II SA/Wa 2196/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spr)., Danuta Kania, Protokolant specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2016 r. sprawy ze skargi D. C. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat za okres prowadzenia gospodarstwa rolnego oddala skargę. Postępowanie w niniejszej sprawie zainicjował wniosek D. C. o przyznanie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w związku z posiadaniem i prowadzeniem gospodarstwa rolnego w okresie od [...] grudnia 1990 do [...] września 1991r. Rozpoznając sprawę Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] września 2015r. odmówił uwzględnienia wniosku. Rozpoznając sprawę wskutek wniosku o jej ponowne rozpoznanie Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] listopada 2015r. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. Wyjaśnił, iż definicji pojęcia "prowadzenie gospodarstwa rolnego" poszukiwał w ustawie z 14.12.1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz ustawie z 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, gdyż powyższe ustawy obejmowały zakresem swego obowiązywania sporny okres czasu. Z powyższych regulacji organ wywiódł wniosek, że ani zamieszkiwanie na terenie gospodarstwa, ani pomoc w jego prowadzeniu osobom najbliższym czy korzystanie z płodów rolnych nie jest wystarczające dla przypisania przymiotu rolnika. Stąd w ocenie organu, fakt bycia właścicielem przedmiotowego gospodarstwa (co jest niesporne) w okresie objętym wnioskiem, jak też opłacanie podatku rolnego i składek na ubezpieczenie społeczne rolników nie stanowi wystarczającego dowodu na potwierdzenie okoliczności, jaką miałoby być prowadzenie gospodarstwa rolnego. Przede wszystkim, jak wyjaśnił organ, strona nie przedstawiła żadnych dokumentów (rachunków, umów) świadczących o fakcie prowadzenia gospodarstwa. Dokumentacja ta, jak zakładał organ , winna zaś być obszerna biorąc choćby pod uwagę areał gospodarstwa wynoszący ponad 21 ha. Według organu okoliczności podnoszonych przez stronę nie potwierdza też legitymacja członka Spółdzielni Mleczarskiej, gdyż nie wynika z niej, aby w spornym okresie było dostarczane mleko z gospodarstwa strony. Zdaniem organu, dowodem potwierdzającym stanowisko strony, nie mogą też być zeznania świadków tj. matki, brata i sąsiada strony. Pomijając ogólnikowość tych zeznań organ zwrócił uwagę na fakt, ze ustawodawca dopuścił możliwość potwierdzania zeznaniami świadków okoliczności pomocy w prowadzeniu gospodarstwa rolnego przez domownika, a nie okoliczności samodzielnego powadzenia gospodarstwa, gdyż ta okoliczność winna wynikać z innych dowodów. Organ zwrócił też uwagę na niewiarygodność obecnych twierdzeń strony o prowadzeniu gospodarstwa. W ankiecie osobowej z [...] kwietnia 1991r. gdy strona starała się o przyjęcie do służby w policji podała bowiem, ze nie pracuje, że gospodarstwo rolne jest przekazane w dzierżawę i że znajduje się na utrzymaniu rodziców. Za niewiarygodne uznał też organ tłumaczenia strony, ze w w/w ankiecie podał dane niezgodne z rzeczywistością obawiając się odmowy przyjęcia do służby w policji. Dodatkowo organ wywiódł, ze twierdzeniom strony przeczy fakt, ze w spornym okresie skarżący uczęszczał do szkoły ponadpodstawowej położonej ok. 47 km od miejsca zamieszkania i przygotowywał się do matury, zaś później, uczestniczył w czasochłonnej procedurze związanej z naborem do policji. Zakres powyższych obowiązków w ocenie organu czynił niemożliwym równoczesne prowadzenie gospodarstwa rolnego. Skargę od powyższego rozkazu personalnego wywiódł D. C. wnosząc o jego uchylenie i zarzucając organowi naruszenie : - art.32 Konstytucji przez jego dyskryminację ze względu na "pobieranie przeze mnie wykształcenia oraz uczestnictwa w postępowaniu kwalifikacyjnym związanym z przyjęciem do służby w policji", - art.101 ust.1 ustawy o policji w zw. z par.4 ust.1 pkt.5 rozporządzenia MSWiA z 6.12.2001r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów (...) w zw. z art.1 ust.1 pkt.1 ustawy z 20.07.1990r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, w zw. z art.1 ust.1 