zażaleniu na to postanowienie Spółka podniosła, że Wojewoda nie był uprawniony do zwrotu wniosku, bowiem jest on związany z prowadzoną przez organ sprawą administracyjną. Błędne jest stanowisko Wojewody, że koszty których domaga się, obciążają Spółkę. Minister rozpoznając to zażalenie, wskazał na art. 66 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 262 § 1, 263 § 1 i 2 i art. 264 § 1 k.p.a., przytaczając treść tych przepisów. Organ przytoczył również treść art. 24f ustawy z dnia [...] września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju [...], zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak stanowi art. 130 ust. 2 u.g.n. wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi. Z przepisu tego wynika, że organ obowiązany jest na potrzeby toczącego się postępowania administracyjnego operatu szacunkowego zwrócić się do rzeczoznawcy majątkowego, jako biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. o jego sporządzenie. Uzyskanie tej opinii przez organ jest obligatoryjne, nie fakultatywne, zatem koszty sporządzenia operatu szacunkowego pokrywa organ prowadzący postępowanie, nie jest to koszt wynikły z winy strony ani koszt postępowania poniesiony na żądanie strony, ani koszt poniesiony w interesie stron. Z powyższego obowiązku, jak stwierdził Minister, organ wojewódzki się wywiązał. Zdaniem Minister nie ma racji Spółka, że koszty związane ze sporządzeni em na jej zlecenie dodatkowych operatów szacunkowych powinny zostać zaliczone do kosztów postępowania wskazanych w art. 263 § 1 i § 2 k.p.a., o których organ powinien rozstrzygnąć postanowieniem na podstawie art. 264 § 1 k.p.a. Minister w konstatacji stwierdził, że podziela stanowisko organu I instancji, iż brak jest podstaw prawnych do wydania w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia (postanowienia) o zwrocie kosztów, tym samym zwrot wniosku w formie postanowienia było prawidłowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] S.A. z siedzibą w S. reprezentowana przez radcę prawnego zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 262 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 78 § 1 k.p.a. oraz art. 21 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że niniejszej sprawie obowiązki organu związane z gromadzeniem materiału dowodowego ograniczyły się do zlecenia rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenia opinii w przedmiocie wartości wywłaszczonej nieruchomości, podczas gdy w przedmiotowej sprawie operaty prywatne sporządzone na zlecenie strony stanowiły materiał dowodowy i podstawę rozstrzygnięcia organu w sprawie, w związku z czym koszty ich sporządzenia należ uznać za koszty wynikające z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie; 2) art. 264 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie postanowienia o zwrocie wniosku podania strony z dnia 18 czerwca 2015 r., co w istocie stanowiło przedwczesne rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania, przed wydaniem decyzji w sprawie; 3) art. 66 § 3 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że organ jest organem niewłaściwym w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku strony o zwrot kosztów sporządzenia operatów szacunkowych i organem właściwym w spawie jest sąd powszechny, a w rezultacie – zwrot podania, w przypadku gdy organem włącznie właściwym w przedmiotowej sprawie jest organ administracji publicznej; 4) art. 264 § 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że powyższy przepis nie uprawnia do wydania orzeczenia rozstrzygającego pozytywnie lub negatywnie o kosztach poniesionych przez stronę, podczas gdy postanowienie jest wydawane "w przedmiocie kosztów", a zatem w niniejszej sprawie, w przypadku uznania przez organ, że zwrot kosztów stronie nie przysługuje, rozstrzygnięcie organu powinno przyjąć postać postanowienia o odmowie przyznania kosztów. Pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu I instancji, a także na podstawie art.145a p.p.s.a. o zobowiązanie organu do wydania postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów związanych ze sporządzeniem operatów szacunkowych dostarczonych przez stronę w toku postępowania wywłaszczeniowego poprzez ustalenie tych kosztów w wysokości 5.500 zł i ich zwrot skarżącej oraz o zwrot kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym zważył, co następuje: Zgodnie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1674 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. (dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty i żądania należało uwzględnić. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 66 § 3 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Powołany art. 66 § 3 k.p.a. normuje dwa przypadki: pierwszy to - gdy organ, do którego wniesiono podanie, stwierdził, że nie jest właściwy w sprawie, a ze względu na rozwiązania prawne nie jest w stanie dokonać ustalenia organu administracji publicznej właściwego w sprawie. Postanowienie o zwrocie podania z powodu nieustalenia organu administracji publicznej właściwego w sprawie otwiera przed stroną możliwości obrony przez złożenie środków zaskarżenia: zażalenia oraz żądania stwierdzenia nieważności. Otwiera się też przed stroną prawo złożenia skargi do sądu administracyjnego. Brak drugiego organu administracji publicznej, któremu przypisuje się właściwość, wyłącza istnienie sporu o właściwość. Drugi przypadek unormowany w art. 66 § 3 k.p.a. to - gdy organ administracji publicznej ustalił, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny. Mając na uwadze powyższe wskazać należało, iż organ drugiej instancji błędnie uznał za organem I instancji, że wniosek skarżącej Spółki z dnia 18 czerwca 2015 r. o przyznaniu kosztów związanych ze sporządzeniem operatów szacunkowych dla działek nr [...] przejętych z mocy prawa na własność województwa [...] podlegał zwrotowi w trybie art. 66 § 3 k.p.a., w sytuacji gdy powinien być on rozpatrzony w oparciu o przepisy Działu IX Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące zagadnienie opłat i kosztów postępowania. Z analizy zaskarżonego postanowienia wynika, że organ odwoławczy za prawidłowe uznał wydanie przez organ I instancji rozstrzygnięcia w oparciu o art. 66 § 3 k.p.a., jednakże przedstawione w jego uzasadnieniu motywy w istocie sprowadzają się do rozważania zasadności wniosku skarżącej Spółki w kontekście przepisów Działu IX K.p.a., a nie w aspekcie przesłanek z art. 66 § 3 k.p.a. Wynika z tego, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o inne przepisy prawa, niż rozstrzygnięcie organu I instancji, a to jest niedopuszczalne i sprzeczne z zasadą dwuinstancyjności postępowania określoną w art. 15 k.p.a. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 15 k.p.a., zaś postanowienie organu I instancji z naruszeniem art. 66 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.