i art.6 ust.1 ustawy z 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w zw. z art.16 ust.1 ustawy z 18.02.1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji (...) w zw. z art.10 ust.1 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez błędne przyjęcie, że strona nie prowadziła gospodarstwa rolnego, co było efektem wybiórczej oceny materiału dowodowego, - art.7, 75 par.1, 76 par.1, 77 par.1, 80 i 107 par.3 K.p.a. przez rażące naruszenie zasad bezstronności, błędną ocenę faktów i nieuwzględnienie dokumentów w postaci aktu notarialnego, zaświadczenia z Urzędu Gminy o posiadaniu gospodarstwa rolnego i opłacaniu składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników jak i podatku na rzecz gminy, oświadczeń świadków i legitymacji członka Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w G. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, ze organ nie zweryfikował jego twierdzeń na temat tego, ze w czasie gdy starał się o przyjęcie do służby, pracownik kadr organu poinformował go o tym, ze korzystniej będzie nie przyznawać się do faktu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zwrócił też uwagę na to, ze w prowadzeniu gospodarstwa pomagała mu nieodpłatnie rodzina i sąsiedzi. W spornym okresie nie sprzedawał też płodów rolnych, gdyz na dzień przejęcia gospodarstwa były one już sprzedane przez poprzedniego właściciela. Stąd więc wywiódł, ze nie był w stanie przedstawić innych dokumentów obrazujących fakt prowadzenia gospodarstwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowy rozkaz personalny według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza on prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ w sposób poprawny ocenił jej całokształt i czy posiadał podstawy do przyjęcia, ze strona nie wykazała faktu prowadzenie gospodarstwa rolnego w spornym okresie. Spór zogniskowany był więc na elementach ustaleń stanu faktycznego. Stan prawny nie był zaś sporny i został poprawnie ustalony przez organ. W pierwszej kolejności podkreślenia wymagała okoliczność, iż ciężar dowodowy w niniejszym postępowaniu obciążał policjanta, który z podnoszonych twierdzeń starał się wywieść korzystne dla siebie skutki prawne. Nadto pamiętać należy o tym, że jedynie policjant mógł posiadać wiedzę na temat faktów, które podnosił, i na temat dowodów, którymi mógł starać się wykazywać zasadność swych żądań. W niniejszym postępowaniu strona wykazując podnoszone twierdzenia, powołała dowody z dokumentów w postaci: - aktu notarialnego przekazania gospodarstwa, - dowodu opłacania składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych Rolników, - dowodu opłacania podatków na rzecz gminy, - legitymacji członka Spółdzielni Mleczarskiej potwierdzającej stan udziałów na datę m.in.31.12.1992r. tj. na datę o przeszło rok późniejszą od końca spornego okresu. W ocenie tut. Sądu organ zasadnie wywiódł, że powyższe dowody nie stanowią same przez się o prowadzeniu gospodarstwa rolnego przez funkcjonariusza. W szczególności należy zwrócić uwagę na fakt, ze przekazanie gospodarstwa rolnego przez rodziców stronie, stanowi czynność o charakterze formalnym. Nie można z powyższego dowodu wywodzić wprost twierdzeń, ze przekazanie gospodarstwa ma świadczyć o jego prowadzeniu przez nowego właściciela. Objęcie gospodarstwa nie jest bowiem równoznaczne z jego prowadzeniem. Również okoliczność ponoszenia w/w opłat z tytułu podatków czy składek na ubezpieczenie społeczne, nie stanowi per se dowodu na prowadzenie gospodarstwa. Konieczność ponoszenia tych kosztów wiąże się bowiem z samym byciem właścicielem gospodarstwa i pozostaje w oderwaniu od faktu jego ewentualnego prowadzenia. Podnoszone przez stronę okoliczności nie wynikają też wprost z przedstawionej legitymacji członka Spółdzielni Mleczarskiej. Z adnotacji dokonanych w tej legitymacji nie wynika to, w jakim wcześniejszym okresie doszło do zgromadzenia ujawnionych udziałów członkowskich. Skoro więc przedmiotowy dowód nie potwierdza tego, ze udziały członkowskie strona zgromadziła też w spornym okresie dostarczając do Spółdzielni mleko z własnego gospodarstwa, to omawiany dokument nie posiada wartości dowodowej w niniejszej sprawie. Analizując całokształt okoliczności sprawy, tut. Sąd doszedł też do przekonania, że organ miał też podstawy do tego, aby przyjąć, ze oświadczenie strony złożone przy raporcie o przyznanie prawa do wzrostu uposażenia, oraz oświadczenia matki, brata i sąsiada, budzą wątpliwości co do ich wiarygodności, biorąc pod uwagę oświadczenie strony zawarte w ankiecie osobowej składanej w czasie , gdy strona ubiegała się o przyjęcie do służby w policji. Sądu administracyjnego nie przekonują wyjaśnienia strony, iż świadomie podała nieprawdę w ankiecie z 1991r. gdyż obawiała się że jako rolnik, mogłaby nie zostać przyjęta do służby w policji. Wykonywanie zawodu rolnika nie jest przecież zajęciem niegodnym, czy też w sposób negatywny rzutującym na kwestię np. nieskazitelności charakteru kandydata do służby. Jeśli zaś istotnie, jakiś pracownik Komendy Rejonowej Policji w G. doradził stronie podanie nieprawdy w ankiecie, to w interesie strony leżało zawnioskowanie do organu, o przeprowadzenie dowodu z zeznań tego człowieka. Skoro jednak strona takiego wniosku dowodowego nie zgłosiła, to musi ponieść konsekwencje prawne tego zaniechania. Nie może bowiem na etapie postępowania skargowego, skutecznie zarzucać organowi, że ten nie poszukiwał samodzielnie powyższego świadka. Przecież to tylko i wyłącznie strona, mogła dysponować danymi personalnymi tego świadka. Trudno zaś racjonalnie zakładać, że organ winien przesłuchać wszystkich pracowników Komendy Rejonowej Policji w G. zatrudnionych w niej w spornym okresie. W świetle powyższego trafnie wywiódł organ, że istnieją nieusunięte rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym opisanym przez skarżącego w ankiecie osobowej w 1991r. a stanem faktycznym wynikającym z jego obecnych wyjaśnień i oświadczeń świadków. W sytuacji więc, gdy ciężar dowodowy w niniejszym postępowaniu obciążał stronę wnioskującą, to nieusunięcie przez policjanta w/w wątpliwości musiało skutkować tym, że organ odmówił wiary aktualnym twierdzeniom strony o prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Bez wpływu na powyższą konkluzję pozostaje podnoszona w skardze okoliczność, iż gdyby sporne gospodarstwo było wydzierżawione, jak to podała strona w 1991r. w ankiecie osobowej, to skarżący nie opłacałby składek na Ubezpieczenie Społeczne Rolników a Urząd Gminy wydałby zaświadczenie o fakcie dzierżawy. Przedmiotowe wnioskowanie skarżącego mogłoby być przekonujące lecz tylko w jednej sytuacji, a mianowicie, zakładając, ze skarżący powiadomił zarówno Urząd Gminy jak i Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników o ewentualnym fakcie dzierżawy. Skoro jednak strona twierdzi, ze o fakcie prowadzenia gospodarstwa rolnego nie poinformowała organów policji starając się o przyjęcie do służby, to nie sposób takiej ewentualności wykluczyć, ze nie dopełniła też obowiązku powiadomienia Urzędu Gminy i Funduszu Ubezpieczeń Społecznych o fakcie dzierżawy. Dodatkowo należało wskazać, ze oceniając oświadczenie sąsiada załączone przez policjanta do wniosku, organ trafnie zwrócił uwagę na to, że sąsiad potwierdził jedynie okoliczność prowadzenie przez stronę gospodarstwa wspólnie z rodziną a nie fakt samodzielnego jego prowadzenia. Stąd więc, abstrahując nawet od kwestii wiarygodności omawianego dowodu, to nie stanowił on okoliczności potwierdzającej fakty podnoszone przez stronę we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie. Na marginesie dodać zaś należało, ze bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostawały dywagacje organu na temat możliwości czasowych strony, umożliwiających jej równoległe prowadzenie gospodarstwa i pobieranie nauki w szkole ponadpodstawowej, przygotowywanie się do matury, a także uczestniczenie w postępowaniu kwalifikacyjnym do służby w policji. Wnioski wysnute przez organ w powyższym zakresie, nie zostały bowiem poprzedzone stosownym postępowaniem dowodowym. Stąd więc nie mogą stanowić wiążących ustaleń stanu faktycznego. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).